Кіріспе

Сантурсе (баск. Сантурци - "Бай Жорж") - Сан-Хуанның маңындағы аудан. 2020 жылы оның халқы 69 469 адам болды. Бұл сонымен қатар Пуэрто-Риконың көптеген муниципалитеттерінен үлкен халықты және аралдың ең тығыз орналасқан аудандарының бірі (13,257.4 адам шаршы мильге).

География

Географиялық тұрғыдан Сантурце - шығысында материкке жалғасқан, Каролинаның Исла-Верде ауданымен шекаралас жатқан жарты арал. Оның батыстан шығысқа қарай ұзындығы 7,6 км, ал шығыс бөлігінде ені 3,0 км-ге дейін. Жарты арал солтүстігінде Атлант мұхитымен шектеледі, батысында Кондадо түбегінен батысқа қарай 600 м Punta Las Marías нүктесіне дейін жағажайлар бар, онда ол Isla Verde аймағымен шектеседі, ал шығысында Laguna San José және оның солтүстік бөлігі, Laguna Los Corozos. Оңтүстікке қарай Мартин-Пеньа каналы орналасқан, ол Сантуршаны бұрынғы Рио-Пиедрас муниципалитетінің солтүстік бариоларынан: Хато-Рей-Норте, Хато-Рей-Централ және Ориентеден бөліп алады. Батысында Сан-Хуан шығанағы орналасқан, онда үш көпір, Дос Германс көпірі (Ав. Эшфорд), Г. Эстевес көпірі (Ав. Понсе-де-Леон) және Сан-Антонио көпірі (Ав. Фернандес Юнкос) Сантурседі ескі Сан-Хуан орналасқан Ла-Ислетамен (кіші арал) байланыстырады. Оның жалпы ауданы 23 км2, оның ішінде 14 км2 жер және 9 км2 су бар. Топографиясы негізінен жазық, орталық аудандарға қарай төменгі төбелермен және оңтүстікке қарай Мартин-Пенья арнасының бойындағы батпақты аудандармен және шығысқа қарай Лагуна Сан-Хосе (Сан-Хосе лагунасы) маңында орналасқан. Ең биік нүктесі Монтефлореске жақын .

Орналасқан жері

Сантурсе Пуэрто-Риконың солтүстік-шығыс жағалауында орналасқан. Ол Атлант мұхитының оңтүстігінде, ескі Сан-Хуанның шығысында және Исла-Вердедің батысында орналасқан. Ауданның аумағы 5,24 шаршы миль (14 км2) жерді және 3,46 (8,96 км2) суды алып жатыр. Оны алты су айналасы қоршап тұр: Сан-Хуан шығанағы, Кондадо табиғи лагунасы, Мартин-Пеньа каналы, Сан-Хосе лагунасы, Лос-Корозос лагунасы және Атлант мұхиты өздерінің жағажайлары мен сағаларымен.

Колониалды

1760 жылы Сан-Матео-де-Кангрехос құрылып, кейіннен Сантурце деп аталды. Бастапқыда бұл аралға жерлестері аравак, кейіннен Атлантикадағы құл саудасы арқылы күштеп әкелінген африкалық құлдар қоныстанған. Ғасырлар бойы аудан Сан-Хуан мен оның оңтүстік маңындағы қалалар арасында орналасқандықтан өсе берді.

Испандық ықпал

1876 жылы Испанияның Баск өлкесінің автономды аймағындағы Сантурци портынан инженер Пабло Убарри аралға Сан-Хуан мен Рио-Пидрас қаласы арасындағы темір жол жүйесін және бу трамвай құрылысына көмектесу үшін келді. Сан-Матео-де-Кангрехос орталығы арқылы ауданның gentrification. Көп жылдар өткен соң, ол Испанияның корольдігінен Сантурце графтығының (сантурцидің испанша эквиваленті) атағын алды. Оның жаңадан алған атағы мен ықпалымен аудан оның атағы бойынша қайта аталды (бұл шешім содан бері дау тудырды). Сантурцедегі Кондадо туристік ауданы да Убарридің атағынан қазіргі атауын алды, өйткені ауданның атауы сөзбе-сөз "округ" деп аударылады (ол ортағасырлық дәстүрде монархтың графқа берген жері).

