Dokka Umarov

Кіріспе

Чечендік соғыс әмірі және Кавказ әмірлігінің бірінші әмірі (1964-2013) 1990 жылдардың соңында Чечняның Ресейге қарсы алғашқы соғысынан кейін Мовлади Удуговтың соғыс батыры мәртебесі оған оқшауланған республиканың қауіпсіздік министрі лауазымына орналасуға мүмкіндік берді. 2006-2007 жылдар аралығында, өзінің алдыңғы шегі шейх Абдул Халимнің өліміне байланысты, Умаров Чечен Республикасының танылмаған үкіметінің Ичкерияның жер асты президенті болды. Умаров ақырында өзі бас тартқан кезде және Чечен ұлтшылдығын Кавказ пан-исламизмі мен джихадистік идеологияға қарсы тастап кеткен кезде оны жойды. Чечендік сепаратистік ұлтшылдықтың саяси мантиясын өздігінен қуылған Ахмет Закаев, Умаровтың бұрынғы соғыс досы және саяси қарсыласы, ресми түрде өз қолына алды. Чечен сепаратистерінің басшысы лауазымынан кеткен Умаров кейіннен Ресейдің бүкіл Солтүстік Кавказ аймағының өзін-өзі жариялаған әмірі болды, оны Кавказ әмірлігінің ислам мемлекеті деп жариялады. 2010 жылы Умаров өз лауазымынан бас тартты және Кавказ әмірлігінің жаңа әмірі болып Асламбек Вадаловты тағайындады, бірақ көп ұзамай бұрынғы декларацияны жою туралы мәлімдеме жасады және ол өз лауазымында қалатынын және бүлікшілердің шариғат соты Умаровтың пайдасына шешім қабылдағанын мәлімдеді. Ұзақ жылдар бойы Омаров Ресейдегі ең жоғарғы террористік көшбасшы болды. Ол 2009 жылдан бері азаматтық мақсаттарға бірнеше шабуыл жасады, соның ішінде 2010 жылы Мәскеу метросындағы және 2011 жылы Домодедово халықаралық әуежайындағы бомбалау. 2012 жылы Омаров өзінің жақтастарына Ресейдің азаматтық тұрғындарына шабуыл жасауды тоқтатуға бұйрық берді, бірақ әскери және қауіпсіздік қызметкерлерін заңды нысана ретінде қалдырды. 2013 жылдың шілдесінде ол бұл мораторийдің аяқталғанын жариялады және Кавказдағы және одан тыс ислам көтерілісшілерін 2014 жылғы Сочи Олимпиадасының өтуіне күшпен кедергі жасауға шақырды. Омаров Ресей мен АҚШ үкіметінің халықаралық іздеуінде болды. 2011 жылы Біріккен Ұлттар Ұйымы Қауіпсіздік Кеңесінің "Аль-Каида" және "Талибан" санкциялары жөніндегі комитеті Умаровты "Аль-Каида" және "Талибан" секілді террористік топтармен байланысы бар деп айыпталатын адамдардың тізіміне қосты. 2014 жылдың 18 наурызында Умаровтың өлімі туралы Кавказ әмірлігіне қатысты исламдық сайт Кавказ орталығы хабарлады, ол егжей-тегжейлі мәлімет бермеді, бірақ оның өлімін Кавказ әмірлігінің қолбасшылығы растады. Оның орнына Кавказ әмірлігінің шариғат бойынша аға судьясы Али Әбу Мұхаммад тағайындалғаны хабарланды, ол кейіннен YouTube-қа жарияланған видеода Умаровтың өлімін ресми түрде растады. "Кавказ орталығы" сайтында жарияланған ақпаратқа сәйкес, Умаровты 2013 жылдың 6 тамызында улантып, 2013 жылдың 7 қыркүйегінде таңертең қайтыс болған.

Chechen warlord and first emir of the Caucasus Emirate (1964–2013)

During the late 1990s, after Chechnya's first war against Russia, Movladi Udugov's status as war hero enabled him to take the post of the breakaway Republic's Security Minister. Between 2006 and 2007, following the death of his predecessor Sheikh Abdul Halim, Umarov became the underground President of Ichkeria of the unrecognized government of the Chechen Republic of Ichkeria, the post that Umarov eventually abolished himself when he renounced and abandoned Chechen nationalism in favour of Caucasian pan Islamism and jihadist ideology. The political mantle of Chechen nationalist separatism was formally taken over by the self exiled Akhmed Zakayev, Umarov's former wartime comrade and friend turned political rival. Having quit the position of Chechen separatist leader, Umarov subsequently became the self proclaimed Emir of the entire North Caucasus region of Russia, declaring it a putative Islamic state of the Caucasus Emirate. In 2010, Umarov abortively resigned from the position and appointed Aslambek Vadalov as the new Emir of the Caucasus Emirate, but soon afterwards issued a statement annulling the previous declaration and stating he would remain in his position and rebel Sharia court ruled in favour of Umarov over the rift, following which most other Russian rebel leaders re swore allegiance to him. For years, Umarov had been the top terrorist leader in Russia. He had taken responsibility for several attacks on civilian targets since 2009, including the 2010 Moscow Metro bombings and the 2011 Domodedovo International Airport bombing. In 2012, Umarov ordered his followers to halt attacks on the civilian population of Russia, while leaving military and security personnel as legitimate targets. In July 2013, however, he announced the end of this moratorium and calling on Islamic insurgents in the Caucasus and beyond to forcibly prevent the holding of the Sochi 2014 Olympics. Umarov was internationally wanted by the government of Russia and United States. In 2011, the United Nations Security Council's Al Qaida and Taliban Sanctions Committee added Umarov to the list of individuals allegedly associated with al Qaeda and Taliban. On 18 March 2014, Umarov's death was reported by the Caucasus Emirate associated Islamist website Kavkaz Center, which offered no details but did say his death was confirmed by the Command of the Caucasus Emirate. He was announced to be replaced by the Caucasus Emirate's senior Sharia judge Ali Abu Mukhammad, who then officially confirmed the death of Umarov in a video posted on YouTube. According to a report posted on Kavkaz Center, Umarov was poisoned on 6 August 2013 and died at dawn on 7 September 2013.

