Кіріспе
Жапон иенасының номиналы 10 иен монетасы (十円硬貨) - жапон иенасының бір номиналы. Монетаның аверсі Бёдоның Феникс залын бейнелейді, бұл будда ғибадатханасы Удзи, Киото префектурасы, "Жапония" және "Он Йен" деген канжимен. Кері жағында сандар "10" және санның шығарылған күні кандзимен жазылып, лавр жапырақтарымен қоршалған.
The 10 yen coin (十円硬貨) is one denomination of the Japanese yen. The obverse of the coin depicts the Phoenix Hall of Byōdō in, a Buddhist temple in Uji, Kyoto prefecture, with the kanji for "Japan" and "Ten Yen". The reverse shows the numerals "10" and the date of issue in kanji surrounded by bay laurel leaves.
Алтын он иен (1871-1910)
Он иендік монеталар алғаш рет 1871 жылы Осакадағы жаңадан құрылған монетаханадан шығарылды. Он иен монетасы Сан-Францискода немесе Жапонияда өткен жылы соғылған деген қарама-қайшы мәліметтер бар. Кез келген жағдайда иен бірлігін Мейдзи үкіметі 1871 жылы 27 маусымда қол қойылған актіде ресми түрде қабылдады. Жаңа заң бойынша әрбір он иендік монетаның салмағы 257,2 дәнді және құрамында 90% алтын бар, ал валюта бағамы АҚШ-тың бүркітіне (10 АҚШ доллары) жақын. Алтын теңгелер жапон азаматтарынан, шетелдіктерден және жапон үкіметінен жеткізілді. 1871 және 1876 жылдар аралығында он иен монетасы шығарылмаған, бұл уақытта Жапон үкіметі айналыстағы алтынның "өте аз" мөлшерін қолдана отырып, алтын стандартын жүзеге асыруға сәтсіз ұмтылды. 1874 жылы алтын бағасы төмендеп, жалпы алтын монеталар өндірісі тез төмендеді. "Жеті айлық экономикалық журнал" журналында 1876 жылы шетелге экспортталған алтын монеталардың саны отандық валютаға қарағанда көп болғаны туралы хабарланған. Кейіннен 1877 жылы Сацума көтерілісінің шығынына байланысты Жапония алтын стандарттан бас тартуға мәжбүр болды. Жапон үкіметі алтын стандартқа қайта оралғанға дейін 20 жыл өтеді. Осы уақыт аралығында айналысқа шығарылмаған он иендік алтын монеталар екі рет емес екі жылда екі түрлі себеппен жасалды. Алғашқы рет 1880 жылы он иендік алтын монеталар шетелдік дипломаттарға сыйлық ретінде берілген тұсаукесерлер жиынтығында ерекше пайдалану үшін соғылды. Екінші және соңғы жағдай 1892 жылы Дүниежүзілік Колумбия көрмесінде болды, онда бірнеше жаңадан жасалған монеталар көрнекіленді. 1897 жылы Жапония алтын стандартқа оралғанда, он иендік жаңа монеталар заңмен 8,3 грамм салмақта және диаметрі 21,2 мм болды. Он иендік алтын монеталардың бастапқы салмағы 16,6 грамм, ені 29,4 мм. Алтын стандартты қабылдау жапондық он иендік алтын сертификаттарын алтынға айырбастауға мүмкіндік берді. Бұл конвертияланатын қағаз валюта өте көп мөлшерде қолданылған, ал теңгелер сирек қолданылған немесе көрінген. Екінші үлгідегі алтын он иен монеталары (1897-1910) көбінесе 1910 жылы тығындалу тоқтаған кезде үкіметтік сейфтерде қалды. Осы он үш жыл ішінде жасалған монеталар бірінші дүниежүзілік соғысқа дейін инфляцияға байланысты алтын сертификаттарын қолдап отырды. 1930 жылдардың соңында қалған алтын монеталар соғыс жағдайына байланысты шығарылды. Ал қалғандары жиналып, немесе халық ерітіп тастады.
Қазіргі он иен (1950-)
Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін жасалған алғашқы он иен монетасын 1950 жылы 2 наурызда премьер-министр Шигеру Йошида заңмен бекітті. Бұл монеталар неміс күмісінен жасалуы және "уақытша қосалқы монеталар" ретінде қызмет етуі тиіс еді. Осы жаңа қорытпамен жасалған он иен монеталардың жалпы саны 432,970,000 болды, олар сол жылдың соңына дейін соғылды. 1951 жылдың соңына қарай бұл монеталардың 800 миллионға жуығы соғылып, таратылуын күтіп тұрды. 1950 және 1951 жылдар аралығында жасалған неміс күміс монеталарының ешқайсысы айналысқа шықпады, өйткені монеталар ақырында балқытылды. Монеталарды балқыту шешімі Корея соғысы кезінде никель бағасы тоннасына 4,1 миллион иенге дейін көтерілген кезде қабылданды. Олар ерітіліп, қазір коллекционерлер жапон үлгілі "сирек кездесетін" монеталар деп санайды. Он иенді қоладан жасалған монеталар алғаш рет 1951 жылы соғылды, бірақ олар жалпы айналымға 1953 жылдың 4 қаңтарына дейін шығарылмаған. 1950-1958 жылдар аралығында шығарылған он иендік монеталардың жиектері бар және олар Гиза 10 (Гиза Джу) деген лақап атпен аталады, яғни жапон тілінде "жаңқаланған 10 иендік монета" дегенді білдіреді. Қазіргі таңда қолданылып жүрген дизайнда аверста Бёдоның Феникс залы, ал реверста лавр жапырақтары бар. Дизайн 1959 жылы тасталған қамыстан басқа, монеталардың тегіс жиегінен басқа, негізінен бірдей болып қала береді. 1986 жылдың екінші жартысында Бёдоның дизайнына қатысты кішкене өзгерістер енгізілді. Он иен монеталары Рейва дәуірінде қазіргі уақытқа дейін шығарылады.
Құрамы
Жылдар Материал 18711910 90% алтын, 10% мыс 1951қазіргі уақытқа дейін 95% мыс, 3,5% мырыш, 1,5% қалайы