Кіріспе

Неміс ертегісі: "Үш кішкентай құс" ертегісі (немісше: De drei Vügelkens) - Гримм ағайындылары жинаған неміс ертегісі, 96-шы ертегі. Бұл әңгіме бастапқыда төменгі неміс тілінде жазылған. Бұл - Арн Томпсонның 707 үлгісі, билеген су, ән салған алма және сөйлейтін құс. Бұл оқиға Джованни Франческо Страпароланың "Анцилотто, Провиноның патшасы" және "Қарындастар өздерінің кадеттеріне қызғанышпен қарайды" атты кітаптарына ұқсайды, бұл Араб түндерінің 756-шы түнінің тарихы.

Қысқаша мазмұны

Үш әйел бауырлас сиыр бағып жүргенде, патша өзінің серіктерімен өтіп барады. Үлкен қыз патшаны көрсетіп, оған үйленер ме, жоқ па, ешкімге үйленбейді деді. Патша оларды өзіне шақырды. Олар өте сұлу болғандықтан, ол үлкенін, ал қызметшілері кішісін әйелге алды. Патшаға сапарға шығуға тура келді, ал оның әпкелері патшайымға көмектесті. Ол маңдайына қызыл жұлдыз тағылған ұл тапты. Сонда бір құс олардың істегендерін айтып, жырлап, суға шығып кетті. Құс оларды қорқытса да, апалары патшаға патшайымның ит туғанын айтты. Барлығы да білмейтін, балықшы баланы судан ұстап алып, өсірді. Патша: "Құдай не жіберсе де, бәрі жақсы", - деді. Бұл жағдай олардың екінші ұлымен қайтадан қайталанды, өкінішке қарай, бұл олардың үшінші баласы, патша мен патшайымның қызы. Алайда, әйел бауырлар патшайым үшінші итке дүниеге келді деп айтудың орнына, мысыққа дүниеге келді деп айтты. Бұл патшаның қолын мәжбүрледі, ол жаза ретінде әйеліне түрмеге қамалды. Бір күні басқа балалар ең үлкен балықтарды өздерімен бірге ұстауға рұқсат бермеді, себебі ол тапқыр бала еді. Сондықтан ол әкесіне іздеуші болды. Ол балық аулап жүрген қарт әйелді тауып, оған балық аулағанға дейін балық аулайтынын айтады. Ол оған ол әкесі табылғанға дейін ұзақ іздеу керек екенін айтты, және оны жүзеге асыру үшін су арқылы алып. Келесі жылы екінші бала да сол бауырын іздеп шықты. Келесі жылы қыз да балық аулауға шықты. Қарт әйел оған таяқ беріп, бір сарайға барып, қақпадағы құс пен бір стакан су алып келсін де, қайтып келе жатқанда таяқпен қара итке соқсын деді. Ол солай істеді, жолда ағаларын тауып алды, итке соққы бергенде, оны әдемі ханзадаға айналдырды. Олар балықшыға қайтып барды. Екінші ұлы аң аулауға шығып, шаршағанда флейта ойнайды. Патша мұны естіп, оны тауып алды. Ол балықшының баласы екеніне сенбей, екінші ұлы оны үйіне шақырды. Сол жерде құс оларға не болғанын айтып берді. Патшайым түрмеден босатылды, өтірікші әпкелер өлтірілді, ал қызы ханзадаға тұрмысқа шықты.

Тарихы

Айтылыс халықаралық "Арн Томпсон Утер" индексі бойынша ATU 707 типінде "Үш алтын бала" деп саналады. Гримм ағайындылары бұл ертегіге түсініктеме бере отырып, мәтінде бар германдық локализмдерге байланысты ертегі Кётербергте өз бетінше дамыды деп болжады.

Нысандар

Өзінің жинаған нұсқасына қатысты Эрнст Майер әйелдің балаларының алтын айқышқа ілінгендігі асыл шығу тегін көрсетеді деп мәлімдеді.

