Кіріспе

Панагиотис Кондилис (Παναγιώτης Κονδύλης; 17 тамыз 1943 - 11 шілде 1998) - грек философы, тарихшы, аудармашы және баспа менеджері. Ол негізінен неміс тілінде жазған, сонымен қатар өзінің көптеген еңбектерін грек тіліне аударды. Оны Фукидид, Николо Макиавелли және Макс Вебер мысалдарымен жақсы мысалданған ой салт-дәстүріне жатқызуға болады. Кондилис алтыдан кем емес тілдерде (грек, латын, неміс, француз, итальян және ағылшын) бастапқы дереккөздерге тікелей сілтеме жасайтын жұмыс жасады және ол логикалық сәйкессіздіктерді және бастапқы дереккөздерді бірінші қолмен білудің жоқтығын жасыру үшін қолданылатын интеллектуалды модалар мен бомбалық тілге көп мән бермеді.

Өмір

1943 жылы Грекияның Олимпия муниципалитетіндағы Друва (Δρούβα) шағын қоғамда туған, онда Кондилис отбасы үйі әлі күнге дейін тұр. Ол алты жасында әскер офицері болған әкесімен бірге Афинаның Кифисия қаласына көшіп барды, онда ол мектепке барды. Кондилис Афина университетінде классикалық филология мен философияны (ол кезде ол марксизмге тартылды), сондай-ақ Франкфурт пен Гейдельберг университеттерінде философия, ортағасырлық және қазіргі заманғы тарих және саясаттануды оқыды. Гейдельбергте аспирантурада оқыған кезінде ол докторлық дәрежесін (Дитер Хенрихтің жетекшілігімен) 700 беттік зерттеумен Канттың кейінгі неміс идеализмі, соның ішінде Гегельдің, Шеллингтің және Хольдерлиннің алғашқы жылдары: Диалектиканың пайда болуы (Диалектиканың жаратылысы) сол кезде инновациялық және провокациялық деп саналатын көзқарастарды қолдаған, соның ішінде марксизмнің тарихқа дейінгі тарихы мен марксистік тарих философиясының дүниежүзілік теориялық болжамдарын жарыққа шығарған. Неміс тарихшылары Вернер Конзе мен Рейнхарт Козелек Гейдельбергте қалыптасқан жылдары маңызды басшылық болды. Кондилис 1991 жылы Гёте медалімен марапатталды. Гумбольдт сыйлығының иегері ретінде ол 1994/95 жылдары Берлиндегі Wissenschaftskolleg-дің мүшесі болды. Алайда Кондилис тәуелсіз болды - ол Приватгелертер (жеке ғалым) болды, ол 1980 жылдардың басында Афина университетінің философия кафедрасымен талқылауға кіріп, орналасу үшін өтініш бергеннен кейін академиялық мансапка ұмтылмаған. Оның өтініші философия кафедрасының консервативті факультетінің сенімсіздігімен кездесті. Кондилис сол кездегі белгілі профессор Теофилос Вейкоспен қолдайтын болса да, оған көптеген университеттердегі философтардың қарсылығымен күресуге тура келді және кейіннен академиялық мансабын бастауға мүмкіндік болмады. Содан кейін ол академиялық мансапқа деген арманын ешқашан білдірмеді (оның пікірінше, "академиялық философия өліп, жерленген"), бірақ оған көптеген құрметті орындар ұсынылды, оның ішінде Иоаннина университеті, ол әдеппен бас тартты. Ол 1998 жылы Афинада қайтыс болды. Афинаның Политея қаласындағы үйінде орналасқан 5000-ға жуық атаулы кітапханасын оның әпкесі Мелпо Кондилис (Μέλπω Κονδύλη) Салоникидің Аристотель университетіне сыйға тартты. 2008 жылдың қараша айында Гейдельбергте қайтыс болған Панайотис Кондилис туралы еске алу конференциясы өтті. Дәл осындай іс-шара Грецияда 2008 жылдың 22 мамырында өтті.

