Кіріспе
1813 жылы неміс тілінде докторлық диссертация Шопенгауэр жеткілікті себептің қағидасының төрт есе тамыр туралы (Ueber die vierfache Wurzel des Satzes vom zureichenden Grunde) - бұл неміс философы Артур Шопенгауэрдің 1813 жылы докторлық диссертация ретінде жазған жеткілікті себептің классикалық қағидасы туралы түсінік. Қажетті себеп принципі - барлық нәрсенің себебі немесе себебі болуы керек деген философиялық принцип. Шопенгауэр оны 1847 жылы қайта қарастырып, қайта жариялады. Бұл шығарма Шопенгауэрдің көптеген аргументтерінің басты тұсын білдірді және өзінің кейінгі еңбектері барысында ол оқырмандарын өзінің одан әрі жазған шығармаларын толық түсіну үшін қажетті бастама ретінде үнемі осы шығармаға сілтейді.
On the Fourfold Root of the Principle of Sufficient Reason (Ueber die vierfache Wurzel des Satzes vom zureichenden Grunde) is an elaboration on the classical principle of sufficient reason, written by German philosopher Arthur Schopenhauer as his doctoral dissertation in 1813. The principle of sufficient reason is a powerful and controversial philosophical principle stipulating that everything must have a reason or cause. Schopenhauer revised and re published it in 1847. The work articulated the centerpiece of many of Schopenhauer's arguments, and throughout his later works he consistently refers his readers to it as the necessary beginning point for a full understanding of his further writings.
Тарихи
1813 жылдың қаңтар айында Ресейдегі жеңіліске ұшыраған Наполеонның Ұлы Армиясының алғашқы қалдықтары Берлинге келіп жетті. Аурулар мен жарақат алғандар ауруханаларды тез толтырып, індет қаупі жоғарылады. Патриотикалық, милитаристік рух қалада өршіп, халықтың көпшілігі, соның ішінде философтар мен студенттер де француздық мойынтұрықтан күшпен құтылуды үміттенді. Осылардың бәрі Шопенгауэрге тез төтеп бере алмастай болып кетті, ол ақырында қаладан қашып, Веймар маңындағы Рудольштадт деген кішкентай қалаға кетіп қалды. Бұл жерде, сол жылдың маусым айынан қарашасына дейін, қонақүйде тұрып, шығарма құрастырылған. Оны докторлық диссертация ретінде тапсырғаннан кейін ол Йена университетінен докторлық дәріс алды. Көп ұзамай жеке басылымдар жарық көрді. Бір жүзден аса данасы ғана сатылды, қалғандары қалдырылды, ал бірнеше жылдан кейін олар жойылды". Бұл түпнұсқа нұсқаның суық қабылдануының себептерінің бірі - автордың кейінірекгі беделді стилі болмаған және оның мән-мағынасы айқын емес болып шықты. Бір данасы Иоганн Вольфганг фон Гетеге жіберілді, ол авторды үнемі үйіне шақырып, философия туралы сөйлесу үшін, бірақ шын мәнінде жас философты өзінің Түстер теориясы бойынша жұмысқа тарту үшін жауап берді. 1847 жылы Шопенгауэр бұл шығарманы қайталап, кеңейтіп, жаңа басылымын шығарды. Бұл - бүгінгі оқылып отырған шығарманың нұсқасы. "Онда оның негізгі еңбегімен байланысты ой желілері берік ұстанған; онда философиялық дәстүрге қарсылық айтылған және дәуірдің философиялық рухына қарсы шабуылдар тоқтатылмайды".
