Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Фудзивара но Мичинага (藤原 道長) – жапон мемлекет қайраткері. Оның басшылығымен Фудзивара әулетінің Жапониядағы билігі мен саясаты гүлденген шағына жетті.
Japanese statesman
Fujiwara no Michinaga (藤原 道長) was a Japanese statesman. The Fujiwara clan's control over Japan and its politics reached its zenith under his leadership.
Ерте өмір
Мичинага Киотода, Канеие ұлы ретінде дүниеге келді. Канеие 986 жылы регент болды және өмірінің соңына дейін, 990 жылға дейін бұл лауазымды сақтап тұрды. Фудзивара регенттерінің мұрагерлік принципіне сәйкес, Мичинага ағалары Мичитака мен Мичиканеден кейін регент болуға кезекте тұрды.
Michinaga was born in Kyōto, the son of Kaneiye. Kaneiye had become Regent in 986, holding the position until the end of his life in 990. Due to the hereditary principle of the Fujiwara Regents, Michinaga was now in line to become Regent after his brothers, Michitaka and Michikane.
Коречикамен күрес
Мичитака 990 жылдан 995 жылға дейін регент болды, содан кейін қайтыс болды. Мичикан оның орнын басып, аурудан қайтыс болғанға дейін жеті күн ғана регенттік қызметін атқарды. Екі үлкен ағасы қайтыс болғаннан кейін Мичинага, Мичитаканың үлкен ұлы және оның тағайындаған мұрагері – Фудзивара но Коречикамен күреске түсті. Коречика сарайда Мичинагадан беделдірақ болды, себебі ол Императрица Тейшидің сүйіктісі және осы кездегі Император Ичидзёның жақсы көретін адамы еді. Ол бірнеше маңызды лауазымдарды иеленді – өткен жылы Найдайдзин, ал одан үш жыл бұрын Санги болып тағайындалған. Алайда, Ичидзёның анасы Фудзивара но Сенши Коречиканы ұнатпады және Мичинагаға көмектесті; мысалы, ол Ичидзёны 995 жылдың бесінші айында Мичинагаға Найран (内覧) атағын беруге көндірді. Сонымен қатар, келесі жылы болған, мүмкін Мичинаганың ұйымдастыруымен орын алған бір оқиға Коречиканың беделін түсірді. Коречика Фудзивара сарайларының бірінде бір әйелмен жасырын кездесіп жүрген. Бірақ оған зейнеткер император Казан да сол үйге түнгі уақытта келіп жүргені айтылды – Коречика Казан да сол әйелмен қарым-қатынаста болған деп ойлады. Осыдан кейін ол ағасы Такайемен бірге императорға шабуыл жасап, оған жебе атты. Жебе Казанның жеңіне тиді, бұл өте ауыр қылмыс саналды – монахқа (Казан 986 жылы дінге кірген еді), тіпті императорға зиян келтірудің өзі қорқынышты жайт еді. Мичинага мен оның жақтастары патшаға қарсы қылмыс жасады деген айып тақты. Сот ісін қараған заңгерлер Канеие мен Такаиедің қызметшілерін кінәлі деп тапса да, Мичинаганың жақтастары қосымша айыптар қойды: мысалы, Коречика Сеншиге қарғыс таққан деп айыпталды. Олардың жазасы – шартты түрде жер аударылу, Коречика Кюсю вице-губернаторы болып тағайындалды. Коречика астанадан кеткеннен кейін Мичинага үстемдік үшін күресті жеңіп шықты. Олардың күресі кезінде Мичинага 995 жылдың 6-шы айының 19-шы күні Оң министр, яғни Удайджин (右大臣) лауазымын алды. Кейін, 996 жылы Мичинага Сол жақ министрі, Садайджин (左大臣) болды – бұл канцлерден (Даидзо дайджин) басқа үкіметтегі ең жоғары лауазым еді.