Алдыңғылар

Португалиялық фольклоршы Теофило Брага өз жазбаларында бұл ертегідің нұсқалары сол кезге дейін жарияланған көптеген германдық дереккөздерде кездесетінін айтты. Неміс тілінің ең көне нұсқасы 1767 жылы автор Юстус Генрих Саалдың "Der wahrredende Vogel" ("Ақиқатты сөйлейтін құс") ертегісі деп мәлімделген. Саалдың әңгімесінде үш қарындас некеге тұру туралы тілектерін айтады, кішісі патшаға үйленгісі келетінін және үштік, екі ұл мен қыз, әрқайсысының маңдайына жұлдыз қойылғандығын айтады. Бірнеше жылдан кейін үштіктер әнші алманы, би билеген суды және ақиқат құсын іздейді.

Франц Ксавер фон Шонверт

Фольклорист Франц Ксавер фон Шёнверт 19 ғасырда Der redende Vogel, der singende Baum und die goldgelbe Quelle ("Сөйлеуші құс, әнші ағаш және жылтыр ағыс") немесе Die armen Königskinder деп аталатын бавариялық нұсқасын жинады. Бұл әңгімелерде бір асыл адамның үш қызы некеге тұру туралы тілектерін айтады: үлкені патша кеңесшісіне, ортаңғысы патшаның сарай қызметкеріне, кішісі патшаның өзіне үйленгісі келеді. Патша олардың әңгімелерін тыңдап, тілектерін орындайды. Кейіннен ол соғысқа кетеді де, әйеліне қамқорлық жасайды. Әйел үш рет қатарынан жүктілік кезінде "жақсы" балаларды (екі ұл және бір қыз) дүниеге әкеледі, оларды ана патшайым алып, суға құяды. Ортаңғы бала, екінші бала, сиқырлы заттарды иеленетін батыр. Шонверт "Иттің, шошқаның және мысықтың белгісі" атты екінші нұсқасын жинады. Бұл әңгіменің ішінде жақсы патша зұлым әйелге үйленеді, олардың ұлы - ханзада туады. Ол өскенде, "жөн сыйлығы тек ізгілік пен сұлулық" болатын әйелді таңдап алады. Содан кейін ханзаданың әйелі үш баланы дүниеге әкеледі, олардың әрқайсысында жануар пішіндес туылған таңба бар: ит, шошқа және мысық (жаман патшайым олардың орнына қоятын жануарлар).

Людвиг Бехштейн

Франкониядан Людвиг Бехштейн жинаған "Die Knaben mit den goldnen Sternlein" ("Алтын жұлдызды жігіттер") нұсқасында жас граф үш қыздың сөйлесіп жатқанын естиді, үшіншісі графқа үйленуге және көкіректеріне алтын жұлдыздар салынған екі баланы әкелуге уәде береді. Граф қызға үйленеді, қыз балаға батады. Анасы балаларды суға лақтырып жіберсе, қызметші оларды құтқарып алады. Әйелді мысықтарды туып-өсірген деп айыптап, үйден шығарады. Қызметші балаларды қайтарып береді, олар жалғыздықта өмір сүреді. Бірнеше жылдан кейін ол күйеуін Португалияға іздеп кетуге шешім қабылдайды. Ол балаларды сарайға алып барады, оның ханымы балаларының біреуін сұрайды және оған алтын доңғалақты береді. Екінші қалада да солай болады: ол балаларының бірінен бас тартып, тағы бір алтын әшекей алады. Ол екі алтын әшекейін де күйеуімен Португалияда екі түн болу үшін пайдаланады.

