Кіріспе

Кездейсоқ медициналық анықтамалар - бұрын диагноз қойылмаған медициналық немесе психиатриялық жағдайлар, олар медициналық немесе психиатриялық жағдайды бағалау кезінде байқаусызда анықталады. Мұндай анықтамалар әр түрлі жағдайларда, соның ішінде күнделікті медициналық көмек кезінде, биомедициналық зерттеулер кезінде, өлімнен кейінгі аутопсия кезінде немесе генетикалық тексеру кезінде болуы мүмкін.

Медициналық бейнелеу

Инцидентальды ісік - бұл кездейсоқ кездесетін ісік, ол көбінесе игі және клиникалық маңызды симптомдарды тудырмайды, бірақ аз пайызы қатерлі ісік болып шығады. Инцидентальды аномалар жиі кездеседі, 60 жастан асқан барлық науқастардың 7% - ында бенейрлік өскіндер бар, көбінесе бүйрек үсті безінде, олар диагностикалық бейнелеуді байланысты емес симптомдарды талдау үшін қолданғанда анықталады. Толық денеге арналған КТ сканерлеуді қабылдаған науқастардың 37%-ында қосымша бағалауды қажет ететін аномальдық нәтижелер болуы мүмкін, ал денсаулықты тексеру бағдарламаларының бір бөлігі ретінде "толық денеге арналған КТ сканерлеу" көбейген сайын, инцидентальды аномаларды табу мүмкіндігі арта түседі деп күтілуде.

Нейросуретке түсіру

Нейросуретке түсіру кезінде кездейсоқ кездесетін аурулар жиі кездеседі, жасқа қарай мидың жаңарулары жиі кездеседі. Тіпті зерттеу кезінде бақылау ретінде әрекет ететін сау адамдарда да кездейсоқ нәтижелер сирек кездеспейді. Нейросурет зерттеулерінің көпшілігі ересектерде жүргізілгендіктен, балаларда кездейсоқ зерттеулердің таралуы туралы аз мәлімет бар. 2017 жылы 8 мен 12 жас аралығындағы 4000-ға жуық балаға жүргізілген зерттеуде 200 баланың шамамен 1-інде клиникалық бақылау талап етілген симптомсыз жанама зерттеулер байқалғаны айтылған. Гипофиздік аденомалар гипофиз безінде пайда болатын ісіктер болып табылады және олар бас сүйегі ішегінің 15% құрайды. Олар жиі диагноз қойылмайды және көбінесе өлтіру кезінде кездейсоқ кездеседі. Микроаденомалар (< 10 мм) таралуы 16, 7% (14, 4% - дың аутопсиялық зерттеулер мен 22, 5% - дың радиологиялық зерттеулер).

Генетикалық тестілеу

Қасақана емес генетикалық табылмалар (яғни "инциденталомалар") биомедициналық технологиялардың пайда болуымен тез және сенімді түрде геномдық талдауды, мысалы, бүкіл геномды секвенирлеуді жүзеге асыруға қабілетті. Медициналық бейнелеу сияқты, генетикалық өзгерістер түрінде биологиялық ақпаратты өлшеу қабілеті ғылыми тұрғыдан бұл нәтижелердің мәнін түсінуден асып кетуі мүмкін. 2013 жылы Американдық медицина генетикасы колледжі және кездейсоқ зерттеулер жөніндегі геномдық жұмыс тобы клиникалық эксом және геномдық тізбектеуді жүргізетін клиникалық зертханалар үшін алдын ала нұсқаулар жариялады. Олар "медициналық тұрғыдан әрекет етуі мүмкін" патогендік гендік мутациялар тізімін, негізінен моногендік немесе бір гендік бұзылуларды, маңызды медициналық диагноздармен айтарлықтай байланысты және "сынаушының фенотипіне немесе жасына қарамастан" науқасқа хабарлануы керек.