Философиялық
Шопенгауэрдің эпистемологиясы, тікелей мойындау бойынша, Иммануил Канттың білім теориясымен басталады. Шопенгауэр өзін Канттың эпистемологиядағы ең күшті жетістігін иемденген кантиан деп жариялады, содан кейін ол Канттың бұзған немесе аяқталмаған нәрсесін кеңейтіп, аяқтады деп мәлімдеді. Шопенгауэрдің көзқарасы бойынша Канттың басты қасиеті - оның өзі және ол көрінетін құбылысты әлем арасындағы айырмашылығы, яғни біз өзімізге бейнелеген әлем. Мұнда маңыздысы - адам тәжірибесін мүмкін ететін нәрсе - бұл сананың қабылдау қабілеті. Ақыл-ой түзу сезімдерден түзуге байланысты түсініктерді қалыптасқан түсініктерге негізделген абстрактілі өзгертілген түсініктерге синтездейді. Шопенгауэр Канттың сезімталдығы формаларын (кеңістік, уақыт және себептілік) иеленеді және оларды түсінік деп атаған нәрсеге кеңейтеді: себептілікті білу - түсініктің жалғыз қызметі, оның жалғыз күші, және ол көп нәрсені қамтитын, қолдануда көп түрлі, бірақ оның барлық көріністері бойынша оның сәйкестігі туралы түсініксіз. Керісінше, барлық себеп-салдарлық, сондықтан барлық материя, және нәтижесінде бүкіл шындық, тек қана түсінік үшін, түсінік арқылы, түсінікте. Түсінудің ең алғашқы, ең қарапайым, әрқашанда бар көрінісі - нақты әлемді қабылдау. Бұл барлық жағынан себепті әсерден тану, сондықтан барлық қабылдау интеллектуалды. Демек, біздің түсінігіміз тәжірибеде бекітілген қарым-қатынастарды қабылдау және анықтау қабілетімізден тәуелсіз емес. Біздің ойлауымыз ғана емес, сонымен қатар біздің түсінігіміз де толықтай интеллектуалдық және субъективті түрде анықталады, ол экстракция, жаңа формация және модификацияланған тұжырымдама арқылы анықталады. Бізде Ницше перспективизмі үшін философиялық негіз бар, бірақ басқа тілде берілген: бейнелеу (Vorstellung). "Vorstellung" сөзін ағылшынша "идея" деп те аударуға болады. Шын мәнінде, Шопенгауэрдің өзі Канттың "Vorstellungen" сөзін ұқсас қолдануынан осы аударманы ұсынады. Алайда, бұл "идея" семантикалық жағынан Платонның идеясынан (Шопенгауэр оны неміс "идеясымен" білдіруге баса назар аударады) және Берклидің "идеяны" қолдануынан ерекшеленеді.
To know causality is the sole function of the understanding, its only power, and it is a great power embracing much, manifold in its application, and yet unmistakable in its identity throughout all its manifestations. Conversely, all causality, hence all matter, and consequently the whole of reality, is only for the understanding, through the understanding, in the understanding. The first, simplest, ever present manifestation of understanding is perception of the actual world. This is in every way knowledge of the cause from the effect, and therefore all perception is intellectual. Thus, our understanding does not exist independent of our ability to perceive and determine relationships anchored in experience itself. Not only what we think in the abstract, but also our very perceptions are completely intellectual and subjectively determined via extraction, new formation, and modified formulation. Already we have the philosophical grounds for Nietzsche’s perspectivism, though given in different language: representation (Vorstellung). One may also translate "Vorstellung" as the English word "idea" – indeed, Schopenhauer himself provides this translation from Kant's similar use of "Vorstellungen." However, this "idea" is semantically distinct both from the Platonic Idea (which Schopenhauer insists be expressed with the German "Ideen") and from Berkeley's use of "idea."
Дүние бейнесі
Шопенгауэрдің негізгі тұжырымдамасы оның бүкіл философиясының негізгі идеясы болып табылады, ол жай ғана "Әлем - менің бейнелеуім" деп айтады. Оның қалған жұмысы - бұл сөйлемнің күрделі талдауы мен түсіндірілуі, ол оның Кант эпистемологиясымен басталады, бірақ оның жеткілікті себеп қағидаты нұсқасында мұқият пысықталады. Бұл білімнің субъектісіне қатысты кез келген "заттың", "бұйымның" немесе объектінің жеткілікті түсіндіруін қамтамасыз ету үшін жауапты; кез келген ықтимал бейнелеудің әрқашанда "неге" деген сұрақ болуы мүмкін. деп атауға болады. Ол Шопенгауэрдің өз пікірінше Канттың "Таза ақыл-ойды сындау" еңбегінде бастаған ісін кеңейтіп, аяқтау үшін жасағандарына тең.