Michitaka was regent from 990 until 995, when he died. Michikane then succeeded him, famously ruling as Regent for only seven days, before he too died of disease. With his two elder brothers dead, Michinaga then struggled with Fujiwara no Korechika, Michitaka's eldest son and the successor he had named. Korechika was more popular at court than Michinaga, being a favourite of Empress Teishi and well liked by the reigning Emperor Ichijō, and held multiple prestigious positions he had been made Naidaijin the previous year, and Sangi three years before that. However, the mother of Ichijo, Fujiwara no Senshi, disliked Korechika and aided Michinaga; for example, she coerced Ichijo into granting Michinaga the title of Nairan (内覧) in the fifth month of 995. Furthermore, Korechika's position was ruined by a scandal that took place the following year, likely arranged by Michinaga. Korechika had been seeing a mistress in one of the Fujiwara palaces. However, he was told that the retired Emperor Kazan had been visiting the same house during the night Korechika presumed that Kazan had been seeing the same mistress. Consequently, he and his brother Takaiye ambushed the Emperor, shooting at him. An arrow struck Kazan's sleeve, a grave crime it was considered appalling to harm a monk (for Kazan had entered religion in 986), let alone an Emperor. Michinaga and his supporters then pressed charges of lèse majesté. Though the jurists examining the case found the servants of Kaneiye and Takaiye at fault, further charges were manufactured by Michinaga's faction: Korechika was accused of putting a curse on Senshi, for example. Their punishments were a form of cordial banishments, with Korechika made Vice Governor of Kyushu. With Korechika removed from the capital, Michinaga had won their struggle for supremacy. During their struggle, Michinaga had gained the position of Minister of the Right, or Udaijin (右大臣), on the 19th day of the 6th month of 995. Later in 996 Michinaga became Minister of the Left, Sadaijin (左大臣), the most senior position in government apart from that of Chancellor (Daijō daijin).
Мидо Кампаку ретінде билік ету
Өмірінде Мичинага Мидо Кампаку деп аталды, бұл оның резиденциясының аты – Мидо және ол ресми түрде регент болмаса да, оның мәнінде регент екендігін көрсетеді. Фудзивара регенттері билігін сақтап тұрудың басты жолы – императорды бақылау, көбінесе неке арқылы. Мичинага осы салада ерекше табысқа жетті, оның төрт қызы императорларға үйленді. Ичидзоның әйелі Тейши болғанымен, Мичинага оны Кого императрицасы етіп, ал бірінші қызы Шошиді Чугу императрицасы етіп үйлендірді. Бұл бір императордың бір уақытта екі императрицаға ие болуының тұңғыш жағдайы болды. Чугу ресми емес түрде екі дәрежеден жоғары болды. 1001 жылы Тейши бала туғанда қайтыс болған соң, Мичинаганың Ичидзоға деген ықпалы толық болды. Мичинаганың екінші қызы Кенши болашақ император Сандзёға үйленді. Ичидзо мен Шошидің екі ұлы болды, екеуі де болашақ императорлар, және Мичинаганың үшінші және төртінші қыздары оларға үйленді: Ичидзоның үлкен ұлы Го Ичидзо үшінші қызы Ишиге, ал екінші ұлы Го Сузаку төртінші қызы Кишиге үйленді. Мичинага өзінің билігін күшті жауынгер кландарымен, әсіресе Минамото (немесе нақтырақ айтқанда, Сеива Генджи) одақ құру арқылы нығайтты, оның екі әйелінің де Минамотодан екендігі осыны көрсетеді. Минамото но Ёримицу мен Минамото но Ёринобу оның екі бас қолбасшысы болды: олардың адалдығы мен тиімділігі соншалық, жаулары оларды Фудзивараның «имілген итттері» деп атады. Бұл күшті жауынгерлердің қолдауы Мичинаганың жауларын зорлық-зомбылықпен қорқытуына мүмкіндік берді, тіпті императорлық клан да Мичинага шабуыл жасаса, қауіпсіздікке кепілдік бере алмас еді, олардың күзетшілерінің тек сәндік болғаны ескерілгенде. Мичинага заманының барлық маңызды императорлық тұлғаларын бақылап, оларға ықпал еткені анық. Сондықтан Мичинага Кампаку лауазымын ресми түрде қабылдамады – ол осы лауазымның өзі берген биліктің иесі болды. Мичинаганың билігінің күші 1011 жылы оған өгіздер жеккен арбамен сарайға барып-келуге рұхсат беруімен көрсетілді. Сол жылы Ичидзоның екінші ұлы Ацунари мұрагерлік ханзада болып жарияланды. Сандзёның үлкен ұлы Ацуакира бұрынғы мұрагер болған, бірақ Мичинага өзінің күшті позициясын пайдаланып, мұрагерлік ханзаданы отставкаға жіберді. Ацуакира оған қарсы болмауы үшін Мичинага оның бесінші қызы Каншиге үйлендірді. Сандзё император болған кезде Мичинагамен жиі қақтығысқа түсті. Осының салдарынан Мичинага Сандзёны зейнетке шығуға мәжбүрлеуге тырысты. 1016 жылы ол осы мақсатына жетті. Го Ичидзоның жас болуы Мичинаганың Сесшо ретінде билік етуіне мүмкіндік берді, яғни император толыққанды жасқа келгенше регенттік. Ол 1017 жылдың соңғы айында қысқа мерзімге канцлер болды, содан кейін келесі жылдың екінші айында отставкаға кетті. Бір айдан кейін ол өзінің үлкен ұлы Йоримичинің пайдасына Сесшо лауазымынан да бас тартты. 1019 жылы ол Ходжо джиде монах болып, монахтық рәсімді қабылдады, оны өзі салған болатын. Ол Гёкан (行観) деген Дхарма есімін алды, кейін ол Гёкаку (行覚) деп өзгертілді.
