Кіріспе
1966 жылы Чикагодағы азаматтық тәртіпсіздіктер Дивизия көшесі тонаулары - 12 маусымда басталып, 14 маусымға дейін жалғасқан тәртіпсіздіктер мен азаматтық тәртіпсіздіктер. Бұл тонаулар Чикагодағы Пуэрто-Риконың азаматтық белсенділігінің бұрылыс нүктесі ретінде есте қалды. Бұл Пуэрто-Рико тұрғындары жасағаны айтылған АҚШ-тағы алғашқы көтеріліс болды.
The Division Street riots were episodes of rioting and civil unrest, which started on June 12 and continued through June 14, 1966. These riots are remembered as a turning point in Puerto Rican civic involvement in Chicago. This was the first riot in the United States attributed to Puerto Ricans.
Тарих және себептері
Чикагоға Пуэрто-Риколық көші-қон 1950 және 60-шы жылдары шыңына шықты, ал Чикагоның Пуэрто-Рико тұрғындары 1950 жылы 255-тен 1960 жылы 32 371-ге дейін көтерілді. Чикагодағы пуэрто-рикалықтар қызмет көрсету салаларында немесе фабрикаларда төмен жалақымен жұмыс істеді. Бұл, әсіресе, Castle, Barton and Associates компаниясының жұмысқа алу шараларына байланысты болды. Олар үй шаруасы мен құю жұмыстарына келісімшарт жасасты және Чикагоға келетін пуэрто-рикалықтарға әуе жол ақысын төледі. Пуэрто-Риконың Чикагоға көшіп келуінің тағы бір себебі - жұмыссыздық пен "Боутстрап" операциясы тудырған қиын экономикалық жағдай. Чикаго католик шіркеуі пуэрто-риколық қауымға өз еншісін ұсынбады, сондықтан құлшынысты пуэрто-риколықтар қолданыстағы еншілерге қатысуға тырысуы керек болды. 1950 және 60-жылдары кейбір ақ нәсілді қауымдар Пуэрто-Рикодағы қауымдарды қабылдамады, сондықтан Пуэрто-Риколықтар ғибадат ету және кездесу үшін орын іздеп, жер аударылды. Феликс Падилланың айтуынша, Пуэрто-Рико тұрғындарының 1960-шы жылдары Чикагода көрген жүйелі қысымдары көтерілістерге психологиялық климатты жасады. Пуэрто-Риколықтар нәсілдік кемсітушілікке, таптық қиындықтарға тап болды және оларды тек арзан еңбегі үшін бағалайтын қаланың шетінде өмір сүрді. Чикагодағы пуэрторикалықтар полицияға қатты наразылық білдірді. Пуэрто-Рико тұрғындары полицияны қоғамға қызмет көрсетудің нашарлығы және қатыгездікпен, әдепсіз қарым-қатынаспен байланыстырады. Осы шиеленіскен жағдайларға қарамастан, полиция бастығы Орландо Уилсон 7 маусымда тапсырған нәсілдік шиеленістер туралы полиция есебінде Пуэрто-Рико қауымдастығында тәртіпсіздік белгілері байқалмағанын хабарлады.
Көтерілістер
1966 жылы Чикаго қаласының мэрі Ричард Дэйли маусымның бірінші аптасын "Пуэрто-Рико аптасы" деп жариялады. Кешке қарай Вест-Таун мен Гумбольдт-парктегі Дивизион-көшеде полиция мен Дэймен-авеню мен Дивизион-көше маңындағы мерейтойшылар арасында қақтығыс басталды. Томас Муньон деген ақ полицей Круздың аяғына атқан. Көптеген адамдар жиналып, көршілердің де араласуына себеп болды. Кейбіреулер Крузға көмектесу үшін жиналды, басқалары полицияның зорлық-зомбылығына қарсы шықты. Көтерілістің екінші күні қоғамдық ұйымдардың басшылары мен дін қызметкерлері митинг ұйымдастырды. Бұл митингті ұйымдастырушылар 3 мың пуэрто-риколықтарды зорлық-зомбылықты тоқтатуға шақырды. Полиция қызметкерлеріне қақтығысты азайтуды тапсырды. Алайда, митинг аяқталғаннан кейін, тәртіпсіздікшілер полиция қызметкерлеріне кірпіш пен тас лақтырып, тәртіпсіздік жалғасты. Көтерілісшілер ақ нәсілділердің бизнестерін нысанаға алып, көрші-қоныстағы мүлікті тонап, өртеп жіберді.
Салдары
Көтерілістен кейін қоғам басшылары Хумбольдт саябағында бірнеше бейбіт митинг ұйымдастырды. Сонымен қатар, шерулер мен демонстрациялар болды, соның ішінде 1966 жылы 28 маусымда 200-ден астам пуэрто-риколықтар Дивизион көшесі аймағынан бес шақырымға дейін қалалық әкімдікке шеру жасап, қалалық үкіметтің шалаакылығы мен полицияның қатыгездігіне наразылық білдірді. Шарадан бір ай өткен соң, Чикагодағы адам қатынастары жөніндегі комиссия ашық тыңдаулар өткізді, бұл Чикагоның Пуэрто-Рико тұрғындары мен испан тілінде сөйлейтін басқа тұрғындары үшін осы қауымдастықтардың алдында тұрған проблемаларды талқылау үшін форум болды. Олар тұрғын үй мәселесі бойынша баспанасыздық пен кемсітушілік, полиция мен өрт сөндірушілердің кемсітушілік әрекеттері, сондай-ақ білім берудің нашар мүмкіндіктері туралы әңгімеледі. Сот отырысы екі күнге созылды. Сот отырыстары кезінде пуэрто-рикалықтар жұмыссыздық, нашар баспана және білім, саяси биліктің аз болуы, кәсіподақтардың кемсітуі, қаладағы қызмет көрсетулердің жеткіліксіздігі және полицияның қатыгездігі туралы айтты. Дивизия көшесі аймағындағы Қоғамдық іс-қимыл агенттіктерінің қолдауымен, көтерілістер Пуэрто-Риконың қоғамдық ұйымдарын құруға ықпал етті. Бұларға Чикагодағы испандық іс-қимыл комитеті (SACC), Латын Америкасының қорғаныс ұйымы (LADO), Бикердайк қайта құру корпорациясы, ASPIRA қауымдастығы және жас лордтар (1968 жылы); Руис Белвис мәдени орталығы және Хуан Антонио Корречер Пуэрто-Рико мәдени орталығы сияқты мәдени орталықтар; және мектеп, Escuela Superior Puertorriqueña (қазіргі доктор Педро Альбизу Кампос Пуэрто-Рико орта мектебі). Бұл ұйымдардың мүшелері бұзылған тәртіпсіздіктерден пайдаланып, Caballeros de San Juan, Damas de María және Пуэрто-Рико конгрессі сияқты бұрынғы ұйымдарға қарағанда жас және белсенді болды. Олар білім, тұрғын үй, денсаулық сақтау және жұмыспен қамту сияқты қоғамдық мәселелерді қала тарапынан шешуге және Пуэрто-Риконың қалалық саясатта болуын нығайтуға тырысты.