Жұмыс

Оның еңбектерінің басым бөлігі неміс тілінде жазылған, ал көпшілігін Кондилис грек тіліне өзі аударған. Ол бірқатар зерттеу салаларына қызығушылық танытты, соның ішінде: ағартушылық және Ренессанс дәуірінің метафизикасын сынға алу; соғыс философиясы және Клаузевиц, сондай-ақ Гегель мен Маркстың еңбектері; Батыс буржуазиялық мәдениет және оның құлдырауы; Консерватизм; пост-модернизм және халықаралық істер. Сондай-ақ ол қазіргі грек классикалық шығармаларын аударды: Ксенофонт, Бернхам, Макиавелли, Маркс, Лихтенберг, Павезе, Монтескье, Шамфорт, Риварол, Шиллер, Кассир және Карл Шмит. Сонымен қатар, ол грек тіліндегі "Философиялық және саяси кітапхана" (шығарылымдар Γνώση (19831998; 60 том)) және "Қазіргі еуропалық өркениет" (шығарылымдар Νεφέλη (19972000; 12 том) басылымдарының баспа менеджері болды. Ол Хоббс, Льотард, Фуко, ежелгі грек софистері мен циниктері, Московичи, Сорел, Хайдеггер, Буркхард, Мишельс, Арон, Лео Штраус, Деррида, Локк, Хаузер және т.б. сияқты әртүрлі авторлардың танымал мәтіндерінің қазіргі грек тіліндегі аудармаларын және қазіргі грек философиясының тарихын шығарды. Кондилистің ең танымал кітаптары: Die Aufklärung (Ағарту) және Macht und Entscheidung (Қуат пен шешім) (төменде қараңыз).

Негізгі тақырыптар

Кондилис "танымдық" деп "танымдық" немесе "нормативтік" деп жазудың орнына "танымдық" (және түсіндірме) деп жазуды, "танымдық" (фактілерді) "қажетті" (бағаларды) бөліп жазуды "ғылыми" деп мәлімдеді. Кондилис жазбаларының барлық бөлігі (негізінен идеялар тарихы, әлеуметтік онтология, тарихи социология, геосаясат және т.б.) Оның ұстанымы бойынша, жеке, әлеуметтік және теориялық мінез-құлық немесе әрекеттің тарихи көптігі мен әртүрлілігі "қуат" және "қаулы" антропологиялық заңының (немесе тұрақтылардың) аясында ашылады. Мұндай "қуат" және "қаулы" әрдайым достар мен жаулар спектрін үнемі аралайды. Тарихи қалыптасқан (және қазіргі уақытта динамикалық) қоғамдар жеке және ұжымдық субъектілердің әртүрлі деңгейдегі көп қырлы әлеуметтік қарым-қатынастарымен сипатталады (мысалы, биологиялық импульстер рационалды түрде ақталады және әшекейленеді, сондықтан олардың дауысы этиканың бұйрығы ретінде естіледі; өзін-өзі сақтау импульсі өзін "өмірдің мәні" ретінде көрсетеді; және жыныстық ықыластар "мұқтаныш" ретінде киінеді). Бағыт, жеке тұлғаны қалыптастыру, иерархиялау, түсіндіру, нормативті жүйелерді, идеологияларды, өзін-өзі бақылау ретінде рационалдылықты және дереу қанағаттандыруды тастау немесе кейінге қалдыру және т.б. - бұл барлық күш қатынастары әлеуметтік тұрғыдан көрініс табатын және адам өркениеттерін жануарлар патшалығының негізгі инстинктивті мінез-құлқынан және рационалды емес шикі зорлық-зомбылығынан ажырататын құралдар (қысқаша айтқанда: адамдар билікті іздеуде "мағынаны" қабылдайды, ал жануарлар жоқ). Адам қоғамы күрделірек (және материалдық жағынан бай) болған сайын, билік пен оның өзін-өзі күшейтуі көбінесе жай физикалық үстемдікпен сәйкес келмейді (алғашқы жағдайдағыдай), ал билік көбінесе тарихи түрде анықталған және салыстырмалы (қайта түсіндірілген және жиі дауланған) символдар мен құндылықтарды көбірек пайдалану арқылы объективтеледі. Алайда, шикі физикалық күш әрқашан кем дегенде әлеуетті түрде өз күшін сақтауға және кеңейтуге ниетті жеке және ұжымдық субъектілер үшін пайдалануға болады. Тіпті ғылыми білім де тарихи анықтау мен полемикалық манипуляциядан тыс емес, бірақ тек ғылыми білім ғана, егер ол тұрақты түрде бөліп тұрса, эмпирикалық шындықпен растау тұрғысында адам өмірінің мол түрін және "білуді" түсіндіре алады.