Ерте өмір

Доку Умаров 1964 жылы сәуір айында Чечен-Ингуш Автономиялы Кеңес Социалистік Республикасының оңтүстік Шатойский ауданындағы Харсеной (Харсеной) деген кішкентай ауылда, өзі интеллигенция отбасы деп атаған отбасында дүниеге келген. Кейбір деректерге сәйкес, Умаров 1980-1982 жылдар аралығында жасөспірім кезінде хулигандық, абайсызда адам өлтіру немесе адам өлтіру үшін сотталған болуы мүмкін. "Белгісіз қарулы адамдар" оның барлық жақын туыстарын тұтқындады; кейбіреулері дереу босатылды, ал қалғандары жоғалып кетті және өлген болуы мүмкін. 2004 жылы Бесландағы тұтқындық шабуылдан кейін көп ұзамай, Умаровтың жақын туыстары бірнеше күн бойы Грозный маңындағы Ханкала әскери базасында ұсталды. Умаровтың әйелі мен ұлы кейін босатылды, бірақ оның қарт әкесі мен кіші інісі екеуі де "жоғалды"; 2007 жылдың сәуірінде Умаров әкесі тұтқында өлтірілгенін мәлімдеді. 2005 жылдың тамызында Умаровтың әпкесі Наталья Хумайдованы Чеченстанның Урус-Мартан қаласында ұрлап кетті. 1996 жылы соғысты аяқтаған Хасав-Юрт келісімінен кейін және 1997 жылдың қаңтар айында Аслан Масхадовтың президент сайлауынан кейін Умаровты Масхадов Чечен қауіпсіздік кеңесінің басшысы етіп тағайындады. Осы қызметінде ол 1998 жылдың шілдесінде Гудермес қаласында чечендер мен исламшы экстремистер арасындағы қарулы қақтығысты басу үшін араласты. 2000 жылдың басында Умаров қоршалған Грозныйдан кетіп бара жатқанда бет-әлпетіне және жақ сүйегіне ауыр жарақат алып, бейтарап елде, мүмкін Грузияда ауруханаға жатқызылды. 2003 жылы Умаров өз адамдарын Шатой қаласының айналасындағы ауыр шайқастарға бастап, Ресей дереккөздеріне сәйкес, Магас қаласындағы Ингушетияның ФСБ штаб-пәтеріне бомбаға түсіруді және Ставрополь крайындағы Кисловодск қаласындағы электр инфрақұрылымына шабуыл жасауды бұйырды. 2004 жылдың ақпан айында Гелаев қайтыс болғаннан кейін, оның қалған адамдарының көбісі Умаровтың тобына қосылды. Келесі жылы жазда Басаевпен бірге Умаров Чечен және Ингуш жауынгерлерінің үлкен шабуыл жасауының жетекшілерінің бірі болды. 2005 жылы Умаровтың өлімі немесе ауыр жарақаттануы туралы көптеген дұрыс емес мәліметтер болды. Қаңтар айында Грузия шекарасына жақын жерде Ресейдің арнайы күштерімен болған атыста ол қаза тапқан. Наурыз айында ол шпецназдық өлтіру тобының қолынан ауыр жарақат алған. Қыркүйек айында МДС "Умаровтың қабірін" тапқанын жариялады, ал келесі айда, қазан айында, ол тағы да Кабардин Балқариясының астанасы Нальчикте көтерілісшілердің шабуылынан қаза тапқан деп жалған хабарланды. 2005 жылы 2 маусымда ол Чечен Республикасының сепаратистік үкіметі вице-президенті болып тағайындалды.

Doku Umarov was born in April 1964 in the small village of Kharsenoi (Kharsenoy) in the southern Shatoysky District region of the Chechen–Ingush Autonomous Soviet Socialist Republic, into what he described as an intelligentsia family According to some sources, Umarov might have been convicted during his teenage years between 1980 and 1982 for either hooliganism, negligent homicide, or manslaughter. including all of his immediate family, have been kidnapped by "unidentified armed men"; some were promptly released, but the others have disappeared and may be dead. Shortly after the Beslan hostage taking raid in 2004, during which Umarov's close relatives were held for several days at Khankala military base near Grozny, Umarov's wife and son were later freed, but his elderly father and the younger brother both "disappeared"; in April 2007, Umarov declared his father had been murdered in captivity. In August 2005, Umarov's sister, Natalia Khumaidova, was abducted in the Chechen town of Urus Martan; she was released days later, after local residents protesting for her return rallied and blocked a federal highway. Following the Khasav Yurt Accord that ended the war in 1996 and the presidential election of Aslan Maskhadov in January 1997, Umarov was named by Maskhadov to head the Chechen Security Council, tasked with helping to contain growing chaos in the ruined republic. In that position, he intervened in July 1998 to quash armed clashes between Chechen moderates and Islamic extremists in the city of Gudermes. In early 2000, Umarov sustained a serious wound to his face and jaw as he was leaving the surrounded Grozny, and was hospitalized in a neutral country, probably Georgia He was regarded as an ally of Shamil Basayev, then based in the south eastern Vedensky District. In 2003, Umarov led his men in the heavy fighting around the town of Shatoy and, according to the Russian sources, ordered the bombing of Ingushetia's FSB headquarters in the Ingush capital of Magas and the attack on electrical infrastructure facilities in the city of Kislovodsk in Stavropol Krai. After the death of Gelayev in February 2004, many of his remaining men joined Umarov's group. The next summer, together with Basayev, Umarov was one of the leaders of a large scale raid by Chechen and Ingush fighters that killed scores of Ingushetia's officials and members of the security forces and briefly seized control over the republic's largest town, Nazran. Through 2005, there were numerous inaccurate reports of Umarov's death or grave injury. In January, he was reported to have been killed in a gun battle with Russian special forces near the Georgian border. In March, he was reported to have been seriously wounded by a Spetznaz assassination team. In September, the MVD announced it had found "Umarov's grave", and the following month, in October, he was once again falsely reported dead in the rebel raid on Nalchik, the capital city of Kabardino Balkaria. On 2 June 2005 he was appointed as the vice president of the separatist government of the Chechen Republic of Ichkeria (ChRI).

