Кіріспе
Швеция аралы – Швецияның бесінші ірі аралы (Готланд, Оланд, Сёдертерн және Орусттан кейін), ауданы – 1,5 км². Бұл Бохуста Гёта-Эльв өзенінің бөлінуінен пайда болған өзен аралы. Шығысы мен оңтүстігінде осы өзеннің негізгі арнасы, солтүстігінде кіші арнасы (Нордре-Эльв деп аталады) және батысында Категат теңізімен шектеседі. Гисингеннің оңтүстік бөлігі Гётеборг қаласының солтүстік шеткі аймандарын құрайтын, кеңінен урбанизацияланған аймақ. Арал тарихи Вестергётланд және Бохуслен провинцияларының арасында бөлінген, бірақ толығымен қазіргі Вестра-Гёталанд әкімшілік аймағына кіреді. Аралда шамамен 130 000 адам тұрады, бұл оны Швециядағы ең көп халқы бар арал етеді, Содермальм мен Готландтан басым. Соғыстан кейінгі қысқа мерзімде Хисинген әлемдегі ең ірі кеме құрылысы орталығы болды, бірақ 1979 жылы үш кеме құрылысы кешені де жабылды. Хисингенде Volvo Group және қазіргі таңда жекеленген Volvo Cars компаниялары орналасқан. Солтүстік елдердің ірі портының көп бөлігі, Гётеборг порты да Хисингенде орналасқан.
Hisingen is the fifth largest island of Sweden (after Gotland, Öland, Södertörn and Orust), with an area of It is a river island, formed by the split of the Göta Älv at Bohus, and is defined to the east and south by the main arm of that river, to the north by the smaller arm (known as the Nordre Älv), and to the west by the Kattegat. The southern part of Hisingen is extensively urbanised, representing the northern suburbs of the city of Gothenburg. The island is divided between the historical provinces of Västergötland and Bohuslän, but lies entirely within the modern county of Västra Götaland. The population of the island is around 130,000, making it the most populous island in Sweden, ahead of Södermalm and Gotland. For a brief, post war period Hisingen was home to the largest shipbuilding centre in the world, but all three yards closed in 1979. Hisingen is home to both the Volvo Group and the now separate Volvo Cars. Most of the Nordic countries' largest port, the Port of Gothenburg is also located on Hisingen.
Этимология
Hisingen атауының этимологиясы даулы. Hísing алғаш рет 13 ғасырдағы исландтық дереккөздерде кездеседі, ал Hisingen 1399 жылға дейін жетеді. His префиксінің негізгі мағынасы – "бөлу, кесіп бөлу", және оны Hisøy және Hisön сияқты жер-атауларында кездестіруге болады. Осыған орай, бұл атау "құрлықтан бөлінген арал" деп түсіндірілуі мүмкін.
Тарих
Тумлехед тас суреті және ежелгі қоныстардың қалдықтары Хисингеннің б.з.д. 9000 жылға дейін мекенделгенін дәлелдейді. Орта ғасырларда Гёта-Эльв Норвегия Корольдігі мен Швеция Корольдігі арасындағы шекараны білдірді, және Хисинген аралы осы екі мемлекет арасында бөлінді. Бөліс тең емес еді, аралдың оңтүстік бөлігінің тек төрттен бірі (Лунди және Туве приходтарын қамтиды) Швецияға, ал қалған бөлігі (Рёдбо, Сефве, Бака, Бьёрланда және Торсланда приходтары) Норвегияға тиесілі болды. Гётеборг атты алғашқы қала Хисингенде пайда болды. Ол 1607 жылы король Карл IX-тың бұйрығымен Хисингеннің оңтүстік жағалауындағы Фэрьенас қаласында құрылды. Онда негізінен жақсы экономикалық жағдайларға тартылған голландиялық саудагерлер қоныстанды. Бірақ, 1611 жылы Кальмар соғысы кезінде қала даниялықтар тарапынан толығымен қиратылды. 1658 жылғы Роскильде шарты бойынша Норвегияның Бохуслен провинциясы Швецияға өткізілді, осылайша Хисинген швед билігіне бірікті, бірақ ескі шекара Вэстра Хисингс-херад (бұрынғы норвегиялық аймақ) және Остра Хисингс-херад аудандары арасындағы бөліністе сақталды. Арал 19 ғасырға дейін көбінесе егіс жері болды, содан кейін индустрияландыру басталды және Арендалсварвет, Эриксберг, Гётаверкен және Линдхолмен сияқты компаниялар жұмыс істей бастады. 20 ғасырдың көп бөлігінде, 1970 жылдардағы кеме жасау дағдарысына дейін, арал швед кеме жасау өнеркәсібінің орталығы болды. Volvo автокөлік өндірушісінің тамырлары Хисингенде жатыр; олардың алғашқы зауыты осы жерде салынды және алғашқы автомобиль, Volvo ÖV 4, 1927 жылы шығарылды. Бүгінде компанияның бас кеңсесі мен өндіріс орындары әлі де аралда орналасқан. Volvo мұражайы да жақын жерде орналасқан. Соңғы 20 жылда Гёта-Эльв өзенінің солтүстік жағалауында үлкен кеңейіс жүрді. Тұрғын үйлер, университет ғимараттары және жоғары технологиялық өнеркәсіп көбінесе кеме жасаушылықтардың орнын басты.
География
Аралдың жағалаулары, шаруашылықтары және ормандары бар әртүрлі ландшафты бар. Ең ірі орман аймағы – Гетеборгтың ең үлкен саябағы болып табылатын Hisingsparken. Оңтүстік Hisingen-де кішкентай орман және табиғат қорығы – Rya skog орналасқан. 87 метрлік Ramberget төбесі – жақсы танымал белгілі бір орын. Ол 1908 жылы құрылған және 31 гектардан аса аумақты қамтитын Keiller's Park-інің бір бөлігі. Көлікпен жетуге болатын төбенің үстінен бүкіл қаланың кең көрінісі ашылады.
Көлік
Арал бірнеше көпір арқылы құрлықпен байланысты, оның ішінде Göta älvbron (Гёта өзені көпірі), Älvsborg көпірі және Tingstadstunneln автожол туннелі (тағы бір автожол туннелі де жоспарлануда). Көптеген автобус бағыттары, сондай-ақ 5, 6, 10 және 13 трамвай бағыттары аралды Гетеборг орталығымен байланыстырады. Гетеборг қалалық әуежайы (Ландветтерден кейінгі Гетеборгтың екінші халықаралық әуежайы) Хисингеннің солтүстік бөлігіндегі Сэведе орналасқан.
Швецияның ең ірі аралдары тізімінде орын алу
2014 жылы Швеция Статистика мекемесі оны аралды қоршаған су кеңістігіне жасанды каналдар қосылған жаңа анықтама бойынша ең ірі бесінші арал деп мәлімдеді. Осы анықтамаға сәйкес, Гёталандтың барлығы елдің ең үлкен аралы болып саналады, нәтижесінде Хисинген енді алтыншы орынға түседі.