Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Мехмед Саид Халим Паша:Мехмед Саид Халим Паша (18 қаңтар 1865 жылы туған) - албандық тектес Осман мемлекетінің мемлекет қайраткері. 1913 жылдан 1917 жылға дейін Осман империясының бас уәзірі болды. Ол армян геноцидінің қылмыскерлерінің бірі болды, кейін Аршавир Ширакиян оны Армян геноцидінің қылмыскерлерін өлтіру үшін жазалау науқаны Немезис операциясының бір бөлігі ретінде өлтірді.
Grand Vizier of the Ottoman Empire from 1913 to 1917
Mehmed Said Halim Pasha (; Sait Halim Paşa; 18 or 28 January 1865 or 19 February 1864 – 6 December 1921) was an Ottoman statesman of Albanian origin who served as Grand Vizier of the Ottoman Empire from 1913 to 1917. He was one of the perpetrators of the Armenian genocide and later assassinated by Arshavir Shirakian as part of Operation Nemesis, a retribution campaign to kill perpetrators of the Armenian genocide.
Ерте өмір
Мехмед Саид Халим Мысырдың Каир қаласындағы Шубра сарайында Мұхаммед Абд әл Халим Пашаның [tr] , Мысырдың Хадиветі негізін қалаушы Мұхаммед Али Пашаның ұлдарының бірі болып дүниеге келді. Ол жеке ұстаздардан білім алып, араб, парсы, ағылшын және француз тілдерін үйренді. Кейін Швейцарияда саяси ғылымды оқыды. 1890 немесе 1895 жылы Мехмед Тосун пашаның қызы Эмине Инчи Тосуна үйленді. 1890 жылдардың соңында Каирдің орталығында Саид Халим Паша сарайы итальяндық сәулетші Антонио Ласкак үшін салынған.
Mehmed Said Halim was born at the palace of Shubra in Cairo, Egypt to Muhammad Abd al Halim Pasha [tr], one of the sons of Muhammed Ali Pasha, the founder of the Khedivet of Egypt. He was educated by private teachers, and learned Arabic, Persian, English, and French. He later studied political science in Switzerland. In 1890 or 1895, he married Emine İnci Tosun, daughter of Mehmed Tosun Pasha. In the late 1890s the Prince Said Halim Pasha Palace in Downtown Cairo was built for him by the Italian architect Antonio Lasciac.
Саяси мансап
1888 жылы Саид Халим Мир и Миран дәрежесімен Мемлекеттік кеңес мүшесі болды. 1900 жылы Румели Бейлербейі болды. 1908 жылы ол Мемлекеттік кеңестен босатылды, бірақ муниципалдық сайлаудан кейін Еникой қалалық кеңесінің басшысы болып тағайындалды. Кейіннен ол Жалпы муниципалитеттер қауымдастығының екінші басшысы болды (Cemiyet i Umumiye i Belediye İkinci Reisliği), ал 1908 жылы Осман Сенат мүшесі болып тағайындалды. 1912 жылдың 23 қаңтарынан бастап 1912 жылдың 23 шілдесіне дейін ол Мемлекеттік кеңестің басшысы болды. Өзінің отставкасынан кейін ол Одақ және прогресс комитетінің (ОПК) Бас хатшысы болып сайланды және 1913 жылы Махмут Шевкет пашаның уәзірлігі кезінде екінші рет Мемлекеттік кеңеске, ал үш күннен кейін Сыртқы істер министрлігіне тағайындалды. 1913 жылы 11 маусымда Шевкет-пашаның өлтірілуінен кейін оған алдымен везир дәрежесі берілді және Ұлы везирдің кеңсесіне тағайындалды, ал келесі күні (12 маусым 1913 ж.) Ол CUP-тің компромистік кандидаты болды; Саид Халим орталық комитеттің қалағанынан гөрі консервативті және исламшыл болды, алайда оның ата-бабасының беделі мен агенттіктің жоқтығы оны CUP-ке қолайлы Ұлы везир етті.
In 1888, Said Halim became a member of the Council of State with the rank of Mir i Mîran. In 1900 he became the Rumeli Beylerbeyi. In 1908, he was dismissed from the Council of State, but was appointed as the chief of the Yeniköy city council after its municipal election. He later became the Second Chief of the General Association of Municipalities (Cemiyet i Umumiye i Belediye İkinci Reisliği), and in 1908 he was appointed a member of the Ottoman Senate. Between January 23, 1912 and July 23, 1912, he was chief of the Council of State. Following his resignation, he was elected as the General Secretary of the Committee of Union and Progress (CUP), and was appointed to the Council of State for the second time in 1913 during Mahmut Şevket Pasha's viziership, and to the Ministry of Foreign Affairs three days later. After the assassination of Şevket Pasha on 11 June 1913, he was first given the rank of vizier and was appointed to the Grand Vizier's Office, and the next day (12 June 1913) to the office of the Grand Vizier (Prime Minister). He was a compromise candidate for the CUP; Said Halim was more conservative and Islamist than the central committee would have wanted, however the prestige of his ancestry and his lack of agency made him an acceptable Grand Vizier to the CUP.