During his lifetime, Michinaga was called the Mido Kampaku, a title referencing the name of his residence, Mido, and the fact that he was Regent in all but name. The primary method through which the Fujiwara regents maintained their power was through controlling the sovereign, usually through matrimonial links. Michinaga was particularly successful in this regard, with four of his daughters marrying an emperor. Although Ichijo already had an Empress, Teishi, Michinaga made her Kogo empress and had his first daughter, Shoshi, also marry him as Chūgū empress. This was the first time that an emperor had two empresses consort simultaneously. Chūgū was the more senior of the two ranks, at least unofficially. When Teishi died in childbirth in 1001, Michinaga's influence over Ichijo was absolute. Kenshi, Michinaga's second daughter, married the future Emperor Sanjō. Ichijo and Shoshi had two sons, both future emperors, and it was to these that Michinaga's third and fourth daughters were married: Ichijo's eldest son, Go Ichijō, married the third daughter, Ishi; and Ichijo's second son, Go Suzaku, married the fourth daughter, Kishi. Michinaga further cemented his power by making alliances with the powerful warrior clans, particularly the Minamoto (or more specifically the Seiwa Genji), as demonstrated by the fact that both of his wives were Minamoto. Minamoto no Yorimitsu and Minamoto no Yorinobu were his two principal commanders: they were loyal and effective to the extent that their enemies called them the Fujiwara's 'running dogs'. The support of these powerful warriors meant that Michinaga could threaten his enemies with violence, something that they were unable to respond to even the imperial clan would've been unsafe if Michinaga wished to attack them, given the ornamental nature of their Guard. It is clear that Michinaga controlled or influenced all important imperial figures of his time. It was for this reason that Michinaga never formally took the title of Kampaku he already possessed the power that the title carried. The supremacy of Michinaga during his lifetime is demonstrated by the fact that in 1011 he was granted the exceptional privilege of travelling to and from the court by ox drawn cart. In the same year, Ichijo's second son, Atsunari, was proclaimed Crown Prince. Sanjō's eldest son, Atsuakira, had been the previous heir, but Michinaga leveraged his powerful position to make the Crown Prince resign. In order to prevent Atsuakira from being an enemy to him, Michinaga married his fifth daughter, Kanshi, to him. During Sanjō's reign as Emperor, he and Michinaga often came into conflict. Resultantly, Michinaga attempted to pressure Sanjō into retirement. In 1016 he was finally successful. The youth of Go Ichijō meant that Michinaga ruled as Sesshō, the Regency assumed when the emperor is yet to come of age. He briefly became Chancellor in the final month of 1017, before resigning in the second month of the following year. A month after his resignation, he also resigned from the position of Sesshō in favour of Yorimichi, his eldest son. In 1019 he took the tonsure, becoming a monk at the Hōjō ji, which he had built. He took the Dharma name Gyōkan (行観), which was later changed to Gyōkaku (行覚).