Чечен президенті

Ичкерияның вице-президенті ретінде Умаров 2006 жылы 17 маусымда Ичкерия президенті шейх Абдул Халим Садулаевтың өліміне байланысты автоматты түрде ХРИ-нің жоғарғы басшысы лауазымына көтерілді. Президент болғаннан кейін, Умаров Мемлекеттік қорғаныс кеңесінің басшысы, Кавказдың Маджлис Шурасының әмирі, Чечен Республикасының қарулы күштерінің Жоғарғы қолбасшысы болды. Өзінің президент лауазымына келгеннен бері алғаш рет жариялаған пікірлерінде Умаров қақтығысты "Ресейдің көптеген аймақтарына" кеңейтуге уәде берді, өзінің алдыңғысы Садулаевты мақтады, Чечняның "ең жеккөрінішті сатқындарына" қарсы күресу үшін арнайы бөлімше құрылып жатқанын айтты (Мәскеу жақтасына қатысты деп саналатын ескерту) және чечен жауынгерлері мен олардың одақтастары Ресейдің ішінде, оның ішінде жаңадан жарияланған Орал және Волга аймағындағы әскери және полиция нысаналарына ғана шабуыл жасайтынын атап өтті. 2006 жылдың 27 маусымында Умаров Чечен командирі Шамиль Басаевты сепаратистік үкіметтің вице-президенті қызметіне тағайындады, сонымен бірге оны бірінші вице-премьер лауазымынан босатты. Алайда 2006 жылдың шілдесінде Басаевты өлтірді. 2007 жылдың қазан айында Умаров ардақты майдан командирі Арби Бараевты 1998 жылы Масхадов алып тастаған бригадир генерал дәрежесіне қайтарып берді. Бұл Бараевтың қорлығы мен ФСБ-мен тығыз байланысы болғандықтан, ерекше таңғажайып әрекет болып саналды. 2006 жылдың 18 тамызында Омаровтың Ресейдің қолдауымен Чечняның басшысы Рамзан Кадыровтың Гудермес қаласында бас бостандығына қол жеткізгені туралы жалған хабар тарады. Алайда, Ресей билігі кейін оны Умаровтың "кіші інісі және бұрынғы жансакшылар бастығы" берілуін талап етумен өзгертті. Умаров өзінің кіші ағасы жоқ екенін айтып, кейіннен хабарлағандай, ұсталған адам Докудың ағасы Ахмад екен. Чечен сепаратистері аға Умаровтың екі жыл бұрын жоғалып кеткенін, ол бұдан бас тартқанын және мұны "пиар трюгі" деп атағанын айтты. Умаров бұрын рақымшылықты "Кремль режимі шындықты өтірікпен жасырудың үмітсіз әрекеті" деп атаған болатын. 2006 жылдың 23 қарашасында қорғаныс министрлігі мен ФСБ әскерлерінің үлкен саны, Чечен полициясының қатысуынсыз, тікұшақтар мен артиллерия шабуылдарымен қолдана отырып, Ингушетия мен Чечня арасындағы ішкі шекарада, Аххой Мартановский ауданындағы Яндi Катар ауылының маңында орманда Умаровты және оның күштерін қоршап алған. "Коммерсант" газетінің хабарлауынша, Умаров операция кезінде жарақат алған, бірақ қуғын-сүргіннен құтылуға тырысқан. Ол қысты таулар арқылы жақын маңдағы Кабардино-Балкария республикасына барып, аймақтағы Ресей билігіне қарсы күресіп жатқан жергілікті жамааттармен кездесіп, Садулаев құрған жалпы-кавказдық исламшыл ұрыс желісі Кавказ майданын нығайту үшін өткізді. 2007 жылдың сәуірінде Умаровтың жеке басшылығымен жасақталған ұрысшылар тобы Шатой маңында ГРУ-ның арнайы әскерлері бар тікұшақты атып түсіріп, кем дегенде 18 ресейлік сарбазды өлтірді.

