Кіріспе

Аль-Андалусиялық бүлікші саяси және әскери жетекші (шамамен 850 917) Омар ибн Хафсун ибн Жафар ибн Сәлім (عمر بن حَفْصُون بن جَعْفَ بن سالم) (шамамен 850 917), испан тарихында Омар бен Хафсун деп аталатын, Ибериядағы Омейялар билігіне қарсы шыққан 9-шы ғасырдағы саяси және әскери көшбасшы.

Шығу тегі

Ибн Хафсунның шығу тегі туралы пікірлер әртүрлі. Қазіргі замандағы ақын Ибн Абд Раббих (860-940) оны қара африкалықтардың ұрпағы Савада деп атаған. Бір ғасырдан кейін жазған Ибн Хаян, Ибн Хафсунның ата-тегін оның ата-бабасы Жафар ибн Сәлімге дейін жалғастыра отырып жазды. Ал, бұл санжыра бірнеше ұрпаққа дейін, Альфонсоның ұлы, Визиготтардың мәсіхшісі Марцеллдің (немесе Фругелоның) ұрпағына дейін жалғасады. Бұл тұқым қуалаушылықты кейінгі тарихшылар, соның ішінде Ибн Идхари, Ибн Хатиб және Ибн Халдун, сондай-ақ Ибн Аскар бастаған және Ибн Хамис аяқтаған Алам Малага (Малага тарихы) және Рейнхарт Дози сияқты соңғы авторлар көшірді. оның Испания мұсылмандарының тарихы (Histoire des Mussulmans d'Espagne). Алайда, тарихшы Дэвид Дж. Вассерштейн бұл тұқым қуалаудың конверсияға дейінгі бөлігін Умардың өзі ойлап шығарған болуы мүмкін деген қорытындыға келді. 1820 жылы Хосе Антонио Конде Ибн Хафсунды "жұртшылықтан шыққан, ата-бабасы белгісіз және белгісіз адам" деп атаған. Қалай болғанда да, оның отбасының ол өскен Малагадағы Изнате қаласында жері болғандығы дәлелденген.

Өмір

Ибн Хафсун 850 жылы қазіргі Малаганың Параута маңындағы тауларда дүниеге келген. Жас кезінде ол өте қатыгез болған және бірнеше дау-дамайға, соның ішінде 879 жылы кісі өлтіруге қатысқан. Ол қарақшылар тобына қосылып, Малаганың валиімен тұтқындалды, ол кісі өлтіру туралы хабарланбағандықтан, айыппұл төледі. Кейіннен губернатор өз қызметінен айырылды. Ибн Хафсун Мароккоға қашып кетеді, онда ол қысқа уақыт бойы тігінші немесе тасшы болып жұмыс істеді. Көп ұзамай ол заңсыз адам ретінде Аль-Андалусқа оралды және андалусиялық билікке қарсы көтерілген қарақшыларға қосылды және көп ұзамай басшылыққа көтерілді. Бастапқыда ол Бобастроның ескі қамалының қираған жерлеріне қоныстанды. Ол қаланы қайта тұрғызып, жақын маңдағы Ардалес қаласын нығайтты. Ол Абд ар Рахман мен оның мұрагерлері тарапынан әділетсіз ауыр салық салуға және қорлаушылыққа деген наразылығын ойнатып, қанағаттанбаған мувалладтар мен мозарабтарды іске қосып, оларды жинады. Ол Малагада ғана емес, Кадис, Гранада (ол кезде "Эльвира" деп аталатын), Хаен және Севилья провинцияларының бөліктерінде кең аумақта қорғандар мен жерлерді сатып алды. 883 жылы ол Кордова эмиратының оңтүстігіндегі және батысындағы провинцияларда көтерілісшілердің басшысы болды. 882 жылы ол эмирге қарсы соғысып, оның одақтасы Гвардия Иньюгез Памплонадан қаза тапты. 885 жылы Ибн Хафсун сыртқы қауіп-қатерлерге тез жауап беру үшін орталықтан орналасу үшін штаб-пәтерін қазіргі Агилар-де-ла-Фронтера қаласындағы Полей қаласына көшірді. 891 жылы Полей шайқасында Абдулла ибн Мұхаммед әл Умавидің әскерімен жеңілгеннен кейін Ибн Хафсун өзінің штабын Бобастроға көшірді. 898 жылы Бану Касидің Люб ибн Мұхаммед әскерімен Умарды қолдауға аттанды, бірақ оның әкесі Сарагосада қайтыс болғаннан кейін Люб бұл жорықтан бас тартуға мәжбүр болды. 899 жылы Ибн Хафсун ислам дінінен бас тартып, христиан дінін қабылдады. Ол Самуил деп шомылдыру рәсімінен өтті. Ол Бобастродағы Иглеся Мозарабе ("Мозараб шіркеуі") шіркеуін де салдырды. Ибн Хафсун Кордоваға қауіп төндіріп отырды. 910 жылы ол Солтүстік Африканың жаңадан құрылған Фатимид халифатына адалдық ұсынды, ал Абд ар Рахман III 912 жылы Кордованың әмірі болғанда, жалдамалы әскерлерді қолдана отырып, Ибн Хафсунға қарсы жыл сайынғы көктемгі шабуыл саясатын бастады. 913 жылы Рахман Севилья қаласын басып алды, ал 914 жылдың аяғына қарай Ибн Хафсунның 70 қамалы басып алынды. 916 жылы ол солтүстік христиан патшалықтарына қарсы жорықта Омейядтармен күш біріктірді, себебі әлі белгісіз, өкінішпен немесе жай ғана тиімді келісім ретінде.