Саяси және адам

Оның соңғы ірі еңбегі Das Politische und der Mensch (Саяси және адам) қайтыс болған кезде аяқталмаған, бірақ соған қарамастан, әлеуметтік ғылыми теорияны немесе әлеуметтік құбылыстарды "бағасыз" сипаттауды ұсынды, ол әлеуметтік-онтологиялық, әлеуметтанушылық және тарихи аспектілерді қамтиды. адам істерін зерттеу. Кондилистің әлеуметтік онтология туралы тұжырымдамасы ешқандай тұрақты себептерді немесе заңдарды ұсынбайды, сондай-ақ адамдар қандай да бір жағдайда не істеу керек немесе не істемеу керектігін немесе олардың әлеуметтік іс-әрекеттерінің қалай ашылуы керектігін айтпайды. Әлеуметтік онтологияның міндеті - сұйық және әртүрлі құбылыстарды негізгі үлгілерге және негізгі генетикалық факторларға дейін азайту емес; іздеу - бұл форманың әртүрлілігі азайтылмайтын және сарқылмайтын ғана құралуы және айқын бола алатын күштер мен факторлардың спектрін көрсету. Мұндай күштер мен факторларға, әрине, белгілі бір тұрақтылар жатады, мысалы, өз билігін кеңейту арқылы өзін-өзі сақтау үшін күш салу және барлық қоғамда бар достар мен жаулар арасындағы қарым-қатынас, олар нақты тарихи жағдайларда іске асады және сондықтан нақты өлшем мен мазмұнға ие болады. мысалы, басым парадигма теоцентризм немесе антропоцентризм немесе массалық демократиялық постмодернизм болуы мүмкін. Бірінші томның көп бөлігі (Кондилис үш томды жоспарлаған) әлеуметтік ғылымдардағы бұқаралық демократиялық идеологияны талдау, сонымен қатар "әлеуметтік-онтикалық байқау" мен "әлеуметтік-тарихи байқау" арасындағы айырмашылық сияқты әдістемелік және теориялық сұрақтармен және әлеуметтік үш негізгі аспектісі: әлеуметтік қатынас, саяси және адам. Сонымен қатар, Кондилис әлеуметтік қатынасты оның "ішкі" субъективтілік механизмі мен "сыртқы" іс-қимыл механизмі, дос-жау полярлығы және әлеуметтік қатынастың сабақтастығы тұрғысынан қарастырады. Сонымен қатар, Мартин Бубер, Эмиль Дюркгейм, Вильгельм Дилтей, Юрген Хабермас, Мартин Хайдеггер, Эдмунд Гуссерл, Никласман, Джордж Герберт Мид, Альфред Шютц, Талкотт Парсонс, Карл Поппер, Георг Симмель, Фердинанд Тонни, Макс Вебер және Леопольд фон Визе сияқты көптеген танымал авторларды кеңінен зерттеу және / немесе сынлау арқылы түсінік пен ұтымдылық ұғымдарын зерттейді.