Париж келісім-шарты (1898)

1899 жылы АҚШ Соғыс департаменті Пуэрто-Рикода халық санағын жүргізді, онда Сантурце халқының саны 5840 адам болды. Сауалнама Париж келісімінің нәтижесінде жүргізілді, онда Испания Пуэрто-Риконы Испания-Америка соғысынан кейін АҚШ-тың құрамына кірмеген аумағы ретінде АҚШ-қа берді.

ХХ ғасыр

20 ғасырда Сан-Хуан мегаполисінің астаналық аймағы тез кеңейіп, оның қабырғалы шекарасынан тыс қалады. Ескі Сан-Хуан жағалау бойындағы Мирамар, Сантурце, Исла-Гранде және Кондадо қалашықтарын, сондай-ақ өнеркәсіптік Хато-Рейді, оның үлкен спорт стадионы мен заманауи қаржы ауданымен және оңтүстік-шығысқа қарай Рио Пьедрас колледжін қамтиды. 1937-1948 жылдар аралығында Сантурце көршілес Мирамар ауданымен бірге елорданың ең жанды аудандарының бірі болды. Алайда, 1970 жылдары ауданның көп бөлігі шіріуге ұшырап, бір кездері болған жылтырлығы мен өміршеңдігін жоғалтты. Көптеген тұрғындар Сантурцеден шығып, қала маңындағы қалашыққа қашып кетті. 1980 жылы Сан-Хуан астаналық аймағына шығыс пен батыстағы қоршаған муниципалитеттер кірді және Пуэрто-Риконың жалпы халқының үштен бір бөлігі болды; бұл пропорция халықтың үштен екісіне дейін өсті.

ХХІ ғасыр

XXI ғасырдың басында Сантурцеде жергілікті банк және ипотекалық жүйенің қаржылық дағдарысымен бірге экономикалық құлдырау кезеңі болды. 2009 жылы ауданның космополиттік қайта жаңғыру және экономикалық өсу кезеңі басталды, өйткені сауда мен туризмнің маңыздылығына байланысты көптеген жергілікті мекемелер, мысалы, барлар, клубтар мен мейрамханалар өз есіктерін ашты. Бұл жердегі аренданың төмендеуі суретшілерді тартымды етіп қойды. 2018 жылы Сантурцеде және оның айналасында Сантурце мәдениеті мен тарихын бейнелеу үшін жиырма екі қабырғалық сурет салынған.

Демография

Сантурсе Пуэрто-Риконың ең көп халық тұратын он аймағының бірі. Оған Мирамар, Лоиза, Исла Гранде, Баррио Обреро және Кондадо көркем өнер, музыка, ас үй, сән, қонақ үй, технология, мультимедиа, кино, тоқыма және стартаптар үшін мәдени нүктелер кіреді. 2010 жылғы АҚШ санағында жалпы саны 81,251 адам тіркелген. Бұл Пуэрто-Рикодағы ең көп халық тұратын аудан (баррио) және Сан-Хуанның ең тығыз орналасқан аудандарының бірі, бір шаршы мильге 15 447,0 тұрғын (6,931,2 / км2). Көптеген адамдар Франциядан, Нидерландыдан, Сент-Бартемиден және Кюрасаодан Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін келді. Олардың аз бөлігі - 1959 жылғы Фидель Кастроның Куба революциясынан кейін құрылған яһуди кубалықтардың ұрпақтары. Испания инквизициясынан кейін көп ұзамай құрылған көптеген бұрынғы испан колонияларында сияқты, крипто-жүйделер бар. Жақында ДНК-дан алынған деректерге сүйенсек, 1536 жылы португал инквизициясы басталғаннан кейін Пуэрто-Рикоға келген португалдардың ұрпақтары бар екені анықталды. Бұл - Конверсо отбасыларының ұрпақтары. Кейбіреулер яһуди дәстүрлерін ұстанып жүр, бірақ өздері мәсіхші немесе мәсіхші болып өскен. Сантурцеде Куба, Колумбия, Аргентина және Қытай қауымдастықтарымен бірге Доминикан қауымдастығы да өте үлкен.

