Кіріспе

Уильям Ландсборо (21 ақпан 1825 - 16 наурыз 1886) - Австралияның зерттеушісі. Ол Австралияның солтүстігінен оңтүстігіне дейін өтетін алғашқы зерттеуші болғандығымен ерекшеленді. Ол Квинслендтің заң шығарушы кеңесінің мүшесі болды.

Ерте өмір

Ландсборо Шотландияның Айршир штатындағы Стивенстон қаласында дін қызметкері, энтомолог және суретші Дэвид Ландсбороның және оның әйелі Маргарет МакЛиштың ұлы болып дүниеге келді. Уильям Ландсборо Ирванда білім алып, ағалары Джеймс пен Джоннан бірнеше жыл өткен соң 1842 жылы Австралияға көшіп келді. 1856 жылы ол солтүстікке қарай қазіргі Гладстоун арқылы Брод-Саунд, Писга тауы мен Форт-Купер тауына дейін барлады. Осыдан кейін көп ұзамай ол Форт-Куперде жер телімін таңдап алды. 1857 жылы ол қазіргі Рокхэмптон қаласының орналасқан жерін және солтүстікке қарай тағы да Броуд-Сондқа дейін барды. Осы аймақта ол тағы да жер алып, оны өзінің сүйікті жері - Глен-Прейриге айналдырды. 1858 жылы ол Рокхэмптоннан батысқа қарай Комет өзеніне дейін сапар шегіп, Спрингсюр крек пен Орион крекке де ат қойды. Ол өзінің Форт-Купер және Глен-Прейри иеліктерін дамытуды қаржыландыру үшін осы уақытта Колан өзеніндегі жерін сатты. 1859 жылы ол солтүстік-батысқа Глен Прериден Лейхардт жотасына және Бурдекин мен Кейп өзендеріне дейін жол жүрді. 1860 жылы ол ең ұзақ және ең қиын зерттеу сапарында Нат Бьюкененмен бірге Глен Прериден батысқа қарай сапар шегіп, Иннайдың дәстүрлі тайпалық жерлеріндегі бай жайылымдарға тап болды, оларды Квинсленд губернаторы сэр Джордж Боуэннің есімімен Боуэн Даунс деп атады. Ол сондай-ақ Towerhill Creek, Cornish Creek және Aramac Creek ағылшынша атауларын берді. 1860 жылы Боуэн Даунс қоныстану үшін ашылды және Лэндсбороу мен Бьюкенен өтініш білдірді және оларға жер жалға берілді, ол Боуэн Даунс станциясы деп аталды. 1860 жылы 35 жасында Ландсбороға 1 миллион акр жер тиесілі болды. Станцияны толтыруды қаржыландыру үшін Ландсбороу мен Бьюкенен серіктестік құрды, Ландсбороу өзен компаниясы, Шотландиялық Австралиялық инвестициялық компанияның Роберт Морхед пен Мэтью Янг және Ландсбороудың досы Эдвард Корниш. Боуэн Даунс станциясы 1862 жылы құрылды, Nat Buchanan мүлікті бірінші басқарушы болды.

