Константинополь Патриархы Эпифаний: Өмір және қызметі (520-535 жж.)

Кіріспе

Константинопольдің 520-535 жылдардағы Эпифаний (сонымен қатар Эпифаний; Ἐπιφάνιος; 5 маусымда қайтыс болды) – 520 жылдың 25 ақпанынан 5 маусымға дейін Константинопольдің Экуменикалық Патриархы, Иоанн II Каппадокиядан кейін қызмет етті.

Өмірбаян

Византия империясы өз генералдары Белисарий мен Нарсестің әскери жеңістерінің арқасында маңызды өсім мен табысқа жетті. Империяның діни саясатының бір бөлігі ретінде, жалған құдайларға табынушылықты жоюға күш салынды, нәтижесінде, түркі мұңқалардың кітаптары өртеліп, бейнелер жойылды, ал ескі дінді ұстанушылар түрмеге қамалып, сабалды. Константинопольде Эпифанийдің патриархтығы кезінде император Юстиниан I епископ сайлаулары мен міндеттерін реттейтін заңдар енгізу арқылы шіркеу істеріне деген адалдығын көрсетті. Бұл заңдар, сондай-ақ Эпифаний мен оның дін қызметкерлерінің мойынсұнуы, сол кезде рухани мәселелер бойынша эксклюзивті дін қызметкерлерінің заңнамасы болмағанын көрсетеді. Эпифаний бастапқыда Константинопольдегі катехумендерді бақылаушы болып тағайындалған. 519 жылы, сайлауға бір жыл қалғанда, ол Иоанн II және граф Лициниймен бірге Македонияға «libellos» немесе қол қоюларды жинау үшін жіберілді, бұл Рим-католик шіркеуімен қайта бірігуді көздейтіндерден алынды, бұл талапты Фессалоника епископының апокрисиарийі Дорофей ұсынған. 25 ақпан күні, 520 жылы Эпифаний император Юстин I-нің келісімімен, епископтардың, монахтардың және халықтың қолдауымен епископ болып сайланды. Константинополь синодының папа Хормиздасқа жолдаған хатында Эпифаний дұрыс сенімді ұстанған және жетімдерге әкелік қамқорлық көрсеткен адам ретінде сипатталды. Эпифаний өзінің ізашары, патриарх Иоанн II және папа Хормиздас арасында бұрын орнатылған Шығыс пен Батыс арасындағы бейбітшілік шартын қабылдады және оны Константинопольде өткен кеңесте растады. Сол кеңесте ол Халкидонның қаулыларын да бекітті. Константинопольдегі папа Хормиздастың өкілі Диоскор Эпифанийдің уәде берген сөздерін еске алды, бірақ ол әлі де папамен қарым-қатынас орнатуды сұрамағандықтан, оның осы сөздерін орындай алатынына күмәнданды. Эпифанийдің Хормиздасқа жолдаған төрт хаты сақталған, онда ол папаға сайлануын хабарлайды, оған өзінің сенімін жібереді және папаның диптихтерде атауын тыйым салғандарды айыптайды. Эпифаний Никеяның символдарына, Эфес, Константинополь және Халкидон қаулыларына, сондай-ақ сенімді қорғаған папа Лео I-нің хаттарына сүйенді. Рим папасына жолдаған екінші хатымен бірге бірнеше сыйлықтар болды, олардың ішінде қымбат тастармен әшекейленген алтын тостаған, алтын патина, күміс тостаған және Рим шіркеуіне сыйланған екі жібек жамылғы бар. Ол кең ауқымды бейбітшілікті қамтамасыз ету үшін папаға бұрынғы епископтардың есімдерін диптихтерден алып тастауға кеңес берді. Понт, Азия және Шығыс епископтарына қатысты оның ақтауы көркем тілмен айтылды. Хормиздастың жауаптарын Менна басқарған Константинополь кеңесінің протоколында табуға болады, онда ол Эпифанийдің салмақтылығы мен тәжірибесіне сенім білдіреді және қайтып келгендерге мейірімділік көрсетуді, ал қарсыластарға қатаңдық танытуды ұсынады. Эпифанийге қайта бірігу процесін аяқтау міндеті жүктелді. Император Юстиннің Шығыста католиктердің үстемдігін орнату үшін қолданған қатаң шаралары Италияның ариандық және остготтардан шыққан билеушісі Теодорихтің Батыста кек алуына себеп болды. Хормиздастың орнын басып алған папа Иоанн I алаңдады және 525 жылы Теодорихтың ариандарға қарсы жарлықты жою және олардың шіркеулерін қалпына келтіру талаптарына жауап ретінде Константинопольге сапар шекті (Марцеллин Коместің айтуынша). Рим папасы Иоанн Шығыс астанасына жасаған сапары кезінде үлкен құрметке ие болды. Халық оны қаладан он екі шақырым қашықтықта қарсы алды, мерекелік шамдар мен кресттерді ұстады. Император Юстин папаның алдында бас иіп, оның қолымен тәж киюге ниет білдірді. Патриарх Эпифаний папаны Месса өткізуге шақырды, бірақ дәстүрлі саясаттың салдарынан папа оған бірінші орын берілмейінше, одан бас тартты. Папа Пасха күні Латын тілінде қызмет өткізіп, Александрия патриархы Тимофейден басқа барлық Шығыс епископтарымен қарым-қатынас жасады, ол Халкидонға қарсы белсенді оппозициялық болды. 531 жылы Рим мен Константинополь арасындағы дау Лариса митрополиті Стефанның папа Бонифаций II-ге Эпифанийдің шешіміне қарсы шағымдануымен қайта жаңғырды. Стефанның шағымына қарамастан, ол ақыры қызметтен алынды. Эпифаний 14 жыл 3 ай епископ болып қызмет еткеннен кейін қайтыс болды. Ол туралы ақпарат оны жағымды жарықтан көрсетеді. Хормиздасқа жолдаған хаттарынан басқа, Антиохиялық Северус пен Петр Монгусқа қарсы кеңестің шешімі туралы жазбалары да бар. Эпифанийге 45 канон жатқызылады.

