Кіріспе

Бұл - лордтар палатасының ағылшын келісім-шарт құқығындағы ұнжырғасыздану туралы ілім туралы шешім.

Фактілер

Fibrosa - Польшаның Вильно қаласында (қазіргі Литваның астанасы Вильнюс) орналасқан тоқыма компаниясы. 1939 жылдың шілдесінде ол британдық фирма Fairbairn-пен Гдинядағы зауытына өндірістік машиналар сатып алу туралы келісімшартқа қол қойды. Келісімшартқа 1939 жылдың 12 шілдесінде қол қойылды, ал келесі аптада Fibrosa 1000 фунт стерлинг төледі. Машиналар үш-төрт ай ішінде келеді деп күтілді. 1939 жылы 1 қыркүйекте Польшаға нацистік Германия шабуыл жасады. Ұлыбритания 3 қыркүйекте Германияға соғыс жариялады, Екінші дүниежүзілік соғысқа кірді. Келесі аптада Fibrosa агенттері Fairbairn компаниясымен байланыс жасап, келісімшартты орындау үшін бастапқы 1000 фунт стерлингті қайтаруды сұрады, өйткені "қазір Польшаға тапсырыс бойынша машиналарды жеткізу мүмкін емес". Фэрберн бас тартты. 1940 жылдың 1 мамырында Fibrosa агенттері сот ісін бастады. Төменгі соттар Фэрбернді қолдады, бұл шешім Чендлер мен Вебстердің арасындағы (1904) сотқа негізделген. Бұл келісімшарт кездейсоқ оқиғадан кейін бұзылған жағдайда "жоғалған жерде жоғалады" деп есептелген. Нәтижесінде шартта көрсетілген сомалар немесе шартта көрсетілген құқықтарды шартты бұзушы оқиға орын алғанға дейін қайтарып алуға болмайды, бірақ шартты бұзушы оқиғадан кейін төленетін барлық міндеттемелер орындалады. Нәтижесінде төменгі сатыдағы соттар Фиброзаның 1000 фунтты қайтару туралы талабын қабылдамады.

Үкім

Лордтар палатасы Фиброзаның жағында. Виконт Саймон Чендлер ісіне сын көзбен қарады және оны тек қарастыруда сәтсіздік болмаған жағдайда ғана қолданатынын айтты. Алайда, осы жағдайларға байланысты, бұл шешім қабылданбады, өйткені Fibrosa тапсырыс берілген машиналардың ешқайсысын алған жоқ. Бұл шартты бұзу Чендлер шешіміндегі ережеге жатпайды, сондықтан Fibrosa табысты болады. Лорд Райт талап-арыз әділетсіз баюға негізделген деді.

Комментарийлер

Сот келісімшарттың бұзылуы туралы шешім қабылдады (оның жалғасуы опасыздыққа әкеп соғады), сот Fibrosa-ға барлық депозитті қайтарып алуға болады деп тапты, өйткені ағылшын жеткізушісі ешқандай қарсылық білдірмеді. Алайда бұл шешім тағы да сұрақтар тудырды: "Егер кейбір машиналар жеткізілсе ше? Егер Fairbain келісімшартқа дейін зауыт пен материалдарға көп инвестиция салса ше?". Ұлыбритания Парламенті нацистерге қарсы соғыс көптеген ұқсас талаптарға әкелетінін мойындады, сондықтан олар 1943 жылғы Заң реформасын (Керең келісімшарттар) заңын таңғажайып жылдамдықпен қабылдады, онда былай деп көрсетілген: Қиындыққа ұшырағанға дейін төленетін ақшалар кейін төленбейді. Келісімшарт бойынша құнды пайда алған тарап, егер сот оны әділ деп санаса, оны төлеуі мүмкін. Шарт бойынша шығындар туындаған тарап, егер сот оны әділ деп тапса, осындай шығындарды екінші тараптан өндіріп ала алады.