Төрт топ
Принциптер рубрикасына түсіндірменің төрт класы кіреді. Демек, объектінің төрт класы әрқашан және тек белгілі бір субъектіге қатысты, субъектідегі корреляциялық қабілетіне сәйкес пайда болады. Бұл кластар былайша түйінделеді: Болу: Тек уақыт пен кеңістіктің үйлесімімен ғана субьект үшін қабылдаушылық нақтылық мүмкін болады, ол түсіндіру идеяларына мүмкіндік береді және бұл шешімді қабылдаудың негізін береді. Бұл себеп-салдарлық заңы, оны субъективті түрде қарастырған кезде, ол интеллектуалды және априорлы байланысты түсінік болып табылады. Кез келген физикалық жағдайды кез келген субъект басқа физикалық жағдайдың салдарынан туындаған деп санайды немесе керісінше, мұндай үкімдердің күтілетін әлеуеттері үшін негізгі негіз ретінде осыны қабылдайды. Табиғи ғылымдар кеңейіп жатқан принциптердің осы аспектісі бойынша жұмыс істейді. Шопенгауэр себептіліктің априорлық дәлелін ұсынды (яғни ғалам, кем дегенде, жалпы алғанда, себепті ретінде жұмыс істейді, тек соңынан, реттіліктердің қайталануына байланысты) Кант теориясынан ерекшеленеді. Дәлел - ұғынылған заттардың (өкілдіктердің) интеллектуалдыққа негізделген. Бұл заттар "заңдықты уақытында артқа қарай жобалау" арқылы пайда болады. Бұл жасушалар мен жүйкелердің физикалық қозуынан (бұл интеллекттің немесе мидың афференттік рөлі) пайда болады. Білу: Бұл заттардың класы барлық үкімдерді немесе абстрактілі ұғымдарды қамтиды, оны субъект ұғымдық, дискурсивті себеп арқылы біледі, ол білімнің негізінде жатыр. Басқа үш нысандар класы - бұл бірден көріністер, ал бұл класс әрқашан және қазірдің өзінде көріністердің тұрақты көріністерінен тұрады. Сондықтан, басқа үш кластағы объектілердің кез келгенінен абстракттелген ұғымдардың шынайы мәні ұғымнан тыс нәрсеге сілтеме жасаумен негізделеді. Тұжырымдамалар - уақыт пен кеңістіктің интуициясына негізделген абстрактіл үкімдер, қабылдау идеялары (сыртқы әлемде айқын себептік) немесе тікелей ерік-жігердің актілері (ішкі жағынан тәжірибелі себептік). Бұл тұжырымдамалармен жұмыс істеу бейнелеулерге қарағанда оңай; олар, шын мәнінде, оларға жоғары арифметика формуласы сияқты, оларды тудыратын және олар бейнелейтін ақыл-ой операцияларына немесе оның санына логарифм сияқты. Бұл сынып тілді (содан кейін хабарланатын абстрактілі үкімдер түрінде) мүмкін етеді, нәтижесінде барлық ғылымдар мүмкін болады. Болу: Уақыт пен кеңістік болмыстың жеке негіздерін қамтиды. Бұл априорлық (тәжірибеге дейінгі) нысандар, сәйкесінше, субъект үшін ішкі, уақытша сезімге және сыртқы, кеңістіктік сезімге мүмкіндік береді; субъективті түрде, бұл таза сезімталдықтың нысандары, олар субъект үшін сезімдерді мүмкін етеді. Біріншісі арифметиканы мүмкін етеді және жеткілікті себеп қағидатының барлық басқа түрлері үшін болжанады; екіншісі геометрияны мүмкін етеді. Уақыт бір өлшемді және таза кезектілік; әрбір сәт келесі сәтті анықтайды; кеңістікте кез келген орын шекті, сондықтан жабық жүйедегі барлық басқа позицияларға [тұрақты негізге] қатысты ғана анықталады. Осылайша, уақыт пен кеңістіктің интуициясы арифметикалық және геометриялық үкімдерді мүмкін ететін болмыстың негіздерін қамтамасыз етеді, олар тәжірибе үшін де жарамды. Қалау: Білу субъектісі өзін тікелей "қалау" ретінде білуі мүмкін. Субъект өзінің ерік әрекеттерін (эфференттік әрекеттерін) тек уақыт өткеннен кейін біледі. Осылайша әрекет өзінің түп тамырын мотивация заңында, әрекет ету негізі, ол себептілік, бірақ іштен қаралған (афферентті қабылдау). Басқаша айтқанда, субъект өзінің денесін тек кеңістіктегі сыртқы сезімнің объектісі ретінде (эфферентті) ғана емес, сонымен қатар ішкі сезімде (афферентті) уақыт ішінде ғана таниды; субъект өзінің денесін қабылдау идеясы ретінде білуден басқа өзіндік санаға ие (афферентті эфферентті процестер / априорлы кейінгі байланысты). Неліктен адам өзін осылай ұстайды? Егер жеткілікті мотив интуиция, қабылдау немесе алынған абстрактілі ұғым түрінде пайда болса, субъект өзінің сипатына сәйкес әрекет етеді (немесе әрекет етеді), немесе болады. мысалы, барлық жоспарларға қарамастан. Іс-әрекет жасаудың нақты сәті келгенде, біз мұны риторикалық жағдайдың құрамдас бөліктерімен (субъективті тәжірибеде ұсынылған әртүрлі бейнелеулер) жасаймыз және біз шын мәнінде айтқандарымыз бен істегендерімізге таңғалуымыз мүмкін. Адамгершілік ғылымдар осы принциптің осы аспектісінен өз негізін табады.