As Vice President of Ichkeria, Umarov was automatically elevated to the position as supreme leader of the ChRI following the death of President of Ichkeria Sheikh Abdul Halim Sadulayev on 17 June 2006. Having become president, Umarov held such posts as the head of the State Defense Council; Amir (commander) of the Madzhlis Shura of the Caucasus; Supreme Commander of the Armed Forces of the Chechen Republic of Ichkeria; and finally, Amir of the Mujahideen of the Caucasus. In his first published comments since assuming the role of president, Umarov vowed to expand the conflict to "many regions of Russia", praised his predecessor Sadulayev, indicated that a special unit was being formed to fight Chechnya's "most odious traitors" (a remark believed to refer to pro Moscow Chechen leaders) and stressed that Chechen fighters and their allies would attack only military and police targets within Russia, including in the newly declared Urals and Volga Region Fronts. On 27 June 2006, Umarov appointed the maverick Chechen commander Shamil Basayev to the position of vice president of the separatist government, simultaneously releasing him from his position as first deputy prime minister. However, Basayev was killed soon afterward, in July 2006. In October 2007, Umarov posthumously restored the disgraced field commander Arbi Barayev to the rank of brigadier general, which had been stripped by Maskhadov in 1998; this was a considered especially strange move given Barayev's infamy and reputed close links with the FSB. On 18 August 2006, Umarov was falsely announced to have surrendered at the Gudermes residence of Ramzan Kadyrov, the Russian backed leader of Chechnya, under a Russian amnesty provision enacted after Basayev's death. However, Russian authorities later reversed it to a claim of surrender of Umarov's "younger brother and former head of bodyguards". Umarov maintained he has no younger brother and the later reports identified the alleged surrenderee as Doku's older brother, Akhmad, instead. Chechen separatists said that the older Umarov had disappeared two years before when he supposedly gave up and called it "a PR stunt". Umarov previously called the amnesty as "a hopeless attempt by the Kremlin regime to shroud the real situation in lies." On 23 November 2006, large numbers of Defense Ministry and FSB troops, without the participation of Chechen police, supported by helicopters and artillery barrages, were reported to have surrounded Umarov and his forces in a forest near the village of Yandi Katar in the Achkhoy Martanovsky District, on the internal border between Ingushetia and Chechnya. According to Kommersant, Umarov was wounded in the operation but managed to escape the pursuit. He spent the winter months traveling across the mountains to the nearby republic of Kabardino Balkaria to meet with local jamaats fighting Russian authorities in the region and consolidate the Caucasian Front, the pan Caucasian Islamic militant network set up by Sadulayev. In April 2007, a group of fighters that might have been personally led by Umarov shot down a special forces helicopter with the Spetsnaz GRU troops near Shatoy, killing at least 18 Russian soldiers.

Кавказ әмірлігінің басшылығы

2007 жылдың 7 қазанында Умаров Кавказ Имратын (Солтүстік Кавказды бір ислам мемлекетіне біріктіруді мақсат еткен Кавказ әмірлігін) жариялады және бірден өзін әмір деп жариялады, осылайша Чечен Республикасын Ичкерияны жаңа әмірліктің вилаятына (облысына) айналдырды, ол Ресей Федерациясының бірнеше басқа республикаларын қамтиды. Эмират құруға бағытталған бұл қадамды Ахмет Закаев тез арада айыптап шықты, ол кезде Умаровтың сыртқы істер министрі болған еді. Лондонға жер аударылған Закаев барлық сепаратист жауынгерлер мен саясаткерлерді өзінің бұрынғы бағыныстысын биліктен оқшаулау үшін тікелей чечен парламентіне адал болуға шақырды. Закаев Омаровтың "провокаторлардың" қысымына бой алдырып, ХРИ-нің заңдылығын бұзатын "қылмыс" жасағанына өкініш білдірді. Бір күннің ішінде екі бұрынғы аға далалық қолбасшы Иса Мұнаев пен Сұлтан Арсаев мәлімдеме жасап, Закаевтің жағында тұрып, Омаровтан алыстап кетті. Алайда, Чечнядағы барлық көрнекті белсенді далалық қолбасшылар, Әмір Мансурды (Арби Евмирзаев, 2010 жылы қаза болған Чечня ислам жамағатының басшысы) және кейбір кішігірім уақыт командирлерін (мысалы, Чечняның ислам бригадасының Әмір Хамза және Старая Сунжа саботаж тобының Әмір Сурхо) қоспағанда, Докка Умаровтың шешімін қолдады. 2007 жылдың қарашасында белгілі "Азаттық радиосының" журналисі Андрей Бабицкий Умаровтың қыста демалып, сауығып қалу үшін қайтадан Кабардино-Балкарияға барғандығын хабарлады. Бабицкийдің айтуынша, Умаровтың денсаулығы нашар еді, себебі оның жақ сүйегіне жарақаты түскен (бәлкім, Умаров 2006 жылы Чеченстан мен Ингуш шекарасындағы ресейлік қоршаудан қашып шыққан кезде жарақатты алған). 2009 жылдың 9 мамырында Кадыров Умаровтың ауыр жарақатталғанын және оның төрт жансакшысының Кадыровтың туысы және орынбасары Адам Делимхановтың командалық етуімен жүргізілген операцияда қаза тапқанын мәлімдеді. Алғашқы хабарлар бойынша, Умаровты өлтірген, ал маусым айында Ресей билігі төрт жанған мәйітті Умаровтың мәйіті бар-жоғын анықтау үшін сот-медициналық сараптамадан өткізді. Алайда келесі айда Умаров өзі "Еркін Еуропа/Еркіндік радиосына" телефон арқылы тірі екенін айтты. Ал 2009 жылы шілдеде Праганың "Күзетші ит" радиосына берген сұхбатында Умаров соңғы рет 1995 жылы Бірінші чечен соғысында жарақатталған деп мәлімдеді. Умаровтың өлімі туралы хабар 2011 жылдың наурыз айында тағы да тарады. Ресей үкіметі Ингушетиядағы бүлікшілердің базасына жасалған әуе шабуылы мен арнайы күштердің рейдінен оның орынбасары Супян Абдуллаевты қоса алғанда, 17 шешен және ингуш шабуылшысы қаза тапқан, бірақ Умаровтың денесі сол жерден табылмады. 2010 жылдың 1 тамызында орыс исламшыл веб-сайты Кавказ орталығы Умаровтың денсаулық жағдайына байланысты отставкаға кетуін ресми түрде жариялағанын және өзінің әскери орынбасары Асламбек Вадаловты өз орнын басуға тағайындағанын мәлімдеді. Ол Вадаловты "жихадты жас әрі белсенді қолбасшылар басқаруы керек" деп тағайындады. Ол "жихадты жалғастыратынын" және жаңа басшыларға көмектесу үшін бар күшін салатындығын" айтты. [Отставкаға шығу] мен джихадтан бас тарттым дегенді білдірмейді. Мен сөзбен де, іс-әрекетпен де қолыма келгеннің бәрін жасаймын". 4 тамызда ол видео арқылы берген мәлімдемесін жоққа шығарып, "Кавказдағы жағдайға байланысты мен өз міндеттерімді тастау мүмкін емес деп санаймын. Алдыңғы декларация жойылады. Бұл жалған. Мен денсаулығымның Аллаға қызмет етуге жарамды екенін мәлімдеймін. Мен Аллаһтың сөзіне қызмет етіп, Аллаһтың жауларын өлтіруге тырысамын, Ол маған осы дүниеде өмір сүруге мүмкіндік берген барлық уақытта". Ол бастапқы видеоны "жасалған" деп атады, бірақ қандай да бір қақтығыстың себебі туралы ештеңе айтпады. 2010 жылы Вадалов және араб моджахеді Мұханнад Омаровты Кавказ әмірлігінің басшысы лауазымынан құлатуға тырысты. Ұйымның "жоғарғы судьясы" Сайфулла мен "Ингушетия провинциясының губернаторы" Әмір Адам Умаровты қолдап отырды. Умаров 2011 жылы сәуірде Ресей әскерлері өлтірген Мұханнадтың ұйымдағы бөлінуіне себепші болғанын, бұл жағдайды қайта бірігуге жол ашқанын айтты. 2011 жылдың шілдесінде көтерілісшілердің жоғарғы ислам соты Умаровты Кавказ әмірлігінің басшысы ретінде тану туралы шешім шығарды. Омар Оралды жаңадан күшейтілген бүлікшілдіктің нысанасы болатыны туралы ескертті, ол жаңа бірліктің нәтижесінде "қан мен көз жасты" бір жылға жеткізуді уәде етті. 2014 жылдың 16 қаңтарында Қадыров Омаровты Ресей үкімет күштері өлтірді және оның...