Ұлы визирлік
1913 жылдың қыркүйегінде ол болгарлармен бейбіт келісімге қол қоюға және Эдирнеден тыс Марица өзеніне шекараны бекітуге атсалысқаны үшін Сұлтан Мехмед Решадтың "Ар-намыс" орденімен марапатталды. Ол өзінің Еникойдағы сарайсында неміс елшісі барон Вангенхайммен бірге қол қойылған Осман-Германия одағының қолтаңбаларының бірі болды. Алайда, ол Гобен мен Бреслауды қуып жету оқиғасынан кейін, Осман империясын Ұлы соғысқа әкелген оқиғадан кейін, отставкаға кетті. Сұлтан Решад өзінің сенімі бар адамды Ұлы визирі етіп қалағанын және Саид Халимді мүмкіндігінше ұзақ уақыт қызметте қалуын сұрағанын айтады. 1914 жылы Ұлыбритания Мысырды басып алған кезде Халим-паша Мысыр монархиясының тағына жарым ғасыр бұрын Мысырдың мұрагерлік заңын өзгерткен ферман негізінде ие болды. Армения геноциді кезінде Саид Халим армян халқының депортациясына қол қойды. Армения патриархы Завен І Дер Йегиян оған армяндарға қарсы жасалған террорды тоқтатуды өтінді, оған Саид Халим тұтқындаулар мен депортация туралы хабарлар тым асыра айтылды деп жауап берді. Дер Йегиаянның өзі де кейін депортацияланды. 1915 жылы Сыртқы істер министрлігінен айырылды. Саид Халимнің премьер-министрлік қызметі 1917 жылға дейін созылып, оның және CUP арасындағы үздіксіз қақтығыстардан кейін қысқарды. Оның орнын Ішкі істер министрі Мехмед Талат-паша басқарды.
In September 1913, he was honored with the Order of Distinction by Sultan Mehmed Reşad for his service in signing the achieving a peace deal with the Bulgarians, and anchoring the border to the Maritsa river, beyond Edirne. He was one of the signatures of Ottoman–German Alliance, which was signed in his mansion in Yeniköy with the German ambassador, Baron Wangenheim. Yet, he resigned after the incident of the pursuit of the Goeben and the Breslau, an event which served to bring the Ottoman Empire into the Great War. It is claimed that Sultan Reşad wanted a person in whom he trusted as Grand Vizier, and that he asked Said Halim to stay in his post as long as possible. When Britain annexed Egypt in 1914, Halim Pasha claimed the throne of the Egyptian monarchy based on a firman which changed Egyptian succession law half a century ago. During the Armenian genocide, Said Halim signed the deportation orders for the Armenian population. The Armenian Patriarch Zaven I Der Yeghiayan appealed to him to cease the terror being committed against Armenians, which Said Halim replied to by claiming reports of arrests and deportations were being greatly exaggerated. Der Yeghiayan himself was later deported. He lost his Foreign Ministry in 1915. Said Halim's premiership lasted until 1917, cut short because of continuous clashes between him and the CUP. The Interior Minister Mehmed Talaat Pasha succeeded him.
Тұтқындау және өлтіру
Саид Халим Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін Осман империясында армяндық азаматтарды жер аударудағы рөлі және Германиямен құпия одаққа қол қоюы үшін соттың әскери іс-тәжірибелері кезінде опасыздық жасады деп айыпталды. 1919 жылы 29 мамырда Мальтадағы түрмеге айдалды. Ол айыптардан ақталып, 1921 жылы босатылып, Сицилияға көшті. Ол Осман империясының астанасы Стамбулға қайтуға ниетті болды, бірақ бұл өтінішті қабылдамады. Көп ұзамай ол Римде Армения революциялық федерациясының агенті Аршавир Ширакиянның қолынан қаза тапты.
Said Halim was accused of treason during the court martial trials after World War I in the Ottoman Empire for his role in deporting Armenian civilians and signing a secret alliance with Germany. He was exiled on 29 May 1919 to a prison on Malta. He was acquitted from the accusations and set free in 1921, and he moved to Sicily. He wanted to return to Istanbul, the capital of the Ottoman Empire, but this request was rejected. He was assassinated soon after in Rome by Arshavir Shirakian, an agent of the Armenian Revolutionary Federation, for his role in the Armenian genocide.