Becoming: Only with the combination of time and space does perceptual actuality become possible for a subject, allowing for ideas of interpretation, and this provides the ground of becoming judgment. This is the law of causality, which is, when considered subjectively, intellectual and a priori linked understanding. All possible judgments that are inferences of a cause from an effect—a physical state any subject infers as caused by another physical state or vice versa—presumes this as primary ground for the expected potentials of such judgments. The natural sciences operate within this aspect of expanding principles. Schopenhauer proposed a proof of the a priori of causality (i. e. that the universe indeed operates, at least in general, as causal instead of just being perceived so a posteriori, due to the repeatability of sequences) that remains different from Kantian Theory. Proof relies on the intellectuality of perceived things (representations)—these are produced by "projecting causality backwards in time," from physical excitations of cells and nerves (this is the afferent role of the intellect, or brain)—and is apparently influenced by the medieval philosopher Witelo and his work on optics and the psychology of seeing. Knowing: This class of objects subsumes all judgments, or abstract concepts, which a subject knows through conceptual, discursive reason rooted in the ground of knowing. The other three classes of objects are immediate representations, while this class is always and already composed of fixed representations of representations. Therefore, the truth value of concepts abstracted from any of the other three classes of objects is grounded in referring to something outside the concept. Concepts are abstract judgments grounded in intuitions of time and space, ideas of perception (causality apparent in the outer world), or acts of direct will (causality experienced from within). That conceptions are easier to deal with than representations; they are, in fact, to these almost as the formula of higher arithmetic to the mental operations which give rise to them and which they represent, or as logarithm to its number. This class makes language (in the form of abstract judgments that are then communicable) possible, and as a consequence, all the sciences become possible. Being: Time and space comprise separate grounds of being. These a priori (prior to experience) forms respectively allow for an “inner,” temporal sense and an “outer,” spatial sense for the subject; subjectively, these are the forms of pure sensibility—they make sensations possible for a subject. The first makes arithmetic possible, and is presupposed for all other forms of the principle of sufficient reason; the other makes geometry possible. Time is one dimensional and purely successive; each moment determines the following moment; in space, any position is determined only in its relations to all other positions [fixed baselines] in a finite, hence, closed system. Thus, intuitions of time and space provide the grounds of being that make arithmetical and geometrical judgments possible, which are also valid for experience. Willing: It is possible for a subject of knowing to know himself directly as ‘will.’ A subject knows his acts of will (efferent actions) only after the fact, in time. Action then, finds its root in the law of motivation, the ground of acting, which is causality, but seen from the inside (afferent perception). In other words, not only does a subject know his body as an object of outer sense (efferently), in space, but also in an inner sense (afferently), in time alone; a subject has self consciousness in addition to knowing his body as an idea of perception (afferent efferent processes/a priori–a posteriori correlations). Why does a subject act the way he does? Where a sufficient motive appears in the form either of an intuition, perception, or extracted abstract conception, the subject will act (or react) according to his character, or ‘will.’ e. g., despite all plans to the contrary. When the actual moment comes to act, we do so within the constituents of the rhetorical situation (the various representations presented within subjective experiences) and may be often surprised by what we actually say and do. The human sciences find their ground in this aspect of the principle.