Өлім және мұра
1028 жылы 3 қаңтарда Мичинага алпыс екі жасында дүние салды. Ол өлім төсегінде Амиданы шақырып, жұмаққа кіруді тілегендігі айтылады. Ол «Мидо Канпакуки» күнделігін қалдырды; бұл Фудзивара әулетінің билігінің шарықталу кезеңіндегі Хэйан сарайы туралы маңызды мәліметтер көзі, бірақ Мурасакидің «Гэндзи әңгімесінен» және Сейдің «Жастық кітабынан» кейін көлеңкеде қалды. «Гэндзи әңгімесінде» Гендзи кейіпінің бір бөлігі Мичинага мен Коречикаға негізделгендігі туралы пікірлер бар.
On January 3, 1028, Michinaga died at the age of sixty two. He is said to have called out to Amida on his deathbed, asking for entry to Paradise. He left a diary, the Midō Kanpakuki; it is an important source of information about the Heian court at the height of Fujiwara power, though somewhat overshadowed by Murasaki's Tale of Genji and Sei's Pillow Book. In the Tale of Genji, the eponymous Genji is believed to be in part based on Michinaga, as well as Korechika.
Тұлға
Мичинага атқа мінуде және садақ атуда шебер, сондай-ақ батыл адам ретінде танымал болды. Достары оның өлеңдерін мақтап, өзін-өзі ұстай білу қабілетіне ие екенін айтты. Оның адамдар мен адамның жан-дүниесін түсінуі өте жоғары болған, өйткені оның саясаттары сәтті аяқталды – Фудзиваралар оның басқаруымен ең күшті болды, тіпті егемендердің билігі әлсіреп, провинциялық жауынгерлік кландардың күші артып келе жатқан кең тараған үрдіске қарамастан. Ол сән-салтанат пен байлыққа құмар болды, әсем кештер мен тойларды өткізді, бірақ бұл Хэйан дәуіріне тән дәмді қарапайымдықпен шектелді. Оның ысырапшылдығының да мақсаты болды – ол Фудзивара кланының байлығы мен күшін ашық көрсетіп, одақтастарын таң қалдырып, қарсыластарын қорқытты. Мичинаганың діндар болғаны мүмкін, өйткені ол ғибадатханалар мен храмдарға көп қаражат жұмсады, бірақ бұл жоғарыда айтылған артықшылықтың тағы бір көрінісі болуы мүмкін. Екінші жағынан, ол Синто дінінің рәсімдерін елемейтін сарай қызметкерлерін қатаң сөккен. Ол "Лотос сутрасының" адал жақтасы болды, оның кітабы алтынмен әшекейленген. Оның билігі тұсында Амида буддизмінің Таза Жер мектебі дамып, өсіп келе жатқанда, Мичинага оның ілімдерін қолдап, қабылдады. Мичинага өзінің жетістіктерімен мақтанды, оны 1018 жылы Исидің Го Ичидзоға Чугу болуына арналған тойда жазған "Мочицуки но Ута" (望月の歌) ("Толық Ай поэмасы") поэмасы дәлелдейді: "Бұл әлем, менің ойымша, / шын мәнінде менің әлемім. / Толық ай сияқты мен жарқыраймын, / ешқандай бұлттың көлеңкесінде жоқ".
Michinaga was reputed to be a skilled horseman and archer, and was perceived as courageous. His friends praised his poetry and he was reputed to have strong self control. He clearly had a remarkable understanding of people and the human heart, given the success of his machinations the Fujiwara were strongest under his control, despite a broader trend of the power of the sovereigns weakening and that of the provincial warrior clans growing. He had a taste for opulence and luxury, holding extravagant parties and entertainments, though it was nonetheless governed by the tasteful modesty that characterises the Heian period. His extravagance had a purpose, however it openly demonstrated the wealth and power of the Fujiwara clan, impressing allies and intimidating rivals. Michinaga may have been pious, given his vast expenditure on shrines and temples, though this may have been another manifestation of the aforementioned excess. On the other hand, he was known to sternly rebuke courtiers who neglected Shinto ceremonies. He was a devoted follower of the Lotus Sutra; his copy had the words embellished in gold. When Amidist Pure Land Buddhism began to grow and develop during his rule, Michinaga supported and adopted its teachings. Michinaga was very proud of his achievements, as demonstrated by his poem, Mochizuki no Uta (望月の歌) (Full Moon Poem), which he composed in 1018 at a party to celebrate Ishi becoming Chūgū to Go Ichijō: "This world, I think/ Is indeed my world./ Like the full moon I shine,/ Uncovered by any cloud".