Эрнст Майер

Неміс шығыстанушысы Эрнст Генрих Мейер Швабиядан шыққан әңгімені жариялады, ол Бюльде Der König Auffahrer des Meers деген атпен жинақталды. Бұл әңгіменің атын атаған патшаның кедей әйелге үйлену туралы қайталанатын арманы бар. Бұл армандар оны әйел іздеуге талпындырады. Ол кедей аяқкиімші мен оның кедей, бірақ әдемі қызымен кездеседі. Ол аяқкиімшінің қызына үйленіп, оны өзінің сарайына алып кетеді. Соғыс басталғанда патша жау әскерімен күресуге мәжбүр болады, ал ол болмаған кезде ол екі ұл мен қызды тудырады, олардың әрқайсысының арқасында алтын айқыш бар. Алайда патшаның анасы оның келінін жек көреді және патшаға шөпшектер туғанын хабарлау үшін хаттарын жалғанға айналдырады. Ол үш немересін алып, оларды бочкаға салып, өзенге лақтырады, бірақ оларды диірменші құтқарады, ал патшайым мен иттер келесі он жылға мұнарада қамалады. Жылдар өте келе, үш корольдік бауырлас диірменшінің биологиялық балаларының келеке-шеркінін көріп, диірменшінің үйінен кетеді. Балалар орманға кіреді және оларды орманның сиқырлы сарайына апаратын сиқырлы әйелмен кездеседі, онда сөйлеуші және дана қарақұс қақпақта тұрады. Сиқыршы оларға сағаттың 11-і мен 12-і аралығында ғана сарайға кіруге болатынын ескертеді; егер олар сарайдан уақытында шықпаса, оның есіктері жабылады және олар ішке кіреді. Ағалар құсты қақпаққа кіргізу үшін қамалға кіреді, бірақ сәтсіз. Апасы қамалға кіреді және уақытында шығады, ағаларын құтқарып, арыстан мен аюды құтқарады. Олар сондай-ақ сиқырлы қамалға ие болады. Патша, олардың әкесі, ақылды қара құстың бар екенін біліп, бауырларының жаңа қасабасына барып қалады. Қарақұйрық патшаға шындықты айтады, ол анасын жазалап, әйелімен татуласуға тырысады. Ол оны кешіреді, бірақ балаларымен бірге одан алыста тұруға шешім қабылдайды. Мейер де бұл аңызды Гриммнің "Үш кішкентай құс" романымен салыстырды.

Иоганн Вильгельм Вольф

Неміс ғалымы Иоганн Вильгельм Вольф Die drei Königskinder деп аталатын неміс нұсқасын шығарды, ол "Үш патша баласы" деп аударылады. Бұл әңгіменің сюжеті бойынша, патшаның жалғыз ұлы, ханзада, кедей шаруа жұптың қызын әйелге алуға шешім қабылдайды. Қыз ата-анасына қамқорлық жасау шартымен келіседі, өйткені ол қартайған ата-анасына қамқорлық жасайды. Принц оны қабылдап, әдептілікке үйретеді, содан кейін оған үйленеді, патшайымның ренішіне. Жаңа ханшайым үш бала туғанда, екі қыз және бір ұл, келесі жылдары патшайым немерелерін алып, суға лақтырады. Оларды өсіретін диірменші құтқарады. Патшайым диірменнің диірменінен өтіп бара жатып, егер ол балаларды өлтірмесе, оны өлтіремін деп қорқытады. Ұрпақшы екі ойлап, ақырында оларды аяп, оларға әлемде өз жолын табу үшін есек береді. Олар орманға кіреді де, жерде сиқырлы рухты шақыратын сиқырлы кітапты табады. Бала рухқа оларға үлкен сарай салуды бұйырады. Патшайым бұл туралы білгенде, ол жалқау әйелге айналып, немерелеріне алтын жемісі бар ағаш, сөйлейтін құс және бұлақ су туралы айту үшін барады. Ағасы мен үлкен әпкесі құлап қалады, бірақ кіші әпкесі оларды құтқарып, заттарды алады. Кейін ханзада олардың сарайынан өтіп, шындықты біледі; диірменшіге барып, әйеліне қайта оралады. Ақырында, ол өз анасын шақырады, ал ханзаданың әйелі балаларымен бірге пайда болады.