Сантурце ауданының бөлімшелері

Сантурцеде 81,251 тұрғын бар, олар 14 км2 жер аумағына ие. Ол 40 "суббаррио" (кіші аудандар) болып бөлінеді.

Халық саны

Ғасырлар бойы "баррио" Пуэрто-Рико муниципалитеттерінің негізгі әкімшілік бөлінісі болды, алайда қазіргі уақытта олар негізінен АҚШ-тың халық санағы бюросы мен Пуэрто-Риконың жоспарлау кеңесіне статистикалық мақсаттар үшін қызмет етеді. Ең тығыз орналасқан аймақ оңтүстік-шығыста Сан-Хосе лагунасы мен Мартин-Пенья каналымен шектеседі, ал ең аз тығыз орналасқан аймақтар Мартин-Пенья каналын қоршап тұрған оңтүстікке қарай мангроу батпақтары мен АҚШ-тың әскери базасы болып табылатын Исла-Гранде батыс аймағында орналасқан. No Бауыржан Қасымұлы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,А,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,А,Алматы,Алматы,А,А,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,А,А,Алматы,А,А,А,А,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,Алматы,А,А,А,А,Алматы,Алматы,А,А,А,Алматы,Алматы,Алматы,А,А,А

Көлік

Қоғамдық көлікпен Пуэрто-Риконың Метрополитендік автобус басқармасы басқаратын бірнеше автобус желілері (жергілікті деңгейде гуагуа деп аталады) қамтамасыз етеді және басқалар арасында Понсе-де-Леон мен Фернандес Юнкостың негізгі даңғылдарымен жүреді. Сантурце перифериясында Tren Urbano деп аталатын жылдам транзит жүйесі бар. Саградо-Корасон станциясы - Сан-Хуанның жалғыз метро желісінің аялдамасы, ол ауданның оңтүстік-шығыс бөлігінде Мартин-Пенья маңындағы ауданда орналасқан. Сантурце АҚШ аумағының негізгі әуежайынан, Луис Муньос Маринь халықаралық әуежайынан және Сан-Хуанның екінші коммерциялық әуежайынан, Исла-Гранде әуежайынан бірнеше минут қашықтықта орналасқан.

Спорт

Сантурцеде Кариб бассейндері бойынша ең заманауи және әлемдегі төртінші бассейн бар. Бұл жергілікті және халықаралық іс-шараларды өткізу үшін пайдаланылатын олимпиадалық су спорты нысаны. Pan American Masters жүзу чемпионаты. Сан-Хуан суару залы Сантурцедің Орталық саябағында орналасқан. Ауданның баскетбол және баскетбол командалары бар, екеуі де Сантурце крабберлері (Cangrejeros de Santurce) деп аталады, өйткені қалашықтың бастапқы атауы. Олар осы қауымдастықпен 70 жылдан астам уақыт бойы бірге өмір сүріп келеді. Екі команда да үлкен ішкі табысқа ие болды, бейсбол командасы "Пуэрто-Риконың Нью-Йорк янкилері" ретінде танымал, негізінен оның Роберто Клементе және Уилли Мейс сияқты аңызға айналған ойыншыларының жетістіктері.

Денсаулық

Сантурцеде аралдағы ең жақсы екі аурухананы қамтитын ауқымды денсаулық сақтау желісі бар, олар - Эшфорд пресвитериандық қоғамдық ауруханасы және Павия ауруханасы.

Экономика

Сантурце Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін елеулі экономикалық өсімге ие болды. Осы кезеңде аудан экономикалық жаңғырудан өтті. Туризм де Сантурсенің Пуэрто-Риконың негізгі халықаралық әуежайы Луис Муньос Маринь халықаралық әуежайына және кішігірім Фернандо Луис Рибас Доминиччи әуежайына жақын орналасуына негізделген негізгі сала болып табылады. Қонақ үйлер негізінен Кондадо аймағында орналасқан, онда көптеген сәнді қонақ үйлер бар, соның ішінде Ла Конча курорт, Мариотт және Конрад қонақ үйі.