Ағартушылық дәуір және интеллектуалды тарих

Орта ғасырдың соңынан бастап Еуропалық идеялар тарихындағы негізгі айтыс үрдістерінің жан-жақты шолуы және көптеген негізгі және басқа да ағартушылық тұлғалар Картезиялық рационализмге қарсы "жаңа" немесе қайта жаңғыртылған сезімталдықты насихаттағаннан кейін, Шеллинг пен Гегельдің пост-канттық кезеңіне дейін Die Aufklärung (Ағартушылық), Die neuzeitliche Metaphysikkritik (Метафизиканың заманауи дәуірдегі сын) -мен бірге Еуропалық қазіргі заманның құндылық салыстырмалылық пен нигилизмге қарсы күресін талдау ретінде қарастыруға болады, бұл Еуропалық қазіргі заманның жалпы рационалистік позициясының қисынды қорытындысы болды. Аристотельдік метафизикаға қарсы функцияның ұғымы пайда болды, содан кейін барлық мәндерді өзгермелі функцияларға бөлу қаупі жаңа жандардың өнертабысымен қарастыруға тура келді: "Табиғат", "Адам" және "Тарих" осылайша Құдай мен (трансценденталды) Рухты жеңді. Алайда, функция ұғымы 20-шы ғасырдың барысында әлемдік масштабта мәнді құлату жағдайында (түрлі идеологиялар мен діндердің үнемі және әлеуметтік түрде болмай қалмайтын әсеріне қарамастан) толықтай басым болды; төмендегі Буржуазиялық ой мен өмір формаларының құлдырауын қараңыз. Осы кітаптарда өзін-өзі сақтау мен билік адам істерін түсіндірудегі негізгі ұғымдар ретінде көрінеді, және барлық дуализмдер мен платонизмдерді, мұнда және осында, идеал мен шындық, түсінік пен ерік-жігер арасындағы барлық дәстүрлі айырмашылықтарды бір жағына қояды. Идеялар тарихы тұрғысынан алғанда, мұндай дуализмдерді жүйелі түрде бөліп тастаған философтар аз және алыс болған кезде (мысалы, Макиавелли, Гоббс, Спиноза, Ла Меттри, де Саде және аздап Дидро, Хельвеций, Холбах, Юм), сандық тұрғыдан алғанда, жоғарыда аталған дәстүрлі айырмашылықтардың нұсқаларын түсіндіретін философтар немесе кем дегенде әлеуметтік ықпал іздеу үшін қажетті нормативтік ұстаным сақталған, Еуропалық замананың көп бөлігінде басым болды, және Кондилис сондай-ақ негізгі ұстанымдарды талдады) осындай және басқа ойшылдардың: Алемберт, Кондилак, Кондор, Гроциус, Гегель, Хаман, Гердер, Телесио, Беркли, Лейбниц, Лессинг, Маупертус, Ньютон, Деко, Роусс, Шафтесбери, Вольтер және Вольф, сондай-ақ жоғарыда аталған ойшылдарға (оңғарлаушылар) қосымша (Бай) ретінде басқа ойшылдарға (оңғартушылар) сілтеме жасау: Бруно, Локондф, Агустин, Бакон, Эраз, Эраз, Эраз, Бакон, Эра, Эра, Баук, Бакон, Эраф, Паквин, Брай, Брайо, Бэй, Бафф. Ағартушылық және Заманауи дәуірдегі метафизиканы сындау екі бөлімде де Кондилис тұжырымдамаларды және позиционирлеуді үнемі қайта құру арқылы және 19-ғасырдың аяғына дейін (және 20-ғасырдағы метафизиканы сындау жағдайында: Бергсон, Дилтей, Фейербах, Хайдеггер, Малебранш, Милл, Ницше, Окам, Рассел, Салютати, Спенсер, Уайтхед, Витгенштейн және Забарелла) талданғаннан кейін, жаңа Планеталық дәуірдің басталуынан бұрын Еуропалық дәуірдегі идеялардың дамуы мен өзгеруінің қозғаушы күштеріне түсінік беру қабілетіне ие ғылыми еңбектерді шығарады.

Билік және шешім қабылдау

Macht und Entscheidung (Билік және шешім) еңбегінде Кондилис өмірге деген көзқарасының және автор және әлеуметтік ғалым ретінде өзінің жеке іс-әрекетінің теориялық негізін ұсынды. "Шешім" бұл жерде бұрыннан белгілі шешім қабылдауда басқаша тұжырымдалады; қазір ол жеке және ұжымдық дүниетанымының пайда болуы туралы теория ретінде пайда болады. Мұндай пайда болу биліктің функциясы ретінде, яғни өзін-өзі жақсарту (немесе өзін-өзі күшейту) арқылы өзін-өзі сақтау, әрқашан жаудың орналасуына қатысты, және ондай әрқашан өзінде нормативтік элементтерді қамтиды. Кондилис барлық идеологиялар мен әлеуметтік институттарда бар деп мәлімделген міндеттілікті және екіжақтылықты зерттейді. Антропология, философия, социология және тарихтан құндылық, құндылық бостандығы және нигилизм сияқты ұғымдар зерттеледі. Адамның шексіз алуан түрлі пікірі, сенімі, идеологиясы, яғни дүниетанымы, жеке мүдделерге нормативтік нысан мен объективті сипат беру үшін күш салудан басқа ештеңе емес, кімнің досы және кімнің жауы болуы керек, үлкен "Хоббс" күресі үшін барлық адамдардың ең бастапқы және ортақ мақсаты - өзін-өзі сақтау. Сондықтан жеке және/немесе топтық дүниетанымы мен жалпы идеология күн сайынғы күрес кезінде билік пен өзін-өзі сақтау мақсатында қару ретінде қолданылады. Әлеуметтік және тарихи болмыс пен болу - олар Аң-сана мен этиканы шақырып-ұстамауына қарамастан, күш-қуатты іздейтін (бір немесе бірнеше сансыз түрінде) өткінші болмыстардан тұрады. Табиғаттың (және қоғамның) жаратылыстары осылай, олар басқаша істей алмайды.

