Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Элу Тингол немесе Эльве Синголло – Ж.Р.Р. Толкиннің Орта Жер жырларындағы ойдан туған кейіпкер. Ол «Сильмариллион», «Белерианд жырлары» және «Хуриннің балалары» кітаптарында, сондай-ақ «Орта Жер тарихы» жинағындағы көптеген әңгімелерде кездеседі. Дориат патшасы, Синдар эльфтерінің патшасы, Белериандтың Жоғары патшасы және билеушісі, ол Орта Жердің Бірінші дәуіріндегі маңызды тұлға және «Сақиналар Иесі» кітабындағы Арагорн мен Арвеннің махаббатының тамырларын көрсететін маңызды бөлік. Барлық эльфтердің ішінде ол ғана періштелік Майя – Мелианға үйленді. Ғалымдар Тинголдың жарықтан бет бұрғанын, сондықтан Сильмарилді алғанда оның құндылығын сезіне алмағанын жазды. Олар сондай-ақ, ол Мелианмен некесінен тиісінше пайдалана алмағанын, оның Сильмарил туралы кеңесін елемей, оның патшалығының құлауына себеп болғанын айтады.
Elu Thingol or Elwë Singollo is a fictional character in J. R. R. Tolkien's Middle earth legendarium. He appears in The Silmarillion, The Lays of Beleriand and The Children of Húrin and in numerous stories in The History of Middle earth. The King of Doriath, King of the Sindar Elves, High king and Lord of Beleriand, he is a major character in the First Age of Middle earth and an essential part of the ancestral backgrounding of the romance between Aragorn and Arwen in The Lord of the Rings. Alone among the Elves, he married an angelic Maia, Melian. Scholars have written that Thingol turns away from the light, so that when he receives a Silmaril, he is unable to appreciate it. They have stated, too, that he fails to take advantage of his marriage to Melian, instead ignoring her advice about the Silmaril, leading to the downfall of his kingdom.
Шығармалық тарих
Сильмариллионда Тингол Эльве ретінде таныстырылады, ол Эльфтердің үш басшысының бірі (Финве мен Ингвемен бірге), Куивиененнен – Эльфтер оянатын жерден, Вала Оромемен Валинорға елші ретінде аттанған, кейіннен патшалар болған. Оралған соң, ол көптеген халқын батысқа, Валинорға іздеуге көндіреді. Бұл топ Телери деп аталады. Телерилердің бір бөлігі Валинорға жетеді. Осы уақытта Тингол Мәя, өлімсіз періште Мелианмен кездеседі және оған ғашық болады; олар оны табудан халқын сақтайтын сиқыр жасайды. Телерилердің қалғаны Белерианның солтүстік-батыс аймағына жетеді, бірақ жоғалған Тинголды іздеу үшін сол жерде қалуды таңдайды. Кейін олар Дориат орманды мекендейді, Тингол қайта оралып, Дориат патшалығын және Менегрот қаласын құрады; олар Белерианның Синдар немесе Сұр Эльфтерінің қатарында болады. Ол халқының ішіндегі жалғыз нұрлы Эльф, өйткені ол Валинордың Екі Ағашының нұрын көрген. Тингол мен Мелианның Лүтиен есімді қызы бар, ол өлімдік адам Беренге ғашық болады. Олардың қарым-қатынасына қарсы болған Тингол, Беренге Лүтиенге үйленуіне бөгет жасайтын, оның ойынша орындалуы мүмкін емес көптеген тапсырмалар береді. Осы тапсырмалардың бірі – Фейнор жасаған, қараңғы Лорд Моргот ұрлап, тәжінде орнатқан құнды жұлдыз тасы – Сильмарилдердің бірін қайтарып алу. Тингол Морготпен бірнеше соғысқа қатысады және Морготқа қарсы күресте оларға көмектесуден бас тартады. Адамдардың батыры Хурин қартайған шағында Менегротқа келіп, ұлы Туриннің өліміне күйінеді. Ашуға еріккен Хурин, құлаған Нольдор қаласы Нарготрондтың асыл зәрі Наугламирді Тинголдың аяғына лақтырады. Мелиан Хуриннің ойын көріп, оны мейіріммен қабылдайды; Хурин өкініш білдіріп, Наугламирді Тинголға сыйлайды. Тингол бірнеше гномдарды шақырып, Сильмарилін зәріне орнатуды тапсырады. Гномдар осыны істейді, бірақ теңдесі жоқ бұл туындыға қызығып, төлем ретінде оны өздеріне беруге рұқсат сұрайды. Тингол ашуланып бас тартады; намыстанған гномдар оны өлтіріп, Менегротты тонап алады. Әкесінің құрметі үшін Сильмарилдерді қайтарып алуға қасты ант берген Фейнордың ұлдары кейін Сильмарилді қайтарып алу үшін Дориатты қиратады; олар Тинголдың немересі, Дориаттың екінші және соңғы патшасы Диорды өлтіреді.