On 7 October 2007, Umarov proclaimed the Imarat Kavkaz (Caucasus Emirate, aimed at uniting Northern Caucasus into a single Islamic state) and at once declared himself its Emir, thereby converting the Chechen Republic of Ichkeria into a vilayat (province) of the new emirate, which would encompass several other republics of Russian Federation. The move to establish the Emirate was quickly condemned by Akhmed Zakayev, by then until recently Umarov's own minister of foreign affairs. Zakayev, living in exile in London, called upon all separatist fighters and politicians to pledge allegiance directly to the Chechen parliament in an attempt to isolate his former subordinate from power. Zakayev expressed regret that Umarov had caved to pressure from "provocateurs" and committed a "crime" that undermines the legitimacy of the ChRI. In a one day period two former senior field commanders, Isa Munayev and Sultan Arsayev, issued statements publicly siding with Zakayev and distancing themselves from Umarov. However, all of the prominent active field commanders in Chechnya, with the sole exception of Amir Mansur (Arbi Evmirzayev, the leader of the Islamic Jamaat of Chechnya who was killed in 2010) and some small time commanders (such as Amir Khamza of the Islamic Brigade of Chechnya and Amir Surkho of the Staraya Sunzha Sabotage Group), had sided with Dokka Umarov on the decision. Prominent Radio Liberty journalist Andrei Babitsky reported in November 2007 that Umarov had again travelled to Kabardino Balkaria to rest and recuperate for the winter months. Babitsky said that Umarov was in a poor state of health after taking a fragmentation wound to his mandible (it is possible Umarov received the wound in 2006 when he broke out of a Russian encirclement on the Chechen/Ingush border

On 9 May 2009, Kadyrov claimed Umarov had been reportedly severely wounded and that four of his bodyguards were killed in an operation commanded by Kadyrov's cousin and deputy, Adam Delimkhanov. Early rumors claimed Umarov had been killed, and in June the Russian authorities forensically examined the four burned corpses to see whether they included that of Umarov. The next month, however, Umarov himself phoned the Radio Free Europe/Radio Liberty to say he is alive; and in an interview conducted in July 2009 with Prague Watchdog Umarov claimed that the last time he had been wounded was in 1995 during the First Chechen War. Umarov's possible death was reported once again in March 2011, when Russian government said an air strike and special forces raid on a rebel base in Ingushetia killed 17 Chechen and Ingush militants including his deputy Supyan Abdullayev, but Umarov's body was not found there too. On 1 August 2010, the Russian Islamist website Kavkaz Center claimed Umarov had officially announced his resignation for health reasons and appointed his military deputy Aslambek Vadalov as his successor. He appointed Vadalov saying "that jihad should be led by younger and more energetic commanders." Although he added that he would "continue to wage jihad and will do his utmost to help the new leadership. [Stepping down] does not mean that I give up jihad. I will do whatever I can by word and deed." On 4 August, he contradicted the claim issued by him on video saying "Due to the situation in the Caucasus I consider that it is impossible for me to quit my duties. The previous declaration is annulled. It is a falsification. I declare that my health is good to serve Allah. And I will serve the word of Allah and work to kill the enemies of Allah in all the time that he gives me to live on this earth." He called the initial video a "fabrication," but did not say why there was a conflict. Later in 2010, Vadalov and the Arab mujahid Muhannad attempted to overthrow Umarov as the leader of the Caucasus Emirate. The "supreme judge" of the group, Sayfullah and Emir Adam, the "governor of Ingushetia province", continued to support Umarov. Umarov blamed the split in the organization for Muhannad, who was killed by Russian forces in April 2011, paving the way for re unification. In July 2011, the insurgents' supreme Islamic court ruled in favour of recognizing Umarov as the leader of the Caucasus Emirate. Umarov then warned Russia that it would be the target of a new strengthened insurgency as he promised a year of "blood and tears" as a result of the new unity. On 16 January 2014, Kadyrov claimed Umarov had been killed by Russian government forces and that his grave was being sought. On 18 March 2014, the Kavkaz Center announced Umarov had been "martyred". It reported that the Command of the Caucasus Emirate confirmed Umarov's death but did not offer further details, which might indicate his death either in battle or of natural reasons.) was reportedly named as his successor. According to circulating rumors, Umarov might have been poisoned while visiting a rebel winter base in Chechnya during the fall 2013, or killed by an artillery strike also during that same period. The FSB's National Anti Terrorism Committee issued the following statement: "Foreign media periodically publish information about the liquidation of Doku Umarov, but the Russian special services at this moment do not have such information and will not comment on it." On 18 July 2014, a photo showing the dead body of Umarov was published on the Instagram account of head of the Chechen Republic Ramzan Kadyrov. The photo came from a militant video showing the burial of Umarov.

