Кіріспе
Хорват проза және сценарий жазушысы (1948 жылы туған) Горан Трибусон (; 6 тамыз 1948 жылы туған, Бжеловар) - хорват проза және сценарий жазушысы. Трибусон "Б" бағасын алды . А. философия факультетінде әдебиет және М. А. кинология университеті. Ол Vjesnik маркетинг агенттігінде жұмыс істеді және хорват лексиконының редакторы және редакторы болды. Загреб драмалық өнер академиясында сценарий жазудан сабақ береді. Павао Павличичпен бірге Трибусон 1970-жылдардың ортасынан бастап қазіргі күнге дейін ең өнімді және ең танымал хорват жазушысы болып табылады. Стиль, жанр және тақырып тұрғысынан Трибусонның шығармашылығын бірнеше кезеңге бөлуге болады, олардың бәрінде автордың оқырманға деген қамқорлығы, компактты сюжет, жазу шеберлігі және кез-келген идеологиядан аулақ болуы ортақ. Трибусон постмодернисттік техникаларды қолдануда да бірдей шебер: персифляж, цитаталар, интертекстуалдық, автореференция, метатекстуалдық және т.б. Оның шығармашылығына рок және поп-мәдениет, кино, кейде тіпті джаз да әсер етеді. Оның әдеби үлгілері - Реймонд Чандлер, Грэм Грин және Карел Чапек. Ол Загребте тұрады.
Goran Tribuson (; born August 6, 1948, in Bjelovar) is a Croatian prose and screenplay writer. Tribuson received his B. A. in literature from the Philosophical Faculty in Zagreb and his M. A. in filmology at the University of Zagreb. He worked for the Vjesnik Marketing Agency, and was a coeditor and revisor of the Croatian Lexicon. He teaches screen writing at the Zagreb Academy of Dramatic Arts. Along with Pavao Pavličić, Tribuson is the most productive and the most popular Croatian writer from the mid 1970s to the present day. From the point of view of style, genre and subject matter Tribuson's work can be divided in several phases which all have in common the author's concern for the reader for whom he is writing, a compact plot, a great writing skill and the avoidance of any ideology. Tribuson is equally skilled in the application of postmodernist techniques: persiflage, quotes, intertextuality, autoreference, metatextuality etc. His writing is influenced by rock and pop culture, film and sometimes even jazz. His literary models are Raymond Chandler, Graham Greene and Karel Čapek. He lives in Zagreb.
Жұмыс
Трибусон колледжде оқып жүрген кезінде түрлі журналдарда әңгіме жаза бастады. Хорват әдебиетіндегі әлеуметтік реализмге қарсы революциялық реакция ретінде 1970 жылдардың басында фантастикалық жазушылар ұрпағы пайда болды, ал Трибусон оның бір бөлігі болды. Ол әлі күнге дейін осы қозғалыстың ең көрнекті өкілдерінің бірі болып саналады. Оның алғашқы фантастикалық әңгімелері үш жинақта жарық көрді: Zavjera kartografa (Картографтардың заговоры, 1972), Praška smrt (Прагада өлім, 1975) i Raj za pse (Иттер аспан, 1978). Мистика, оккультизм және қорқыныш - бұл осы әңгімелердегі тақырыптардың кейбірі. Тематикалық тұрғыдан роман Snijeg u Heidelbergu (Гейдельбергтегі қар, 1980) сол фантастикалық циклге жатады, бірақ ол жаңа кезеңнің басталуын да білдіреді. Сыншылар оны фантастикалық жазушылар ұрпағының ең үздік шығармаларының бірі деп санайды. Бұл сотоникалық пен пикарестік стильдердің араласқан түрі. Трибусон фантастикалық және гротескті бірнеше басқа шығармаларында қайтарады: готика романының қазіргі заманғы нұсқасы болып саналатын Potonulo groblje (Санккен зираты, 1990), ол оған "К. Ш. Гяльский" әдеби сыйлығын алды; Санаторий (Санаторий, 1993), сондай-ақ Zvijezda kabarea (Кабаре жұлдызы, 1999) атты әңгімелер жинағында, онда ол фантастикалық прозаның толық пісіп-жетілген жазушысы ретінде көрінеді. 1980 жылдары Трибусонның "Ашенрейтеров циклы" басталды, ол жоғарыда аталғандарға қоса "Бізді естисіз бе?", "Русская рулетка", 1982 ж. романдар "бульварлық роман" деп аталады және "ағылшынық" және "ағылшынықсыз" әдебиет арасындағы шекараны жояды. Үшінші цикл Трибусонның автобиографиялық жазбаларынан тұрады, олардың ішіндегі ең танымал "бұрынғы" романдар трилогиясы: Polagana predaja (Slow Surrender, 1984), Legija stranaca (Foreign Legion, 1985) және бестселлер Povijest pornografije (Порнография тарихы, 1988) бірнеше басылымдары, ол кішкентай қалада өсіп-өну, жастық иллюзиялар мен идеалдардың пайда болуы мен жоғалуы, социализмнің рок, поп-мәдениет, кино және БАҚ-тың тоқтатылмас жетістігімен бетпе-бет келуін қамтиды. Бұл циклге әртүрлі сапалы, басқалары сияқты, автобиографиялық прозалық шығармалар кіреді. Бұл - жазушының жалпы тарихпен үндескен отбасы тарихы туралы тапқыр, ирониялы, ақылды және жиі бөлшекті жазбалар. Тематикалық циклге юмористикалық роман "Не дао бог ужег зла" (Құдай бізді үлкен зұлымдықтан сақтасын, 2002), ол Трибусон сценарий жазған сол тақырыптағы фильмнің түсірілімінен кейін жазылған. Оның төртінші циклы американдық қатты қайнатылған мектептің үлгісінде "таза" қылмыс романдарынан тұрады: сұхбаттарында Трибусон "қылмыс романы стильдік жаттығу немесе әлеуметтік роман болуы мүмкін; егер ол жай ғана жаттығу болса, мен оған қызығушылық танытпаймын". Осылайша, осы уақытқа дейін жарық көрген алты романында (Zavirivanje / Peaking 1985; Siva zona / The Grey Zone 1989; Dublja strana zaljeva / The Deeper End of the Bay 1991; Noćna smjena / Night Shift 1996; Bijesne lisice / Rabid Foxes 2000; Gorka čokolada / Bitter Chocolate 2004), П. И. Никола Баничтің қатысуымен детективтік әңгімелер ретінде құрылған ол хорват қоғамының тарихи панорамасын берді, социализмнің құлдырауынан бастап, өтпелі кезеңнің жоғары-төмендеріне дейін. Трибусон хорват әдебиетіндегі қылмыс жанрына әдеби заңдылық қана беріп қоймай, сонымен қатар бұл жанрдағы романдарды жергілікті қоғамдастықтың күнделікті өмірінде негіздеді. Оның жеке тергеушісі Никола Банич, Филип Марлоуның хорват нұсқасы, джаз күйеуі, сыра ішуші, темекі шегуші және көптеген отбасылық проблемалармен ауыратын адам болғандықтан, әдеттегідей емес детектив түрі болса да, ол оқырмандар арасында өте танымал болды. Трибусон - өз ұрпағының ең танымал хорват жазушысы. Сыншылар оны кейде популистік жазушы деп санайды, ол өз жанрлық романдарымен өз көрермендерін қуантуға асығады. Сондықтан олар оның фантастикалық романдарын ең жақсы деп санайды. Алайда, Трибусонның әр циклында антологиялық құндылықтарға ие шығармалар жасағаны рас.