Кіріспе
Кюникуляриум - ет және жүн үшін қояндарды өсіруге арналған мал шаруашылығы мекемесі. Бұл кәсіпорын куникультура деп аталады.
Этимология
Термин ортағасырлық латын тілінде cunicularium (көпше cunicularia) ретінде классикалық латын тілінен алынған, ол "қоянға қатысты" деген сөз, өзі "куникулус" деген сөзден шыққан, одан ағылшын тіліндегі "куни" (еуропалық қоян Oryctolagus cuniculus) шыққан. Латынша грек тіліндегі κύνικλος kúniklos (kýniklos) (қазіргі грек тіліндегі κουνέλι kouneli) сөзінен алынған. Бұл сөздің ең ерте кездескен түрі Полибиоста: грек сөзінің этимологиясы "қазан" деген мағынаны білдіретін сөзден алынған; Бұл сөздің түптеп келгенде иберия тілінен алынған болуы әбден мүмкін.
An etymology has been proposed for the Greek word deriving it from a word meaning "burrow"; but it is more probable that evolution was to "(rabbit) hole" from "rabbit", rather than the reverse. It is most likely that the word is ultimately borrowed from the Iberian language.
Ежелгі тарих
Полибий бұтақты алғаш рет ежелгі Грекия римдіктердің қолына түскен кезде сипаттаған. Алайда римдіктер лаврді Испанияны жаулап алғаннан кейін тез арада жақсы көретін болғандықтан, лаврді Ибериядан алып келді. Қоянды І ғасырда Плиний Үлкені өзінің "Naturalis Historia" еңбегінде сипаттаған. Римдіктер, бәлкім, лавр ағаштарын жинауға көмектесу үшін, қоянды тас қораларда өсірген. Алайда олар "куникулярий" деген терминді қолданбаған көрінеді; және бұл сала Рим империясының құлдырауымен бірге құлдырап кетті.
Ерте орта ғасырлар
Бірнеше ғасырдан кейін монастырлықтардың өсуімен бірге, кюникулярияға жаңа қызығушылық пайда болды, себебі олар монастырлық экономикалық контекстте өнімді және оңай жүзеге асырылды. Осы кезеңде куникулярий пайда болды.
Орта ғасырдың соңы
Cunicularium орта ағылшын тілінен conygere, conyger деп алынған, содан кейін conygarye, conyrie және conygree сияқты көптеген нұсқалар пайда болды.
Қаңқа мен қаңқашаның айырмашылығы
Қазіргі ағылшын тілінде бұл сөздер бір-біріне ұқсас болып қалғанмен, екі мекеме даму барысында қатар, бірақ бөлек жолға түсті. Жалпы немесе үй жануарлары аңшылық франшизадан пайда болды. Себебі тек қана жабық аймақ құру арқылы ғана қоян иелерінің қоян қорасына иелік ету құқығын ала алады. Жақын жердегі еркін орнына қашып кеткен үй қоянды, егер ол жеке тұлғада олардың патшалық уәкілі болмаса немесе ол құлыптан қашып кетпесе, тіпті егер ол жердің жеріне құқық иеленуші болса да, мүліктік меншік ретінде талап етілмейді. Мұндай жақындау "кони гарт" деп аталды. Қоянның қорадан қашып кеткені - бостандық иеленушінің меншігі. Орта ғасырлардағы қарапайым халыққа аң аулауға тыйым салатын заңнан алынған келесі үзіндіде варрендер әлі де маскүнемдерден ерекшеленеді.