Кіріспе

Т. С. Элиоттың пьесасы The Elder Statesman - Т. С. Элиоттың 1958 жылы алғаш рет орындалған және 1959 жылы жарық көрген өлең пьесасы.

Қысқаша мазмұны

Пьесаның тұсаукесерінде Лорд Клэртонның қонақ бөлмесі қойылады. Лорд Клвертон - қоғамға танымал және құрметке лайық, едәуір ықпал ететін ерекше адам. Пьесаның 1958 жылы Эдинбург фестивалінде алғашқы қойылымында бұл кейіпкер сол кездегі премьер-министр Харольд Макмилланға қатты ұқсастықты білдірді. Пьесаның басында Клэртонның қызы Моника өзінің сүйіктісі Чарльз Хемингтонмен шала-сыла сөйлесіп отыр. Олардың әңгімесіне қарағанда, Лорд Клвертон Моникаға қатты иелік ететіні анық болып отыр, бұл Чарльзға реніш туғызады. Пьеса барысында Клэртонның медициналық себептермен зейнеткерлікке шығуға мәжбүр болғанын көреміз. Ол өзінің өткенінен келген аянмен қуғындалады. Студент кезінде жаман компанияға алып келген адам (Гомес), әкесінің сатып алған әуесқойлық қарым-қатынасы болған әнші (Миссис Каргилл). Бұл адамдар Клэртонның өміріне күтпеген жерден қайта оралып, Клэртон ұмытып немесе елемейтін барлық естеліктерді алып келеді. Клавтертон мен Мониканың алғашқы әсері - Гомес пен Миссис Каргилл бай Клавтертоннан ақша талап ету үшін оралған. Бірақ бұл өте анық оқырманға жасалды Гомес және миссис Каргилл жеткілікті жақсы өз есебінен, және қайтадан келмейді шантаж Claverton оның ақша. Олар тек Клавертонмен уақыт өткізгісі келеді. Элиоттың негізгі хабары мынада: бұл екі адам Клавтертонның кінәсін үнемі еске салып отыратын ар-ожданның қос агенті, оның қоғамдық имиджінің оның астындағы шынайы адамға сәйкес келмейтіндігі. Колледждегі кезінде Клэртон көлікпен қашып кеткен, бұл туралы Гомес біледі. Ал миссис Каргилл Клэртонның өмірлік махаббаты еді, бірақ оны Клэртонның әкесінің сатып алғаны рас. Нәтижесінде Клэртон әйеліне берген уәдесін орындай алмады. Содан бері байлық жинаған Гомес пен қазір бай жесір болған миссис Каргилл екеуі де Клэртонның өміріне Элиоттың хабарының өкілдері ретінде оралды. Пьесаның жүрісімен Гоместің Клавтертонның ұлы Майклды еліктіріп алатынын көреміз, оның айтуынша, әкесі оны ешқашан түсінбеген. Тек Моника ғана әкесінің қасында тұрып, оған қажетті қолдау көрсетеді. Ол - Клэртонды өзін-өзі тануға жетелейтін рухани жол көрсетуші. Тек Моникаға ұятпен мойындау арқылы ғана оның әкесі құтқарылуға қол жеткізе алады. Клавэртон оған өткені туралы ешқашан айтпағанын мойындайды, өйткені ол әрқашан Моника мен Майклдың өзіне құлшылық етуін қалаған. Моника оған әкесінің өткеніне қарамастан, оған деген құрметі бар екенін айтады. Майкл болса, Гомеспен бірге өз тағдырын жоспарлауға мүмкіндік алу үшін, оған қоштасу беріледі. Олар екеуі де Майклдың өз ісінде табысқа жететініне үміттенеді немесе ысырапшыл бала сияқты үйіне қайтады. Моникаға өкінгеннен кейін, ол әкесіне сенім білдіргеннен кейін, Клэртон серуендеуге шығуға ниетті екенін білдіреді. Оқырман Клавтертон сахнадан шығып, Мониканы Чарльзға қалдырып кететінін көп ұзамай түсінеді. Ерлі-зайыптылар бірге рухани өмір мен ағартудың мақсатына жету үшін басшылық жасайды.

Өндіріс

Алғашқы қойылымды Генри Шерек түсіріп, режиссер Э. Мартин Браун түсірді. Бұл алғашқы қойылым 1958 жылы Эдинбург фестивалінің бір бөлігі болды.