Генрих Проле

Әдебиет тарихшысы Генрих Проле Оберхарцта Springendes Wasser, sprechender Vogel, singender Baum ("Спрингэндер су, сөйлейтін құс және ән салатын ағаш") деген атаумен нұсқасын жинады. Бұл әңгіменің ішінде малшының үш кедей қызы сарайдың алдында мал жайып жүр. Олар патшаны көргенде, патшаға үйлену тілегін білдіреді: үлкен әпке әскерге жаңа жилеттер беруге уәде береді; ортаңғысы жакеттер мен шалбар; кішісі оған үш бала әкелуге уәде береді. Патша олардың әңгімелерін естіп, үлкен әпкелерінің қызғанышына орай кішісін үйлендіреді. Патшайым үштік, екі ұл мен бір қызды дүниеге әкелгеннен кейін, әрқайсысының маңдайына алтын айқыш орнатылған, бауырлары оларды алып, суға лақтырады. Бірнеше жылдан кейін патша басқа сарайда тұратын балаларды кездестіреді және келіндеріне өзінің сапары туралы айтады. Патшаның әпкелері үштікті ақсақалға шақырып, оларды су көзінен, құстан және әнші ағаштан іздеуге шақырады.

Вильгельм Буш

Ақын Вильгельм Буш "Дрей Кёнгскиндер" ("Үш патша баласы") деген атпен Ганноверден шыққан нұсқасын жариялады. Бұл әңгіменің ішінде патша үш қыздың әңгімелесуін естиді. Үлкені патшаның аспазына, ортаңғысы патшаның қызметшісіне, кішісі патшаның өзіне үйленгісі келеді. Ол олардың тілегін орындап, ең кішісіне үйленеді. Келесі жылдары жаңа патшайым екі ұл мен бір қызды дүниеге әкеледі, олардың әрқайсысының маңдайына алтын жұлдыз қойылған. Әр жолы оларды патшайымның қызғанышқа толы әпкесі алып, суға лақтырады, бірақ оларды бағбан құтқарады. Көп жылдан кейін бағбанның үйінен бір қарт адам өтіп барады және олардың бақшасына мақтау айтады, бірақ оларға үш керемет затты: шындық құсын, өмір суын және Сина алмасын жоғалтып алғанын айтады.

Фридрих Пфафф

Тарихшы Фридрих Пфафф Лобенфельдтен "Дас клингенде Вассер, дер спиленде Фиш унд дер Вогель Грейф" ("Клинкинг су, ойнаған балық және құс Грейф") деген атаумен әңгімені жинады. Бұл әңгіменің астарында патша түнгі сағат оннан кейін шам жағуға тыйым салады, бірақ екі тігінші тыйымды бұзып, қысқы түнде тоқуды және тігуді жалғастырады. Патша бұл туралы біліп, сақшыларға оларды алып келуге бұйырады. Күзетшілер олардың үйіне жақындап, олардың әңгімелерін тыңдайды: үлкені патшаға үйленгісі келеді, кішісі де солай, бірақ соңғысы оған егіз балаларды әкелуге уәде береді, біреуі алтын күн, екіншісі алтын аймен көкіректе. Күзетшілер патшаға есеп береді, ол кіші қарындасын өзінің патшайымы етіп алуға шешім қабылдайды. Балалары, көкіректе алтын күн мен алтын айға ие қыз, туғаннан бастап одан алынады және суға лақтырылады, бірақ балықшы оларды құтқарып, өсіреді. Бірнеше жылдан кейін егіздер өздеріне үй салады және оларға бақшаларына ризашылық білдіретін қарт әйел келеді, бірақ әйел егізге судың сыңғырлауы, ойнаған балық және бақшаны одан да әдемі ететін Грейф құсы туралы айтады, бірақ қазыналар таудың басында, есіктері ашылған кезде сағат 11 мен 12 арасында ғана қол жетімді болатын орынның ішінде.

