Тіл талдауындағы тура және ауыспалы мағыналардың айырмашылығы
Literal and figurative language
Тіл талдауындағы тура және образды тілдің айырмасы. Стилистика, риторика, семантикада мағынасы мен әсері жағынан ерекшеленеді. SEO үшін оптимизацияланған.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Тілдік талдаудың кейбір салаларындағы ерекшеліктер
Distinction in certain fields of language analysis
Тіке және бейнелі тіл – тілдік талдаудың, әсіресе стилистика, риторика және семантика салаларындағы ерекшелік болып табылады. Тіке тілде сөздер өздерінің қалыпты қабылданған мағыналарына немесе анықтамасына сәйкес қолданылады. Бейнелі (немесе тіке емес) тіл сөздерді олардың дәстүрлі анықтамаларынан ауытқып, күрделі мағынаны немесе күшті әсерді жеткізу үшін пайдаланады. Бейнелі тіл көбінесе сөздерді теңестіру, салыстыру немесе қалыпты жағдайда байланыссыз мағыналармен ұштастыру арқылы жасалады. Тіке қолданыс сөздерге олардың өзіндік мағынасын, ешқандай тілдік құралдарсыз береді. Бұл жағдайда сөздердің мағынасы әрбір сөздің жеке мәніне сәйкес келеді. Керісінше, бейнелі қолданыс – сөздердің немесе тіркестердің тікелей емес мағынаны білдіруі, бұл мағыналы немесе шын болуы мүмкін. Аристотель және кейін римдік Квинтилиан – тіке және бейнелі тіл арасындағы айырмашылықты түсіндірген риториканың алғашқы сарапшыларының қатарында болды. Уильям Беделл Стэнфордтың «Грек метафорасы» еңбегінде метафораның ежелгі дәуірдегі жан-жақты ғылыми зерттеуі және Гомердің «Илиада» мен «Одиссея» эпостарының оның ерте дамуына тигізген әсері қарастырылған.
Literal and figurative language is a distinction within some fields of language analysis, in particular stylistics, rhetoric, and semantics. Literal language uses words exactly according to their conventionally accepted meanings or denotation. Figurative (or non literal) language uses words in a way that deviates from their conventionally accepted definitions in order to convey a more complicated meaning or heightened effect. Figurative language is often created by presenting words in such a way that they are equated, compared, or associated with normally unrelated meanings. Literal usage confers meaning to words, in the sense of the meaning they have by themselves, outside any figure of speech. It maintains a consistent meaning regardless of the context, with the intended meaning corresponding exactly to the meaning of the individual words. On the contrary, figurative use of language is the use of words or phrases that implies a non literal meaning which does make sense or that could [also] be true. Aristotle and later the Roman Quintilian were among the early analysts of rhetoric who expounded on the differences between literal and figurative language. A comprehensive scholarly examination of metaphor in antiquity, and the way its early emergence was fostered by Homer's epic poems The Iliad and The Odyssey, is provided by William Bedell Stanford, Greek Metaphor,
1769 жылы Фрэнсис Бруктың «Эмили Монтегю тарихы» романы Оксфорд ағылшын тілінің сөздігінде «literally» сөзінің бейнелі мағынасының алғашқы мысалы ретінде пайдаланылды; романнан алынған сөйлем: «Ол келген кезде осындай әдемі әйелдер тобына таныстырылуына бақытты адам; ол лилиялар арасында тамақтануға тиіс». Бұл мысал OED-нің 2011 жылғы жаңартылған нұсқасында да қолданылды.
In 1769, Frances Brooke's novel The History of Emily Montague was used in the earliest Oxford English Dictionary citation for the figurative sense of literally; the sentence from the novel used was, "He is a fortunate man to be introduced to such a party of fine women at his arrival; it is literally to feed among the lilies." This citation was also used in the OED's 2011 revision.
Түсінудің стандартты прагматикалық моделі
1980 жылдарға дейін "стандартты прагматикалық" түсіну моделі кеңінен қабылданған. Сол модельде қабылдаушы алдымен мәнін тікелей түсінуге тырысады деп есептелді, бірақ тиісті тікелей түйін жасалмаса, қабылдаушы түсінуге мүмкіндік беретін образды түсіндіруді іздеуге көшеді. Содан бері жүргізілген зерттеулер бұл модельге күмән тудырды. Тесттерде образды тілдің тікелей мағынадағы тілмен бірдей жылдамдықпен түсінілетіні анықталды; демек, қабылдаушы алдымен тікелей мағынаны өңдеуге тырысып, кейін одан бас тартып, образды мағынаны өңдеуге көшеді деген пікірдің жалған екені байқалды.
Prior to the 1980s, the "standard pragmatic" model of comprehension was widely believed. In that model, it was thought the recipient would first attempt to comprehend the meaning as if literal, but when an appropriate literal inference could not be made, the recipient would shift to look for a figurative interpretation that would allow comprehension. Since then, research has cast doubt on the model. In tests, figurative language was found to be comprehended at the same speed as literal language; and so the premise that the recipient was first attempting to process a literal meaning and discarding it before attempting to process a figurative meaning appears to be false.
Редди және қазіргі көзқарастар
Майкл Реддидің 1979 жылғы "Қозғалтқыш метафорасы" атты еңбегінен бастап, көптеген тіл білімі мамандары тілдің "тура" және "бейнелі" режимдерін ажыратудың дұрыс жолы бар деген пікірді жоққа шығарады.
Beginning with the work of Michael Reddy in his 1979 work "The Conduit Metaphor", many linguists now reject that there is a valid way to distinguish between a "literal" and "figurative" mode of language.