Қорытынды
Төрт кластың бейнеленуіне әртүрлі түсіндірмелер беріледі және осы нұсқаулықтарға сәйкес берілген әрбір түсіндірме тек салыстырмалы болып табылады. Ол [жетілділік қағидасы] бірін-бірімен байланыстырып түсіндіреді, бірақ ол әрқашан түсіндірілмейтін нәрсені қалдырады, ол алдын ала болжайды, және екі нәрсе мүлдем түсіндірусіз - бұл қағиданың өзі және "өз-өзіне қатысты нәрсе", оны Шопенгауэр өмір сүру қалауымен байланыстырады. Басқа көзқарас бойынша принцип кез келген берілген перспективаның жалпы нысанын береді, ол субъекті мен объектті де болжайды. Сондықтан, заттың өзі әрқашан кез-келген көзқараспен танылмайтын болып қала береді, өйткені оған тиесілі кез-келген қасиеттер тек қана сезіледі, яғни уақыт пен кеңістікте берілген сезімдерден ақыл-ойында құрылады. Сонымен қатар, біздің түсінігімізден қалыптасқан түсініктер тәжірибеден тыс нәрселерге ешқандай жарамдылықпен сілтеме жасай алмайды, сондықтан Құдайдың бар екендігіне немесе тәжірибеден тыс нәрселерге қатысты барлық дәлелдер Канттың сыншылығының қырқасы астында қалады. Кант мұны сын немесе трансценденттік идеализм деп атады. Мұнда маңыздысы, "Трансцендентальды" деген сөз білмейтінді білуді білдірмейді, керісінше тәжірибе үшін априорлық интеллектуалдық жағдайларды білдіреді. Априорлық түсініктің бұл интуициясы - "әрқашанда бар" постмодерндік сөзінің қазіргі заманғы түсіндірілуі: уақыт пен кеңістік әрқашан және тәжірибе мүмкіндіктерін анықтайды. Сонымен қатар, Шопенгауэр осыдан "жалған априор" деп атаған нәрсені ажыратады: адамның тәжірибемен қарым-қатынасын, кеңістік пен уақыт формаларынан басқа, қалыптасқан мәдени көзқарастар (идеологиялар) анықтайды. Ол бұларды жалған деп санайды, өйткені олардың негіздерін зерттеу және ашуға болады, бұл тәжірибе құбылыстарын жаңа білімнің бастапқы материалы ретінде қарастыратын қайта бағдарлауға әкеледі, бұл құбылыстар туралы әрқашанда алдын ала болжамдар емес.
Пайнның түйіндемесі
Е. Ф. Пейн өзінің "Шопенгауэрдің "Әлем - ерік пен бейне" атты еңбегінің кіріспе сөзінде төрт түбірлі түбірді қысқаша баяндады. Біздің санамыз тек субъект пен объект болып бөлінеді. Субъект үшін объект болу және біздің бейнелеуіміз немесе ақыл-ойымыздағы сурет болу бір және бірдей. Біздің барлық бейнелеуіміз субъект үшін объектілер, ал субъектінің барлық объектілері біздің бейнелеуіміз. Олар бір-бірімен формасы бойынша априорлы анықталатын реттеліп байланыста тұрады және осы байланыс негізінде өздігінен және тәуелсіз, ешнәрсе жеке және оқшауланған нәрсе біз үшін объекті бола алмайды. Бұл принциптің бірінші аспектісі - ол себептілік заңы ретінде пайда болған және тек өзгерістерге ғана қатысты. Демек, егер себеп берілген болса, онда міндетті түрде әсер болуы керек. Екінші аспект тұжырымдамалармен немесе абстрактіл бейнелеулермен айналысады, олар өздері интуитивті қабылдау бейнелеулерінен алынған, және мұнда жеткілікті себеп принципі белгілі бір үй-жайлар берілген болса, қорытынды жасалуы керек деп мәлімдейді. Принциптің үшінші аспектісі кеңістік пен уақытқа қатысты және бір қатынастың болуы міндетті түрде екіншісін білдіреді, сондықтан үшбұрыштың бұрыштарының теңдігі міндетті түрде оның жақтарының теңдігін білдіреді және керісінше. Төртінші аспект іс-әрекеттермен байланысты, ал принцип мотивация заңы ретінде көрінеді, ол белгілі бір мінез-құлық пен ниетке байланысты белгілі бір іс-әрекетке әкеледі.