Альфред Камман

Профессор Альфред Камманн "Корольдің балалары (Карл мен Берта) " деп аталатын Батыс Пруссия ертегісін жинады. Бұл әңгімелерде 21 жасар ханзада әкесіне болашақ әйеліне іздеуді қалайтынын айтады және жас кезінде ұстазы оған патшалығында тұратын әдемі қыздың суретін бергенін және оның екі баласын босанатынын болжағандығын түсіндіреді. Қазіргі уақытта, ханзада өзінің ізденісінде жүріп, саяхат кезінде шаршап, жақын маңдағы фермаға тоқтауға шешім қабылдайды. Фермада үш қыз шөпті кесіп, демалуға тоқтап, содан кейін армандары туралы әңгімелесе бастайды: үлкен қыз ханзаданың өзіне келіп, байлық пен киім бергенін армандады; екінші үлкені сол түстің көп екенін айтады; кішісі, оларға ханзадамен үйленгенін, және оның кеудесінде алтын жұлдызды ұл мен шашындағы алтын жарты айлы қызды туғанын армандағанын айтады. Принц суретті алып шығады да, үштің ең кішісі суреттегі қыз екенін түсінеді. Патша қожайынның қожайынға кіреді де, қызметшілерін шақырады. Қыздардың әрқайсысы кіреді және өзінің арманын ханзадаға айтады; ол алғашқы екеуін жіберіп, кішісінің әңгімесін тыңдайды, ол балалық шағында естіген болжаммен сәйкес келеді. Олар үйленеді, бірақ ханзаданың анасы, ескі сиқыршы, жасырын түрде келінін жек көреді. Немерелері дүниеге келгеннен кейін, патшайым хат жасамалап, сәбилерді екі күшікпен ауыстырып, оларды қорапқа салып теңізге лақтырады, ал қайын қызының түрмеге жабылғанын бұйырады. Алыстағы ауылдағы балықшы балаларды тауып, он баладан тұратын үлкен отбасына қарамастан, оларды қабылдап алады. Қораптардың ішінде олардың есімдері Карл және Берта деп жазылған және 12 000 монета бар. Ақылды және ақылды бала болуына қарамастан, Карл мен Бертаны құрбылары тапқыр болғандары үшін мазақтайды. Олар осылай мазақталғандықтан, асырап алған үйлерін тастап, осы дүниеге кетуге шешім қабылдайды. Жағадан өтіп бара жатқанда олар құмнан жарқыраған кішкене тастарды тауып алады. Олар бұтақшаларды кедей яһудиге сатып, кейін бір ауылға барып, баспана іздеп келеді. Мейрамхана иесі оларға қонақ бөлме береді, кейін оларға барып, олармен бірге алып кеткен тастардың көп ақшаға тұратынын көреді, ал егіздер ата-аналарын іздеп жүргендерін айтады. Мейрамхана иесі оларды асырап алуға шешім қабылдайды. Бірнеше жылдан кейін олар ата-аналардың арасында Карл мен Берта есімді бала жоғалған ба деп хабарландыру жариялады, бірақ онда тек оларды өсірген балықшы ғана жазылған. Жас Карл сарайға кіргенде қарт кісімен кездеседі. Жас жігітті қара киім киген әйел қарсы алады, егер ол қарғыс салынған қалада үш түн тұрып, шайтанмен карта ойнауға келіссе, оны және бүкіл қаланы құтқара алатынын айтады. Карл сынақтан өтіп, қара әйел өзінің ханшайым екенін айтады. Карл қаланы тастап кетеді және сол қарт кісі қаланы қарғыстан арылғанын, ханшайым оны бақшада серуендеуге алып баратынын түсіндіреді; ол оған сыйлық ұсынады, ол көлден балық таңдап алады, (музыка) ойнайтын ағаштан бұтақшаны алып, ішіндегі кіршік құспен қақпақты таңдайды. Принцесса мен Карл бір-біріне қалыңдығы ретінде балдақ алмасады, содан кейін Карл балық, бұтақ және құс бар қасықпен әпкесіне қайта оралады. Берта ағасын құшақтап, қуанышты қайта қосылғаннан кейін балық, ағаш және құс үшін бақ салуды тапсырады. Олардың бұйрықтары орындалады. Бір күні құс егіздерге шығу тегінің шындықтарын білуге жақын екендерін айтады және оларға бақты көруге барлығын шақыруды ұсынады. Бақшадағы кешке ханзада мен оның анасы, патшайым шақырылған, Карл ханзадаға сөйлейтін құсты көрсетеді. Құс Карл мен ханзадаға шындықты айтады, ал жас жігіт оған алтын туылған таңбасын көрсетеді. Берта да шындықты біледі. Ханзада анасын таудың басына айдауға үкім шығарады. Ақыры, ханзада әйеліне бас бостандығынан айыруды бұйырады, ал отбасы қайтадан бірігеді.