Азаматтарды нысанаға алу туралы көзқарастар

2006 жылы Умаров бейбіт тұрғындарға қарсы зорлық-зомбылықтың тоқтатылуын жарияласа да, үш жылдан кейін, 2009 жылы ол Ресейде бейбіт тұрғындар бар деп ойламайтынын, бірақ бейбіт тұрғындар арасында зардап шектелетінін мәлімдеді. 2006 жылы Умаровтың Басаевты премьер-министр қызметіне тағайындау туралы даулы мәлімдемесі, азаматтық тұрғындарға қарсы шабуылдарды тактика ретінде қабылдамау туралы жария мәлімдемесімен басталды. 2004 жылы Умаров тағы бір мәлімдемесінде: "Біздің мақсаттарымыз - Ресейдің оккупациялық күштері, олардың әскери базалары, командалық штабтары, сондай-ақ бейбіт мұсылмандарды қудалап, өлтіретін жергілікті әріптестері. Біз бейбіт объектілер мен бейкүнә азаматтарды нысанаға алмауымыз керек". 2009 жылдың шілдесінде Праганың бақылаушысына берген сұхбатында, адамдар Мәскеудегі тұтқындық дағдарысы сияқты оқиғалардың қайталануын күту керек пе деген сұраққа Умаров: "Егер бұл Алла қалауы болса. Шамилдің [Басаевтың] мен сияқты мүмкіндіктері болмаған. [ ] Мүмкіндігінше біз азаматтық нысаналардан аулақ болуға тырысамыз, бірақ менің ойымша Ресейде азаматтық адамдар жоқ. Неге? Неге? Себебі біздің халқымыздың геноциді олардың жасырын келісімімен жүзеге асырылуда". 2009 жылдың желтоқсанында Кавказ әмірлігі (Кавказ орталығы арқылы) Невский экспресстің жолдан шығуына жауапты болды, бұл "саботаж актісі" 28 адамның (оның ішінде үкімет қызметкерлері мен ресейлік бизнес басшылары) өмірін жалмады, деп хабарлайды ол жеке өзі тапсырды. 2010 жылдың қаңтар айында алдағы "әскери іс-қимылдар" туралы мәлімдемесінде Умаров қайта құрылған Риядтың Салихин шейіт бригадасы қазір Кавказдан тыс ресейлік қалаларда жұмыс істейтінін және "соғыс олардың үйлеріне келеді" деді. Бұл, мүмкін, бұл топтың 2002-2004 жылдары Басаевтың бұйрықтары бойынша Мәскеуде және басқа жерлерде жасаған бомбалаудың жаңа толқынын көрсетеді. Ол Ресейдің жерінде тағы да шабуылдар жасалатынын ескертті, себебі, премьер-министр Путин Чечняны қуғындап отыр. Оның мұндай шабуылдарға жауапты екенін мойындауы кейбір БАҚ-тың оны "Ресейдің бен Ладені" деп атауына әкелді. 2012 жылдың 3 ақпанында Умаров қайтадан бет бұрды. Интернетте жарияланған видеода өзінің қол астындағыларына Ресейдің азаматтық тұрғындарына шабуыл жасауды тоқтатуға, әскери және қауіпсіздік қызметкерлерін заңды нысана ретінде қалдыруға бұйрық берді. Омаров бұл бұйрықты Ресей үкіметінің қарсылығына қарсы бүкіл елде жүргізілген наразылықтарға жауап ретінде берді. Алайда 2013 жылдың маусым айында Умаров өзінің орынбасары Аслан Бютюкаевпен бірге Кавказдың ішінде және сыртында (әсіресе Татарстанда және Башқұртстанда) өзінің жақтастарын 2014 жылғы Сочидегі қысқы Олимпиада ойындары өткізілмеуін қамтамасыз ету үшін "максималды күш" қолдануды шақырды. Умаров былай деді: "Бүгін біз Кремльде тұратын адамдарға біздің мейірімділігіміз әлсіздік емес екенін көрсетуіміз керек. Олар Олимпиада ойындарын ата-бабаларымыздың сүйектерімен, біздің жерімізге Қара теңіз жағасында жерленген көптеген өлген мұсылмандардың сүйектерімен өткізуді жоспарлап отыр. Біз, муджахидтер, Алла бізге рұқсат еткен кез келген әдісті қолдана отырып, бұған жол бермеуіміз керек". Ресейдің мемлекеттік бұқаралық ақпарат құралдары оның қатерлі ісі туралы хабарлаған жоқ, бірақ Ресейдің терроризмге қарсы комитеті "ресейлік азаматтарды қорғау" үшін шаралар қабылдап жатқанын және "әлемдік масштабтағы ірі спорттық іс-шараларды өткізуге дайындық мәселелеріне ерекше назар аударып отырғанын" айтты, ал Сочи-2014 ұйымдастыру комитеті қауіпсіздіктің ең басты басымдық болатынын мәлімдеді.