In The Silmarillion, Thingol is introduced as Elwë, one of the three chieftains (with Finwë and Ingwë) of the Elves who depart from Cuiviénen, the place where the Elves awaken, with the Vala Oromë as ambassadors to Valinor, and who later become Kings. Upon his return, he persuades many of his people to follow him west to Valinor. This host becomes known as the Teleri. Some of the Teleri go to Valinor. Thingol meanwhile meets Melian the Maia, an angelic immortal, and falls in love with her; they create an enchantment which keeps his people from finding him. Others of the Teleri reach the northwestern region of Beleriand, but choose to remain there to look for Thingol, who had disappeared there. They later inhabit the forest realm of Doriath, when Thingol reappears and sets up his Kingdom of Doriath and his city of Menegroth; they are among the Sindar or Grey Elves of Beleriand. Alone of his people, he is an Elf of the Light as he has seen the light of the Two Trees of Valinor. Thingol and Melian have a daughter, Lúthien, who in turn falls in love with the mortal Man Beren. Disapproving of their relationship, Thingol sets numerous quests that he thinks impossible for Beren, so as to prevent him from marrying Lúthien. One of these quests is to recover one of the priceless star jewels, the Silmarils which Fëanor had created, and the Dark Lord Morgoth had stolen and set in his crown; but even that quest succeeds. Thingol fights several wars with Morgoth. and refuses to assist them when they fight Morgoth. The hero of Men, Húrin, comes to Menegroth in his old age, lamenting the death of his son Túrin. In bitter rage he hurls the treasured necklace of the fallen Noldor city of Nargothrond, the Nauglamír, at Thingol's feet. Melian sees Húrin's thought, and deals with him gently; Húrin is sorry, and gives Thingol the Nauglamír. Thingol gets some Dwarves to set his Silmaril in the necklace. The Dwarves do so, but come to covet the unequalled work, and ask Thingol if they may keep it as payment. Thingol angrily refuses; offended, the Dwarves kill him and sack Menegroth. The Sons of Fëanor, who had sworn a terrible oath to recover the Silmarils on behalf of their father, later destroy Doriath to recover the Silmaril; they kill Dior, Thingol's grandson, the second and last King of Doriath.
