Кіріспе

Британдық тарихшы подполковник Джеффри Эдлстон Уилер CIE CBE (22 маусым 1897 1 ақпан 1990) - британдық сарбаз және Орталық Азия тарихшысы.

Өмір

Джеффри Эдлстон Уилер Англияның Бромли қаласында, Кентте, армия резервіндегі офицер Оуэн Уилер мен оның әйелі Евгенияның отбасында дүниеге келген. Уилер әкесінің ізімен жүріп, 1915 жылы Корольдік Батыс Суррей полкіне екінші лейтенант ретінде тағайындалды және ол соғыстың аяқталуына дейін капитан дәрежесіне жетті. 1918 жылы ол Үндістан армиясына ауысты. Бастапқыда ол 1/6 Гурха атқыштар полкында, кейін 7-ші Раджпут полкында қызмет етті. 1919-1925 жылдары ол Үндістан, Палестина және Мальтаны қамтыған барлау офицері ретінде Бас штабқа тағайындалды. 1949 жылы Индия армиясынан лейтенант-полковник болып зейнеткерлікке шықты. 1953 жылы Уилер мемлекеттік қызметтен зейнеткерлікке шығып, Лондонда Орталық Азия зерттеу орталығын құрды. Ол 1968 жылға дейін орталықтың директоры және Орталық Азия зерттеулерінің негізгі орындарының бірі болып табылатын оның журналы Central Asian Review редакторы болды. Уилер 1927 жылы Ирена Булатовамен үйленді және олар 1973 жылы қайтыс болғанға дейін некеде болды. Олардың бір ұлы болды. Уилер Англияның Суррей қаласында қайтыс болды. Оның "Азияның елу жылы" атты естеліктері Оксфорд университетінің, St Antony's College орта шығыс орталығындағы мұрағатта сақталған. Уилердің мансабы Майердің "Ислам және колониализм: Совет Азиясына батыс көзқарасы" кітабында кеңінен қамтылған.

Жазу

Уилер Орталық Азияның XIX ғасырдың ортасында Ресейдің аймақты жаулап алуынан бастап XX ғасырда Орталық Азияның Кеңес одағының басып алуына дейінгі тарихына тоқталды. Уилердің еңбегі ерекше, өйткені ол Кеңес өкіметінің академиктерге саяхат пен зерттеулерге шектеулер енгізгендіктен, бұл саланың құлдырауында болған кезде Орталық Азия зерттеулерін насихаттаған бірнеше ғалымдардың бірі болды. Уилер суық соғыс кезінде Орталық Азия зерттеулерінде болған пікірталастарға қатысты: Орталық Азиядағы кеңестік колониализмнің табиғаты қандай болды және Орталық Азияның этникалық бірегейлігі қалай қалыптасты. Оның кітаптары мен мақалалары ғалымдар арасында кеңінен оқылып, әлемнің академиялық кітапханаларында кездеседі.

Құрылыстар және оларға байланысты материалдар

Джеффри Уилер жинағы: ТС естеліктері "Азияның елу жылы". GB165 0298. Оксфорд университеті, Сент-Антони колледжі, Таяу Шығыс орталығы мұрағаты. NRA каталогының сілтемесі: NRA 20811 St Antony's College. Скайлер, Юджин. Түркістан, Ресей Түркістанындағы саяхат жазбалары, Коканд, Бұхара және Кулджа. Эд. - Не? Джеффри Уилер. Қысқартылған атауы К. Е. Вест. Лондон: Рутледж және Кеган Пол, 1966. Спулер, Бертольд. Тарихтағы монғолдар. Аударған: Джеффри Э. Уилер. Нью-Йорк: Парагон кітап галереясы, 1971. Уилер, Джеффри. "Британияның Орталық Азиядағы саясаты ХІХ ғасырдың басында. "Ричмонд Шекспирдің миссиясы". Орталық Азиялық шолу. VI, Жоқ. 4. Ауыртпалық (1958) деп атады. "Кеңестік Орталық Азиядағы мәдени даму". "Royal Central Asian Society" журналының журналы. 41, III. (1954) деп аталады. "Ислам және Кеңес Одағы". Азиялық істер. 10 жыл. (1979) "КСРО-дағы ислам". Орталық Азиялық шолу. 9, IV. (1961) "Советтік Орталық Азияның қазіргі тарихы". Лондон: Вайденфелф пен Николсон, 1964. "Орталық Азия мұсылмандары". Коммунизмнің проблемалары. 16, V. (1967) деп аталады. Совет мұсылман Азиясындағы ұлтшылдық пен ұлтшылдық Азад Бхаван, 1961. "Дін мен Кеңес мемлекеті: билік дилеммасы". Кеңестер Исламдағы ұлттық және діни сана. Эд. - Не? М. Хейвард пен В. Флетчер. Лондон: Палл Молл, 1969 жыл. Кеңес Одағының Орталық Азия халықтары: Түпнұсқалық кітап. Лондон: Бодли Хед, 1966 жыл. "Совет мұсылман Азиясындағы нәсілдік қатынастар". "Royal Central Asian Society" журналының журналы. 47, II. (1960 ж.) Совет мұсылман Азиясындағы нәсілдік проблемалар. Лондон: Оксфорд университетінің баспасы, 1960. "Ресей мен ислам: Кеңес саясатының жаңа үрдістері". Орталық Азиялық шолу. 4, І. (1956) деп аталады. Ресей мен Қытай Орталық Азияда. Корольдік Орталық Азия қоғамының журналы 54, III. (1967) деп аталады. "Ресей мен Таяу Шығыста". "Royal Central Asian Society" журналының журналы. 44, III. (1957) деп аталады. "Орыс жаулап алуы және Орталық Азияны отарлау". Ресей империализмі Ұлы Иваннан Революцияға дейін. Тарас Хунчак. Нью-Брансуик: "Ратгерс университетінің баспасы" 1974. "Орыстардың Орталық Азиядағы қатысуы". "Канадалық славяндық қағаздар". 17, II III. (1975 ж.) "Қилыстар мен соқалар" атты кітаптың тақырыбы: "Индия армиясы әлеуметтік күш ретінде". Вашингтон: Үндістан үкіметі ақпараттық қызметтері, 1944. "Кеңес мұсылман Азиясының түркі тілдері: орыс тілдік саясаты". Таяу Шығыс зерттеулері, XIII, жоқ. 2, 1977 жыл) Уилер, Джеффри Э. "Орта Шығыстағы совет және қытай саясаты". "Бүгінгі әлем". v. 22. жоқ. 2. Қауіпсіздік. (1966 жылдың ақпаны). Джеральд Морган (1981). Орталық Азиядағы англо-орыс бәсекелестігі: 18101895, Геффри Уилердің эпилогы. Лондонның Рутледж қаласында. .