The Byzantine Empire experienced a period of significant growth and success due to the military victories achieved by its generals, Belisarius and Narses. As part of the empire's religious policies, efforts were made to suppress idolatry, leading to the burning of pagan books, destruction of images, and imprisonment and flogging of adherents of the old religion. During the patriarchate of Epiphanius in Constantinople, Emperor Justinian I demonstrated his strong commitment to church affairs through the introduction of laws regulating episcopal elections and duties. These enactments, along with the compliance of Epiphanius and his clergy, indicate the absence of exclusive clerical legislation for spiritual matters at that time. Epiphanius initially held the position of overseeing the catechumens in Constantinople. In 519, a year prior to his election, he was sent, along with John II and count Licinius, to Macedonia to collect documents known as "libellos" or subscriptions from those seeking reunification with the Catholic Church, upon the request of Dorotheus, bishop of Thessalonica's apocrisiarius. On February 25, 520, Epiphanius was elected bishop by Emperor Justin I, with the consent of bishops, monks, and the people. In a letter from the synod of Constantinople to Pope Hormisdas, Epiphanius is described as someone who held the correct faith and exhibited a fatherly concern for orphans. Epiphanius accepted the peace conditions previously established between the East and West by his predecessor, Patriarch John II, and Pope Hormisdas, and ratified them at a council held in Constantinople. At the same council, he also affirmed the decrees of Chalcedon. Dioscorus, the representative of Pope Hormisdas in Constantinople, noted Epiphanius's promising words but remained uncertain about his ability to fulfill them, as he had not yet requested communion with the pope. Four letters from Epiphanius to Hormisdas have survived, in which he informs the pope of his election, sends him his creed, and declares his condemnation of those whose names the pope had forbidden to be mentioned in the diptychs. Epiphanius adhered to the symbols of Nicaea, the decrees of Ephesus, Constantinople, and Chalcedon, as well as the letters of Pope Leo I in defense of the faith. Accompanying his second letter to the pope were several gifts, including a gold chalice adorned with precious stones, a gold patina, a silver chalice, and two silk veils, which he presented to the Roman church. In his effort to ensure widespread peace, he advised the pope to show leniency in removing the names of former bishops from the diptychs. His excuse for the bishops of Pontus, Asia, and the East was expressed in eloquent language. The responses from Hormisdas can be found in the Acts of the Council of Constantinople held under Mennas, where he expresses trust in Epiphanius's prudence and experience and recommends leniency towards those who are returning while advocating for severity towards the obstinate. Epiphanius was tasked with finalizing the reunification process himself. The strict measures implemented by Emperor Justin to establish Catholic supremacy in the East provoked Theodoric the Great, the Arian and Ostrogothic ruler of Italy, to retaliate in the West. Pope John I, who succeeded Hormisdas, became concerned, and in 525, he traveled to Constantinople in response to Theodoric's demands to revoke the edict against the Arians and restore their churches (according to Marcellinus Comes). Pope John received great honor during his visit to the Eastern capital. The people greeted him twelve miles outside the city, carrying ceremonial tapers and crosses. Emperor Justin prostrated himself before the pope and expressed a desire to be crowned by his hand. Patriarch Epiphanius invited the pope to celebrate Mass, but due the traditional policy of encroachment, the pope refused to proceed until he was offered the primary seat. With great solemnity, the pope conducted the Latin office on Easter Day, communing with all the bishops of the East except for Patriarch Timothy of Alexandria, a staunch opponent of Chalcedon. In 531, the dispute between Rome and Constantinople was reignited by the appeal of Stephen, the metropolitan of Larissa, to Pope Boniface II, contesting a decision made by Epiphanius. Despite Stephen's appeal, he was eventually deposed. Epiphanius died after an episcopate of 14 years and 3 months. The information available about him portrays him in a positive light. In addition to his letters to Hormisdas, we also have records of the council's ruling against Severus of Antioch and Peter Mongus. Epiphanius is attributed with forty five canons.