Игнац пен Жозеф Зингерле

Австриялық ғалымдар Игнац пен Джозеф Зингерле Оберинталлдан австриялық нұсқасын жинады. "Дие виве Кёнгскиндер" ("Екі патша баласы") деп аталатын бұл ертегіде патша соғысқа аттанады, ал оның әйелі, патшайым, қолында алтын алма бар қыз бен маңдайында алтын жұлдыз бар ұл егіздерді тудырады. Патшаның анасы хаттарды жалған етіп, патшаны мұнараға қамап, балаларды суға тастау туралы бұйрық жазады. Жалған бұйрықтар орындалады және егіздер өзенге лақтырылады, бірақ оларды диірменші құтқарады. Уақыт өте келе, диқанның биологиялық ұлдары үйден кеткенше, табылған балаларды мазақтайды. Егіздер қонақүй иесін кездестіреді, ол оларды жолға шығарып, жолға қажетті заттарды береді. Егіздер патшаға тиесілі орманның терең бөлігінде қамал тауып, сонда қоныстанған. Бір күні патша оларды аң аулау кезінде тауып алады да, өз сарайына шақырады. Патшаның анасы бұл туралы біліп, сиқыршымен ақылдасады. Сиқыршы егіздерге келіп, оларды күннің (орыгиналда Сонненбаум) жарқырап, жарқырайтын жарық ағашын іздеуге сендіреді. Обермимингендегі басқа бір австриялық ертегіде Der Vogel Phönix, das Wasser des Lebens und die Wunderblume ("Феникс құсы, өмір суы және керемет гүл") деген атаумен, бір салт атты орманның ішінде жолдан адасып, баспана сұрауға кедейдің фермасын табады. Ол ұйықтап жатқанда, оның үш қызы оның сұлулығына таңданып, оған үйлену тілегін білдіреді: үлкені сүт пен қан сияқты әдемі ұлдар, ортаңғысы қар мен шарап сияқты ұлдар, ал кішілері ақ және қызыл қызыл гүлдер мен таза алтын сияқты шаштарға уәде береді. Жоғарғы би олардың тілегін естіп, ең кішісін әйел ретінде таңдап алады. Ол оны өзінің сарайына алып кетеді, бірақ ол соғысқа баруы керек, ал оның бір әпкесі патшалық балаларды тудыруға көмектеседі: егіздер жұбы, алтын шашы бар ұл мен қыз. Егіздерді суға тастап, оларды өсіретін диірменші құтқарады. Бірнеше жылдан кейін егіздер (олар білмей) әкесінің үйіне қашады, ал олардың әпкесі атақты заттарды сұрайды. Түлкі еркек егізге көмектеседі (әңгіме түрі ATU 550, "Қош, жылқы және ханшайым").