Консерватизм

Кондилистің келесі кітабы "Консервативизм". Тарихи қасірет пен апат. (Консерватизм. Тарихи мазмұны мен құлдырау. ), Еуропа философиясының осындай шешуші кезеңін жаңаша түсіндіруде жаңа жолды ашқан "Ағартушылық" сияқты (жоғарыда қараңыз), консерватизм тарихы туралы әдеттегі даналықтың дәніне қарама-қайшы келді. Керісінше, Кондилис кітабында консерватизм орта ғасырлардан бері әлеуметтік және саяси күш ретінде өмір сүріп келді, онда дворяндар мен оның сословиелік жүйесі, заңдылықтың ерекше түсінігінен артықшылық ретінде алынған, Еуропалық заманауи дәуірде пайда болған теңдікті заңның түсіндірулеріне қарсы күресті, бұл қазіргі заманғы егемен мемлекеттің пайда болуын қамтыды, бірақ бастапқыда абсолютистік түрлерде (олардың ішінде Реформация мен діни соғыстардан кейін діни төзімділік пен бейбітшілікті орнатуға тырысу). Дегенмен, кітап консерватизмді қазіргі заманғы егемен мемлекеттің ақырғы жеңісі мен Француз революциясы мен одан кейінгі кезеңнің шындығына бейімделген саяси күш ретінде қарастырады. Капитализмді социалистік сынға алуда қолданылатын орталық тақырыптардың бастапқыда контрреволюцияның идеологиялық саласында қалай қалыптасқанын талдау, оның бірінші антикапиталистік сынның әлеуметтік тасымалдаушысы патриархалды ұлы жер иеленуші, үлкен немесе кіші аристократ болды, ол өзінің әлеуметтік өмірін меркантильді ақша қатынастарының, өнеркәсіптік революцияның және индивидуалистік либералды идеялардың бассыз маршымен ыдырап, ыдырап жатқанын көрді. Келесі идеализацияланған бейне капитализмге дейінгі шындықты көрсетті, онда адамдар қан, дәстүр, өзара сенім және жер мен табиғаттан қорғанышпен бірігіп өмір сүрді, олардың экзистенциалдық мәні еңбектің дамыған бөлінісі мен бәсекеге қабілетті жеке тұлғаларға бөлінген қоғамда материалдық пайдаға ұдайы аңшылықпен байланысты. Консерватизм тарихындағы негізгі зиялыларға мыналар жатады: Бональд, Бёрк, Карлайл, Шатобриан, Кортес, Фенелон, Галлер, Джарке, Майстре, Мозер, Мюллер, Радовиц, Шлегель және Шталь. Кондилис өзін марксизммен сәйкестендіре отырып, кейбіреулер оны консервативті ойшыл ретінде қарастырады. Америкалық палеоконсервативті интеллектуал Пол Готфрид Панагиотис Кондиллисті "заманымыздың ұлы консервативті ойшылдарының бірі" деп атайды.

Соғыс теориясы

Теория соғысы (Theorie des Krieges) еңбегінде Кондилис Реймонд Аронның Клаузевиц теориясының либералды түсіндіріліміне қарсы шықты. Аронның "Penser la guerre" еңбегінде жазған пікірінше, Клаузевиц әскери элитаның милитаризмін және олардың соғысқа бейімдігін айыптайтын алғашқы жазушылардың бірі болды ("соғыс - саясаттың басқа жолдармен жалғасы") Кондилис бұл Клаузевицтің ой-пікірлеріне сәйкес келмейтін реконструкция деп мәлімдеді. Кондилистің пікірінше, Клаузевиц теориялық тұрғыдан соғысқа моральдық тұрғыдан бей-жай қарады, оның соғысқа қатысты саяси биліктің құндылығын алға тартқаны бейбітшілік талаптарымен байланысты емес. Клаузевиц үшін соғыс - жиі анархиялық және қауіпсіз емес әлемде билік үшін мәңгілік ұмтылыстың құралы ғана еді, сондықтан соғыс үздіксіз құбылыс бола алмайды, мүлдем тоқтамайды. Басқаша айтқанда, соғыс саяси (яғни "саяси байланыс") жалпы қоғамды қамтитын әлеуметтік өмірдің кең мағынасында пайда болды (антропологиялық факторларды қоса алғанда) және соғыс белгілі бір уақытта болды ма, жоқ па, бұл кез-келген жағдайға ұжымдық және жеке кірісті қамтитын әлеуметтік және саяси күштердің өзара байланысына байланысты. Кондилис Клаузевицте стратегияның барлық түрлерін, тіпті қарама-қарсы формаларды да қамтитын жеткілікті инклюзивті және эластикалық тұжырымдамамен соғыстың жалпы теориясын көрді: бастапқы партизан соғысынан бастап өте техникалық қазіргі заманғы соғысқа дейін, сондай-ақ қазіргі заманғы қоғамдарды сал болып қалу үшін озық технологияны пайдаланатын терроризм мүмкіндігі. Кондилис Лениннің, Энгельстің және Маркстың соғыс теориясын, әскери қызметкерлер мен саясаткерлер туралы мақалаларды, технологиялық және абсолюттік соғыс туралы талдауды жалғастырды және (грек тіліндегі басылымда) мүмкін грек-түрік соғысын талдаумен аяқтады.