Although Umarov announced in 2006 an end to violence against civilians, three years later, in 2009, he stated he does not believe there are any civilians in Russia, but that civilian casualties would be limited as much as possible. Umarov's controversial appointment of Basayev to the post of prime minister in 2006 was preceded by a public statement rejecting attacks against civilians as a tactic. In another statement in 2004 Umarov wrote: "Our targets are the Russian occupation forces, their military bases, command headquarters and also their local collaborationists who pursue and kill peaceful Muslims. Civil objects and innocent civilians are not our targets." In a July 2009 interview with Prague Watchdog, when asked if people should expect a repetition of events like the Moscow hostage crisis, Umarov responded: "If that is the will of Allah. Shamil [Basayev] did not have the opportunities I have right now. [ ] As far as possible we will try to avoid civilian targets, but for me there are no civilians in Russia. Why? Because a genocide of our people is being carried out with their tacit consent." In December 2009, the Caucasus Emirate (via Kavkaz Center) took responsibility for the derailment of Nevsky Express, an "act of sabotage" which claimed the lives of 28 people (including government officials and Russian business executives), reportedly ordered by him personally. In January 2010, in a statement about the upcoming "military actions", Umarov said the re created Riyad us Saliheen Brigade of Martyrs will now operate in the Russian cities outside the Caucasus and "the war will come to their homes", possibly indicating the new wave of bombings such as those conducted by the group in Moscow and elsewhere in 2002–2004 under Basayev's orders. He warned that more attacks were to come on Russian soil because of perceived repressions of Chechnya by Prime Minister Putin. His practice of claiming responsibility for such attacks resulted in some media dubbing him "Russia's bin Laden." On 3 February 2012, Umarov made an about face again. In a video posted online, ordered his subordinates to halt attacks on the civilian population of Russia, while leaving military and security personnel as legitimate targets. Umarov gave this order in response to nationwide protests against the Russian government. In June 2013, however, Umarov, accompanied by his deputy Aslan Byutukayev, called for his followers in and outside the Caucasus (in particular in Tatarstan and Bashkortostan) to use "maximum force" to ensure the 2014 Sochi Winter Olympics do not take place, claiming that Russia's "barbaric actions" in the region had forced him to retaliate. Umarov said: "Today we must show those who live in the Kremlin [ ] that our kindness is not weakness. They plan to hold the Olympics on the bones of our ancestors, on the bones of many, many dead Muslims buried on our land by the Black Sea. We as mujahideen are required not to allow that, using any methods that Allah allows us." Russian state mass media did not report his threat, but Russia's anti terrorist committee said it was taking measures to "protect Russian citizens" and was "paying special attention to questions of preparation for hold major sporting events of a global scale" while the Sochi 2014 Organising Committee announced that security would be a top priority.

Құқықтық мәртебе

Доку Умаров Ресейдің ең іздестірілген адамы деп саналып, Ресей полициясы оны Интерполдың халықаралық іздестіру тізіміне енгізді. 2008 жылдың наурыз айында Чечняның бас прокуроры Валерий Кузнецов Умаровқа "этносаралық жеккөрушілікті қоздырып, интернетте Ресей үкіметін құлатуға шақырған" деген айыппен қылмыстық іс қозғады (бұл үшін жаза 500 000 рубльге дейінгі айыппұл салу және басқарушылық лауазымдарды атқаруға тыйым салу). "Коммерсант" басылымының мәліметінше, Умаров бұған дейін Ресейдің іздеу тізіміне енген, бірақ оған тағылған бұрынғы және одан да ауыр айыптар (терроризмге қатысы бар, адам ұрлау, кісі өлтіру және тонау) 2005 жылы тоқтатылды. Газетте Закаев басқарған Чечендік сепаратистік үкіметінің Умаровты "Тәуелсіз Чечен мемлекетін жоюға тырысқаны" үшін тергеп жатқаны" жазылған. Кавказ әмірлігін Ресей 2010 жылдың қаңтар айынан бастап террористік ұйым ретінде ресми түрде белгілеп отыр. 2011 жылдың 10 наурызынан бастап Умаров Біріккен Ұлттар Ұйымы Қауіпсіздік Кеңесінің "Аль-Каида" және "Талибан" санкциялар комитетінің "өздерінің" (Кавказ әмірлігі және оның жанкешті шейіт бригадасы) ұйымдарының, сондай-ақ Өзбекстанның Исламдық Жиһад одағы мен Өзбекстанның Исламдық қозғалысының іс-әрекеттерін немесе қызметін қаржыландыруға, жоспарлауға, жеңілдетуге, дайындауға немесе әрекеттерге қатысуға, бірлесіп, олардың атынан немесе оларды қолдауға, жалдауға, жеткізуге, сатуға немесе беруге және басқаша қолдау көрсетуге қатысқан" деп саналатын жеке тұлғалардың тізіміне кірді. Бұл туралы АҚШ президенті Барак Обама мен Ресей президенті Дмитрий Медведев терроризмге қарсы іс-қимыл бойынша бірлескен мәлімдеме жасады. АҚШ Мемлекеттік хатшысының қоғамдық істер жөніндегі көмекшісі Филип Кроули де мәлімдеме жариялады, онда "Бүгінгі Умаровқа қарсы қабылданған шара АҚШ-тың Умаровтың Кавказ үстіндегі операциялық және басшылық бақылауын төмендету қабілетін қолдап отырғаны" айтылған. 2014 жылдың 8 сәуірінде Ресей Федералды қауіпсіздік қызметінің директоры Александр Бортников Кавказ орталығының 18 наурыздағы Умаровтың өлімі туралы мәлімдемесін растады. 2014 жылдың сәуір айында Умаров АҚШ Мемлекеттік департаментінің "Әділет үшін сыйақылар" тізімінен алынып тасталды. Веб-сайтта "Сұмдықтаушылар әр түрлі себептермен RFJ тізімінен алынып тасталуы мүмкін, соның ішінде олар құқық қорғау немесе қауіпсіздік күштерімен қамауға алынғанда немесе ресми беделді көздің өлімі расталған кезде".

