Кіріспе
Жабал ибн Жаувал (جبل بن جوال بن صفوان بن بلال الذبياني الثعلبي اليهودي) - VII ғасырда араб тілінде жазған еврей ақыны. Ол Мұхаммедтің замандасы болды. Ибн Хишамның айтуынша (Китап Сират Расулуллаһ, ред. Wüstenfeld, б. 690, 713) және Әбу әл Фараж әл Исфахани ("Китап әл Ағани", viii. 104), Жабал та'алабит (Әбу әл-Фарадж бүкіл шежіресін келтіреді), бірақ олардың ешқайсысы оның яһуди болғаны туралы айтпайды. Алайда, Ибн Хажар өзінің "Китап әл-Ашхаба фи Тамиз әл-Шахаба" (ред. Спренгер, мен. 453), ибн әл-Калби мен әл-Марзабанға сүйеніп, бұл жағдайдың солай болғанын және Джабал кейіннен ислам дінін қабылдағанын мәлімдейді. Якут ("Мұжам", яғни "Мұхаммед" деген сөз). 765 ж.), Жабалдың бір аятын келтіре отырып, оны қате түрде "Жамал ибн Жаувал әл Тағлаби" деп атайды. Жабалды жоғарыда аталған араб авторлары кездейсоқ келтіреді. Әбу әл-Фарадж (l. c. p. 101) Жабалдың екі аятын келтіреді, олар арасында туындаған дау-дамайға қатысты ол өзін Таалабит ақыны әл-Шаммахқа арнаған өлеңнен алынған көрінеді. Бұл оқиға Әбу әл-Фарадж (l. c. p. 104) баяндаған оқиғамен бірдей болуы мүмкін; атап айтқанда, әл-Шаммах Джабалдың қарындасы Калбаға ғашық болды, ал аз уақыттан кейін әл-Шаммах сапарға шыққанда, ол оның бауырына үйленді, бұл көңілі қалдырылған ғашық пен Джабал арасындағы поэтикалық айтысқа әкелді. Жабалдың еврей дінін жеткілікті түрде көрсететін тағы он бір тармағын ибн Хишам келтіреді (l. c. p. 713). Олар Хуайй ибн Ахтабтың (Спренгердің ибн Хажардағы пунктуациясына сәйкес, "Джубай") өліміне, Бану әл Надирдің басшысы және Мұхаммедтің бұл тайпаны және Бану Курайзаны жеңгені туралы. Бұл аяттар ақын Хасан ибн Табитке жауап ретінде жазылған. Олар толық өлең құрамайды, өйткені ибн Хажар (б.з.) Ибн Хишамның сөзінде кездеспейтін, бірақ бірдей метрі мен бірдей рифмасы бар Жабалдың бір тармағын келтіреді, сондықтан да сол өлеңнен шығар.
Jabal ibn Jawwal (جبل بن جوال بن صفوان بن بلال الذبياني الثعلبي اليهودي) was a Jewish poet who wrote in the Arabic language during the 7th century. He was a contemporary of Muhammad. According to ibn Hisham (Kitab Sirat Rasul Allah, ed. Wüstenfeld, pp. 690, 713) and Abu al Faraj al Isfahani ("Kitab al Aghani," viii. 104), Jabal was a Tha'alabite (Abu al Faraj gives the whole genealogy), but neither of them mentions the fact that he was a Jew. Ibn Hajar, however, in his biographical dictionary "Kitab al Ashabah fi Tamyiz al Shahabah" (ed. Sprenger, i. 453), relying on ibn al Kalbi and on al Marzabani, declares that such was the case and that Jabal subsequently embraced Islam. Yaqut ("Mu'jam," i. 765), quoting a verse of Jabal, calls him erroneously "Jamal ibn Jawwal al Taghlabi." Jabal is sporadically cited by the above mentioned Arabic authors. Abu al Faraj (l. c. p. 101) quotes two verses of Jabal's, apparently from a poem which he addressed to al Shammakh, himself a Tha'alabite poet, in reference to a quarrel that arose between them. This is probably the same incident as that related by Abu al Faraj (l. c. p. 104); namely, that al Shammakh fell in love with Jabal's sister Kalbah, and when, shortly afterward, al Shammakh went on a journey she married his brother, giving rise to a poetical contest between the disappointed lover and Jabal. Eleven other verses by Jabal, indicating sufficiently the poet's Jewish religion, are quoted by ibn Hisham (l. c. p. 713). They are an elegy on the death of Huyayy ibn Akhtab (according to Sprenger's punctuation in ibn Hajar, l. c., "Jubayy"), chief of the Banu al Nadir, and on the defeat by Muhammad of this tribe and of the Banu Qurayza. These verses were a reply to the poet Hassan ibn Thabit. They apparently do not form a complete poem; for ibn Hajar (l. c.) quotes a verse of Jabal's not appearing in the quotation of Ibn Hisham, but having the same meter and the same rhyme, and therefore probably from the same poem.
Ресурстар
Готтеил, Ричард және М. Селигсон. "Жабал ибн Жаувал". Еврей энциклопедиясы. Фанк және Вагналл, 1901-1906.