Буржуазиялық ойдың құлдырауы

"Бүргерлік ой мен өмір формаларының төмендеуі" деген кітапта. Die liberale Moderne und die massendemokratische Postmoderne (Буржуалық ой мен өмір формаларының құлдырауы. Либералды заманауи және жаппай демократиялық постмодерн), Кондилис Вебердің идеалдық типтік талдауын пайдаланып, 1900 жылдан бастап постмодернның үлкен "парадигмалық ауысуын" сипаттады, бұған дейін үстем болған буржуазиялық либералды иерархиялық және гуманистік дүниетанымын тоқтатты және басқалармен қатар, тарихи түрде бұрын-соңды болмаған жаппай өндіріс пен жаппай тұтыну, атомдастыру және мобильділік, және ең бастысы, жаппай демократиялық идеологияның әртүрлі түрлерімен сипатталатын жаппай демократиялық плюрализм мен жаппай демократиялық әлеуметтік құрылымдарға негізделген иерархияларды тегістеудің жаңа дәуірін бастады. "Синтетикалық үйлесімді ой формасы" және "аналитикалық комбинациялық ой формасы" айырмашылығын Кондилис өнердегі (әдебиет, музыка, сәулет, бейнелеу өнері, кино) дамудың, сондай-ақ философиядағы, ғылымдардағы және жалпы ой-пікірлер мен өмір сүру тәсілдерінің дамуының кеңінен шолуына қолданды, негізінен XIX ғасырдың екінші жартысынан бастап 1960 және 1970 жылдардағы мәдени революцияға дейін.

Өткен ғасырдағы саяси жағдай

Планеталық саясат бойынша соғыс (планеталық саясат суық соғыстан кейін) Кондилис бірқатар мәселелерді қарастырды. мысалы, "консервативті", "либералды" және "әлеуметтік" демократияның ашық айтыс және тарихи емес қолданылуындағы тұжырымдамалық шатасу; әлемдегі алғашқы халықаралық әлеуметтік құрылым ретінде бұқаралық демократия; 20-ғасырдағы коммунизмнің әсері; және "адам құқықтары" негізінен американдық идеология ретінде, бірақ американдық мүдделерге қайшы келетін түсіндірмелерге де бейім, яғни жалпы адам құқықтары идеологиясының таралуы халықаралық қақтығыстардың елеулі өсуіне әкеледі және бүкіл әлем бойынша аномияға қарай үрдісті арттырады. Әсіресе, суық соғыстың аяқталуы тарихтағы шешуші кезең ретінде көрінеді, онда Еуропалық қазіргі заман өзінің тарихи түнеуінде, ал планеталық дәуірмен сіңіріліп, толық шеңберге келеді, оны Еуропалық қазіргі заманның өзі 15 және 16 ғасырлардағы үлкен географиялық ашылулармен ашылды. Планеталық тарих өзінің жаратушысын, Еуропа тарихын жұтып жатыр. Бұл да тарихтағы ұжымдық әрекеттің қаламаған салдары туралы тағы бір мысал. Кондилистің басылып шыққан еңбектерін тұтастай алғанда, эмпирикалық фактілерге берік ұмтылу мен логикалық тұтастыққа негізделген талдаулардың біріктірілген сериясы ретінде қарастыруға болады. Ол "философия", "антропология", "экономика", "тарихи", "социология" және "саясат" арасындағы қолдан жасалған академиялық шекараларды жоюға тырысты. Бұл үшін ол "бағасыз" деген көзқарас тұрғысынан осындай пәндердің өзара байланысын атап өтті. Ол өзін "философ" ретінде емес, "адам істерін бақылаушы" немесе "жазушы" немесе "идеялар тарихшысы, әлеуметтік тарихшы және теоретик" (әрқашан қолмен жазу) деп санайды, бұл еңбектің құрамында Макс Веберден басқа кез келген авторға ұқсастығы жоқ.