Doku Umarov was regarded as the most wanted man in Russia and was put by the Russian police on Interpol's international wanted list. In March 2008, Chechnya's chief prosecutor, Valery Kuznetsov, launched a criminal case against Umarov for "inciting inter ethnic hatred and calling for the overthrow of the Russian government on the Internet" (the penalty for this being just a fine of up to 500,000 rubles and a ban on holding management positions). According to Kommersant, Umarov was earlier on Russia's wanted list, but all the previous and much more serious charges against him (involvement in acts of terrorism, kidnappings for ransom, murders and robberies) were suspended in 2005. The paper noted that the Zakayev led Chechen separatist government in exile was investigating Umarov for "attempting to liquidate the independent Chechen state" by declaring the creation of the Caucasus Emirate. The Caucaus Emirate itself has been officially labeled by Russia as a terrorist organization since January 2010. Since 10 March 2011, Umarov has been on the United Nations Security Council's Al Qaida and Taliban Sanctions Committee list of individuals allegedly associated with al Qaeda and the Taliban for "participating in the financing, planning, facilitating, preparing, or perpetrating of acts or activities by, in conjunction with, under the name of, on behalf of, or in support of, recruiting for, supplying, selling or transferring arms and related materiel to and otherwise supporting acts or activities of" his own organizations (the Caucasus Emirate and its Brigade of Martyrs suicide attack wing) as well as Uzbekistan's Islamic Jihad Union and the Islamic Movement of Uzbekistan. The reward was announced in a joint statement of U. S. President Barack Obama and Russian President Dmitry Medvedev on cooperation in counterterrorism. U. S. Assistant Secretary of State for Public Affairs Philip J. Crowley also published a statement stating that "the action taken today against Umarov supports the U. S. effort to degrade Umarov's ability to exert operational and leadership control over Caucasus We are determined to eliminate the group's ability to direct violent attacks and to disrupt, dismantle, and defeat Umarov's network." On 8 April 2014, the director of the Russian Federal Security Service Alexander Bortnikov confirmed the earlier announcement of Kavkaz Center made on 18 March of the same year about Umarov's death. Umarov was removed from the US State Department's Rewards for Justice list in April 2014. According to the website, "Suspects may be removed from the RFJ list for a variety of reasons, including when they are taken into custody by law enforcement or security forces, or are confirmed dead by an official authoritative source."

Діни нанымдар мен дүниетанымы

"Өмірінің соңына дейін дінге мүлдем құлақ аспаған" Умаров "ваххабилерге" қарағанда, аймақтың "дәстүрлі исламын" ұстанатын адам ретінде танымал болды. 2006 жылы Ресейдің өзін исламшы экстремист деп айыптауына жауап ретінде ол өзін "традиционалист" деп атап, былай деді: "1994 жылы бірінші соғыс басталғанға дейін, оккупация басталғанда мен соғыс болмай қалмайтынын түсіндім, мен мұнда патриот ретінде келдім. Ол кезде дұға етуді дұрыс білмейтінмін. Мен уахабшы немесе радикалды мұсылманмын деу күлкілі". Умаров чечен сепаратизмінің "Әл-Қаида" немесе басқа да халықаралық джихадистік топтармен байланысы бар екенін жоққа шығарып, көтерілісшілердің басымдығы Ресейден тәуелсіздік пен еркіндік, Кавказ аймағында бейбітшілік орнату екенін айтты. Оның орынбасары Анзор Астемиров кейіннен Умаровтың оларға "біз, әрине, Англияға емес, Америкаға емес, Батысқа емес, Алладан басқа ешкімге емес, Аллаға арқа сүйеуіміз керек және біз осы алдамшы ойлардан арылуымыз керек" деп айтқандығын еске алды. Умаров Домодедово халықаралық әуежайындағы бомбаға толы шабуылға жауапты екенін мәлімдеген бейнероликте АҚШ пен Ресейді екі жүзді деп сынға алып, егер олар өздерінің принциптерін ұстанса, онда олар Қытай мәдениетінің жоғары мәртебесіне байланысты әлемдегі билікті Қытайға тапсыруы керек деп мәлімдеді. 2013 жылдың наурыз айында Умаров чечен диаспорасын Сириядағы азаматтық соғысқа араласпауға, оның орнына Солтүстік Кавказдағы оның күштеріне қосылуға шақырды. Умаровтың Кавказ әмірлігін жариялағаннан бастап, өлгенге дейін ұстаған идеологиясы оны салафиттік такфири джихадист ретінде сипаттайды.