John Stanislaw Kubary

Кіріспе

Польшалық натуралист және этнограф Джон Станислав Кубарий (13 қараша 1846 жылы Варшавада, Польша Конгрессі 9 қазан 1896 жылы Понпейде немесе Манилада, Филиппин) сонымен қатар Ян Станислав Кубарий, Ян Кубарий немесе Иоганн Станислав Кубарий деп аталады, поляк натуралисті және этнографы.

Өмірбаян

Кубарий 1846 жылы 13 қарашада Варшавада дүниеге келді, онда ол өгей әкесінің қолында өсіп, Варшава университетінде оқыды. Ресей билігіне қарсы поляктардың қаңтар көтерілісіне қатысқан Кубарий, ақыр соңында, ол сәтсіз аяқталғаннан кейін Германияға қашып кетті. 1869 жылы Гамбургтегі Годфрой мұражайы үшін жинауға бес жылдық келісімшартқа қол қойды. Алдымен ол Апиада (Самоа) алты ай тұрды, Фиджи мен Тонгаға сапарлар жасады, сонымен бірге самоан тілін үйреніп, музейге заттарды жіберді. 1870 жылы ол Эллис (қазіргі Тувалу), Гилберт және Маршалл аралдарына барып, Эбон аралдарында сөйленетін диалекттің сөздігін құрастырды. Ол Палаудағы тұмау эпидемиясына сәтті жауап берді, бұл өзі мен палаулықтар арасында жақсы қарым-қатынас орнатты және оның этнографиялық зерттеулеріне көмектесті. 1873 жылы Маршалл аралдары мен Каролина аралдарына келіп, Нан-Мадол археологиялық орны туралы сипаттама жазды. Ол жүздеген қорап материал жинады, бірақ оның көпшілігі Жалуитке кеме апатынан зақымдалды. Кішкене көлемде жиналды, ал Джалуит пен Самоада жинағаннан кейін ол 23 қорапты мұражайға жіберді. Ол 1875 жылы Австралияға келіп, тез арада оның азаматы болды. Ол Гамбургке оралып, Львовте дәріс оқыды және келісімшартын тағы бес жылға ұзартты. Ол Понпей аралында үй салып, оны өзінің коллекциясына негіз ретінде қолданды. Трук қаласында жинаған кезде оған Годфрой мұражайы қаржы тапшылығынан келісімшартынан босағанын айтты. Содан кейін ол плантациядағы үйіне оралып, Анна Йеллиотқа үйленді. 1882 жылы дауыл үйін қиратып жібергеннен кейін, ол Жапонияға көшіп барып, Токио мен Йокогама музейлерінде жұмыс істеді, сонымен қатар Лейден мен Берлин музейлерінде жинақтады. 1885 жылы ол "Альбатрос" атты неміс әскери кемесінде аудармашы болып жұмыс тауып, Матупиттегі плантацияны басқарады. 1892 жылы Еуропаға барып, Львовта тағы да дәріс оқыды, бірақ жұмыс таба алмағаннан кейін Полинезияға оралды. Ол 1896 жылы Понпейдегі плантацияда немесе Филиппиндегі Манилада қайтыс болды.

Kubary was born in Warsaw on 13 November 1846, where he was raised by his stepfather and studied at the University of Warsaw. A participant in the January Uprising of Poles against Russian rule, Kubary ultimately fled to Germany after it failed, and in 1869 he signed a five year contract to collect for the Museum Godeffroy in Hamburg. He first spent six months living in Apia, Samoa and making trips to Fiji and Tonga while also learning Samoan and sending items back to the museum. In 1870 he traveled to the Ellice Islands (today Tuvalu), Gilbert Islands, and Marshall Islands, where he compiled a dictionary of the dialect spoken in the Ebon Islands. He led a successful response to an influenza epidemic in Palau, which created good relations between himself and the Palauans and assisted his ethnographic research. In 1873 he arrived in the Marshall Islands and Caroline Islands and wrote a description of the Nan Madol archaeological site. He collected a hundred crates of material, but most of it was lost in a shipwreck on Jaluit. A small amount was salvaged, and after more collecting on Jaluit and Samoa he sent 23 crates of material back to the museum. He arrived in Australia in 1875 and quickly became a naturalized citizen. He returned to Hamburg, lectured in Lviv, and renewed his contract for another five years. He made a home on the island of Pohnpei, and used it as a base for his collecting. While collecting in Truk, he was informed that the Museum Godeffroy had released him from his contract due to a shortage of funds. He then returned to his plantation home and married Anna Yelliot. After a hurricane destroyed his home in 1882, he moved to Japan and worked for museums in Tokyo and Yokohama, along with collecting for museums in Leiden and Berlin. In 1885 he found work as an interpreter on the German warship Albatros and took over management of a plantation on Matupit. He traveled to Europe in 1892 and again lectured in Lviv, but returned to Polynesia after he failed to find work. He died in 1896, either on his plantation in Pohnpei, or in Manila, Philippines.

Мұра

Кубари кем дегенде төрт құс түрін: Самоаның ағаш рельсін (Gallinula pacifica), Мариананың қарғасын (Corvus kubaryi), Каролин аралдарының жер көгершінін (Gallicolumba kubaryi) және Понпейдің фантаилін (Rhipidura kubaryi), сондай-ақ көптеген жәндіктерді, олардың ішінде жұмақ құс қанаты бабочкасын (Ornithoptera paradisea) жазған. Жаңа Гвинеядағы Кубари тауының шыңы оның есімімен аталған.