Берк пен Уиллзді іздеу

Бушман және зерттеуші ретінде танымал болғандықтан, 1861 жылдың тамызында ол жоғалған зерттеушілерді, Берк пен Уиллсті іздеуге жіберілген төрт топтың біріне басшылықты берді. Оның командасы Карпентария шығанағынан іздеуді бастау керек еді. Олар 1861 жылдың тамызының соңында Брисбеннен HMCSS Виктория пароходының сүйемелдеуімен Firefly бригінде жүзіп кетті. Саяхат кезінде Ландсбороның командасы Кеме апатынан аман қалды және Ұлы Барьерлі риф аралдарының бірінде бүлік шығарды. 1 қазанда төрт ақсүйек пен төрт аборигендер тобы кемемен Альберт өзенінің сағасына, қазіргі Бёрктаунда орналасқан жерге келді. Ландсбороның бес адамнан тұратын тобы 1862 жылы 16 қарашада Бурк пен Уиллдерді іздеуді бастады. Олар оңтүстік-батысқа қарай Орталық Стюарт тауының бағытына қарай сапар шегіп кетті. Ол Грегори өзенін тауып, оның бастауынан бастап, Баркли таулы жерін аралап, оңтүстікке қарай ағатын ішкі өзенді тапты, оны Герберт деп атады, бірақ кейіннен Георгина өзені деп аталды. Аз су табылды және Берк пен Уиллстің іздері жоқ, әрі қарай жалғастыруға шешім қабылдамай, ол қайтадан солтүстікке қарай бұрылды, 1862 жылдың 19 қаңтарында Альберт өзеніндегі қоймаға келді. 10 ақпанда ол Бёрк пен Уиллзді іздеу үшін тағы бір барлауды бастады. Ол алдымен шығысқа қарай Флиндерс өзеніне қарай сапар шегіп, Фредерик Уокер бастаған басқа Квинсленд іздеу тобы Бёрк пен Уиллздің іздерін тапты. Олар солтүстікке қарай соққан жолдың соңынан жүріп, көп ұзамай жолдан адасып қалды. Ол жоғалған зерттеушілерді іздеуді оңтүстікке қарай жалғастырды және наурыздың ортасында Флиндерс өзенін ұстанды, бірақ шығысқа тым алысқа бара жатқанын біліп, оңтүстікке қарай Томсон өзеніне, содан кейін Барку өзеніне қарай бет алды. Дүкендер қысқарып, Лэндсбороу Хоуиттің Купер-Криктегі Берк депосында резервтік дүкендер қалдырғанын білген болса, ол оны жасайтын еді. Осыны білмей, ол оңтүстікке қарай сапар шегіп, 21 мамырда сол кездегі Орталық Австралияның ең солтүстік қонысына, Уильямс мырзалардың Кунгола станциясына, қазіргі Уайандрадан оңтүстікке қарай 50 км және Мельбурннан солтүстікке қарай 800 мильдей жерге жетті. Бұл жерде оларға Берк пен Уиллстің тағдыры туралы айтылды. Дарынға қажетті азық-түліктерді жинап, партия 200 миль қашықтықтағы Дарлинг өзеніне жолға шығып, 2 маусымда Дарлингтегі Бунавана станциясына Bourke-ге жақын жерге жетеді. Олар бірнеше апта бойы Бунаванада қалып, Мельбурндағы Барлау комитетінің хатшысы Джон Макадамның нұсқауларын күтті, содан кейін Дарлинг өзенін бойлап, Мениндиге, содан кейін Мельбурнға қарай жолға шықты. Ол келген кезде оның тобы жетістіктері үшін тойланды. Ландсборо және оның командасы Австралияны солтүстіктен оңтүстікке қарай өтетін алғашқы адамдар болды. 1862 жылы 30 қыркүйекте Мельбурндағы Көрме ғимаратында Ландсборо және Джон МакКинлейдің құрметіне қоғамдық жиналыс өтті. Ол Бёрк пен Уиллсті іздеу үшін Оңтүстік Австралия партиясын басқарды және осылайша бүкіл континентті оңтүстіктен солтүстікке дейін кесіп өтті. Қараша айында Викторияның губернаторы сэр Генри Баркли Ландсбороға Ландсбороу гербімен оюланған күміс кешкі ас сыйлады. Ландсборо 1862 жылы 30 желтоқсанда Сиднейде Каролина Холлингсворт Рейнге үйленді және 1863 жылдың басында олар Үндістан арқылы Англияға сапар шекті. Сол жерде оған Виктория патшайым қонақжайлық танытты. Сонымен қатар, Австралияның солтүстігінен оңтүстігіне дейінгі жолды тапқаны үшін Корольдік географиялық қоғам оған алтын сағат сыйлады.

Кейінгі өмірі

Уильям мен Каролина Ландсборо 1864 жылдың соңында Австралияға оралды, бірақ олар Глен-Прейридегі Broad Sound жері құпия жағдайда сатылып кеткенін анықтады. "Ландсбороу Ривер Компани" де қаржылық қиындықтарға тап болды. 1869 жылы жылдар бойы құрғақшылықтан кейін және қарыздың өсуіне тап болған Ландсборо компаниядағы акцияларын Morehead and Young компаниясына тапсырды. Ландсборо 1865 жылы Квинслендтің заң шығарушы кеңесінің өмірлік мүшесі болды, бірақ тек бір сессияда қызмет етті. Жұмыс іздеп, 1865 жылдың соңында ол Тақ жерлері комиссары, полиция судьясы және Перс шығанағындағы Берк округінің кеден бөлімінің төрешісі болып тағайындалды. Ол Бурктаунның қызбаға шалдыққан қалашығын тауып, Карпентария шығанағындағы Сверс аралын өзінің штаб-пәтері етті. Көп ұзамай оған әйелі мен екі баласы қосылып, Сверс аралында өмір сүрді. Ландсбороу мен оның әйелі Каролинаның Сверс аралында тұрып жатқан кезде үшінші баласы болды, оны Сверсена деп атады. Каролина 1869 жылы Сиднейде туберкулезден қайтыс болды. 1870 жылдың қыркүйегінде Ландсборо Брисбенге оралды. 1872 жылы маусымда ол Моретон ауданының бренд инспекторы болып тағайындалды және өмірінің қалған бөлігінде осы лауазымға ие болды. 1873 жылы Уильям екі ұлы бар жесір әйелге - Мария Тереза Каррға тұрмысқа шықты. Олардың тағы үш ұлы болды. 1882 жылы Квинсленд парламенті Ландсбороға зерттеуші ретінде көрсеткен қызметі үшін 2000 фунт стерлинг берді. Осы ақшаға ол қазіргі Калундра маңындағы мал шаруашылығының жерін сатып алды. Ол 1886 жылы наурыз айында қайтыс болып, сол жерде жерленген. 1913 жылы 13 маусымда жесір әйел оны Брисбендегі Тоувонг қорымында қайта жерледі.