Теодор Верналекен

Неміс және фольклоршы Теодор Верналекен Австрияның Силезия аймағындағы Бухельсдорфтан Der klingende Baum ("Диңген ағаш") деген атаумен нұсқасын жинады. Бұл әңгіменің басында ханзада патша болып, әйелге үйленеді. Оның анасы келінін ұнатпайды. Жаңа патша соғысқа аттанғаннан кейін, оның әйелі екі әдемі егіз ұлға дүниеге келеді, бірақ патшаның анасы әйелді мұнараға бұғаулап, егіздерді суға тастау туралы бұйрықпен хат жасамалайды. Түрмеде отырған кезде патшаның әйелі Құдайға дұға етеді, оған періште келеді. Патша үйіне оралып, тұтқынға алынған әйеліне қарап, оның камерасынан жарық шығатынын көреді. Ол камераға кіріп, әйелден кешірім сұрап, анасын жазалайды. Бұл арада егіздерді судан бағбан құтқарады. Жылдар өте келе, бағбан қайтыс болғаннан кейін егіз ұлдар патшаның бағын әшекейлеу үшін дыбыс шығаратын ағаш, сөйлейтін құс және алтын суды іздеуге шешім қабылдайды. Әңгіменің соңында шындықты білетін құс патшаға егіз бағбандар оның ұлдары екенін айтады.

Франц Франциски

Австриялық фольклоршы Франц Франциски "Die schwarzen und die weißen Steine" ("Қара және ақ тастар") деген атпен Карнтеннен (Карнтия) жинаған. Бұл әңгіменің бағбанның үш баласы бар, екеуі ұл, бірі қыз. Олар тауға көтерілуді шешті, бірақ бір ермектік оларды бұдан бас тартқызуға тырысады. Бауырластар таудың шуын тыңдап, қорқып қалады. Олардың қарындасы қамалдың қақпасының жанында ақ және қара тастардан жасалған алаңға келеді. Бір құс оған бұлақтан су алып, тасқа бүркіп, ағаларын және басқаларды - олардың ішінде жас жігітті қалпына келтіруге кеңес береді, ол кейінірек үйленеді.

Иоганнес Йегерлехнер

Швейцарияның Жоханнес Джергерлехнер жинаған бір ертегісінде (Оберваллис (Валас кантоны) Die Sternkinder ("Жұлдызды балалар") деген атпен, патша өлім жазасы ретінде түнде кез-келген жарық көзін жағуға тыйым салады. Алайда, екі ораушы әйел тұратын үйде біреуі қатты ұйықтап, екіншісі орауышта жұмыс істейді. Полиция әйелден тыйымды неге бұзғанын сұрап, ол егіздер туралы арманын көргенін айтады, біреуі көкіректе алтын жұлдыз, екіншісі күміс жұлдыз. Полиция оны патшаға апарады. Патшаның ұлы оны көріп, ғашық болады. Олар үйленеді. Ұлдарын дүниеге әкелген соң, қарт патшайым сәбилерді алып, орманға тастап кетеді. Алайда, балаларды он баладан тұратын үлкен отбасы бар аңшы табады. Ұлдар өсіп, асырап алған әкелерінің үйін тастап, қалаға кетеді, онда олар жұмыс тауып, бургмейстер мен оның әйелімен бірге тұрады. Жұлдыз балаларының жаңалығы жаңа патшаның құлағына жетеді. Бұл арада балалардың анасы, оны патша анасы басқа патшалыққа құл ретінде сатты, сол қалада қызметші болып жұмыс істейді. Патша жұлдыз белгісі бар екі баланы да іздеп, шындықты біледі.

Дитрих Джеклин

Жазушы Дитрих Джеклин Граубюнденнен швейцариялық аңызды Vom Vöglein, das die Wahrheit erzählt ("Ақиқатты айтқан кішкентай құс") деп атады. Бұл әңгіменің басында бай диірменші судан үш бала, екі ұл мен бір қыз, әрқайсысының алтын шашы мен маңдайына алтын жұлдыз салынған қорапты табады. Ұлдарды үйіне алып, әйелімен бірге тәрбиелейді. Аға-інілері өскенде, олар шындық құсын іздеп, олардың шынайы шығу тегін білуге тырысады және ағаларының өздерінен арылуға тырысқанын біледі. Кейін Каспар Декуртинс бұл ертегіді Igl utschi, che di la verdat деп қайта жариялады және оны Рето романсының қайнар көзіне сүйендірді.

Бейімделулер

Кейбір неміс нұсқалары конденсацияланып, Märchenfilm Die drei Königskinder (de) фильмдер сериясының Sechs auf eine Streich эпизоды ретінде бейімделген.