Талдау
Толкиннің жасаған тілдерінде Тингол – синдарин тілінде «сұр жамылғы», «сұр мантия», ал оның квеня тіліндегі Singollo атының мағынасы да осылай. Орта ғасырлар мен Толкин зерттеушісі Верлин Флигердің айтуынша, Эльве («жұлдыз») деген ат жарықты білдірсе де, кейіпкердің екінші аты оны көлеңкеге түсіреді, жарық «жамылғымен немесе мантиямен жабылады». Флигер сондай-ақ «Синголлодан» «Тинголға» айналуын, жарыққа толы квеня тілінен көлеңкелі синдарин тіліне өтетін дыбыстық өзгерістермен байланыстырып, оны да азайту ретінде қарастыруға болады дейді. Флигердің пікірінше, Тинголдың іс-әрекеттері сюжет бойынша дұрыс болмаса да, оның саясаты мен әулеттік қажеттіліктері тұрғысынан түсінікті. Ол оны Беренмен салыстырады, ол адам болғанымен, үнемі жарыққа тартылады. Нолдордың Орта жерге қайтып келуі Тинголдың патшалығына қауіп келтіріп, оның көңіл-күйін нашарлатады. Алькуалондеде нолдорлардың телерилерге жасаған туысқандық қырқынын білгеннен кейін, Тингол (өзі де телери) өз елінде квеня тілін қолдануға тыйым салады, ал синдарин Орта жердегі ең көп таралған эльф тіліне айналады. Ол жарықтан алыстай түседі, тіпті Береннен Сильмарилді алғаннан кейін де оны қалай бағалауды және пайдалануды білмейді. Робли Эванс «Мифлоре» журналында Тингол мен Фейанор арасындағы ұқсастықты көрсетеді: олар екеуі де жарықтан бас тартып, уақытты тоқтата алатын Мелианмен Орта жерде қалуды таңдайды. Эванс Тингол мен Мелианның некесі алғашқыда «әр түрлі жаратылған жандардың үлгілі одағын» уәделейтінін айтады. Ол Тинголдың Толкиннің құрылымдық қарама-қарсылығында Фейанордың толықтырғыш қарсы тұрғанын, өйткені ол Фейанордың сертінің өзінің нұсқасымен жойылғанын, Берен қалпына келтірген Сильмарилді иеленуі оның патшалығын Мандостың азабына ұшыратқанын атап көрсетеді. Бұл елфтердің Валарға қарсы көтерілісін жалғастырса, зиян көретінін ескерткен. Дінтанушы Лиза Кутрас Мелани Ролздың Тингол мен Мелиан туралы айтқанын Лиза Хопкинстің Туор мен Идриль туралы талдауымен салыстырады. Ролз Тинголды әйелінің зор көрегендігі мен даналығына қарамастан, оның кеңесін сирек тыңдайтын мақтаншақ патша ретінде бейнелейді, бұл оның патшалығының құлауына себеп болады. Хопкинс әйелі Идрильдің сөзін тыңдағандықтан даналыққа ие болған батыр Туор туралы айтады.
In Tolkien's constructed languages, Thingol is Sindarin for "grey cloak", "greymantle", while the Quenya form of his name, Singollo, has the same meaning. The medievalist and Tolkien scholar Verlyn Flieger writes that while the name Elwë ("the star") indicates light, this is dimmed by the character's second name, the light being "cloaked or mantled over". Further, Flieger comments that the softening of "Singollo" to "Thingol" can also be taken as a diminishment, reflecting the "sound shifts that occur as light infused Quenya modifies to twilight Sindarin". Flieger states that Thingol's actions may seem unjustified thematically, but they make sense in terms of his politics and dynastic needs. She contrasts him with Beren, who though a Man is constantly drawn towards the light. With the return of the Noldor to Middle earth, perhaps threatening his kingdom, Thingol's mood darkens. After he learns of the Elf on Elf Kinslaying at Alqualondë perpetrated by the Noldor on the Teleri, Thingol (Teleri himself) bans the use of their language Quenya in his lands, and Sindarin becomes the most prevalent Elven tongue in Middle earth. He takes successively darker actions, moving further and further from the light, so that even when he receives the Silmaril from Beren, he knows neither how to appreciate it nor how to use it. Robley Evans, writing in Mythlore, draws a parallel between Thingol and Fëanor: like him, he turns away from the Light, and chooses to remain in Middle earth with Melian, who could stop time and its changes. Evans states that Thingol's marriage with Melian seems to "promise a model union of diverse created beings" on first impression. He comments that Thingol is however the "complementary opposite of Fëanor in Tolkien's structural counterpoint" in that he is ultimately destroyed by his own version of Fëanor's oath; the act of claiming the Silmaril recovered by Beren places his kingdom under the Doom of Mandos. This warned that the Elves would come to harm if they continued their rebellion against the Valar. The scholar of religion Lisa Coutras compares Melanie Rawls's account of Thingol and Melian to Lisa Hopkins's analysis of Tuor and Idril. Rawls presents Thingol as a prideful king who rarely listens to his wife's counsel, even though she has immense foresight and wisdom; this helps to bring about the downfall of his kingdom. Hopkins discusses the hero Tuor, who is all the wiser for listening to his wife Idril.