Кіріспе
Люксембург қаласындағы және оның айналасындағы бекіністер, Люксембург, 1867 жылы негізінен бұзылған Люксембург бекінісі (Люксембург: Festung Lëtzebuerg; French: Forteresse de Luxembourg; German: Festung Luxemburg) - Люксембург қаласының бұрынғы бекіністері, Люксембургтің астанасы, 1867 жылдан бастап негізінен бұзылған. Қалдық Рейннің сол жағалауын, Төменгі елдерді және Франция мен Германия арасындағы шекара аймағын бақылау үшін үлкен стратегиялық маңызы бар болды. Қала бекіністері тоғыз ғасыр бойы, яғни Х ғасырда қала құрылғаннан кейін, 1867 жылға дейін біртіндеп салынған. Ренессанс дәуірінің соңында Люксембург Еуропаның ең мықты бекіністерінің бірі болды, бірақ 17-18 ғасырлардағы үлкен құрылыс кезеңі оған қорқынышты бедел берді. Стратегиялық орналасуына байланысты ол Габсбургтер мен Валуа соғыстары, Реюнион соғысы және Француз революциялық соғыстары сияқты ірі державалар арасындағы Еуропадағы кең ауқымды қақтығыстарға ұшырады. Әр жаңа басқыншы - Бургундия, француз, австриялық және испан Габсбургтері, прустар өздерінің жетілдірілулері мен толықтыруларын жасағанда, иелік, қоршау және ірі өзгерістерге ұшырады. Люксембург өзінің "Солтүстік Гибралтар" деген мақтанышпен тарихи епіздемесімен мақтанады, өйткені оның болжамды берік болуы. 1443 жылы оны Филипп Ізгі таңғалдырған. 1795 жылы қала жақын арада жеңіліс күтіп, одан кейінгі тонау мен қырғыннан қорқып, жеті айлық блокададан кейін және француздардың қоршауынан кейін берілді, оның қабырғаларының көпшілігі әлі де бұзылмаған. Бұл жағдайда француз саясаткері және инженер Лазар Карно француз шекарасынан тыс революциялық соғыстарды кеңейтуді жақтап, француз өкілдер палатасына Люксембургті алу арқылы Франция жауларын "Гибралтардан кейін Еуропадағы ең жақсы бекіністен және Франция үшін ең қауіпті" деп айырды деп түсіндірді. Осылайша Люксембургтің берілуі Франция үшін төменгі елдердің оңтүстік бөліктерін өз бақылауына алып, оларды өз аумағына қосуға мүмкіндік берді. Қаланың екінші француз империясы мен неміс конфедерациясы арасындағы шекарадағы үлкен маңызы 1866 жылғы Люксембург дағдарысына әкелді, бұл Германия конфедерациясының негізгі батыс бекінісін иелену үшін Франция мен Пруссия арасындағы соғысқа әкелді. 1867 жылғы Лондон келісім-шарты Люксембург қамалын қиратуды және Люксембургтің мәңгілік бейтараптығына ие болуды талап етті, бұл қаланың әскери сайт ретінде қолданылуының аяқталуын білдірді. Содан бері бекіністердің қалдықтары қаланың басты туристік жеріне айналды. 1994 жылы қамалдың қалдықтары мен қаланың ескі ауданы ЮНЕСКО-ның Дүниежүзілік мұралар тізіміне енгізілді.
The Fortress of Luxembourg (Luxembourgish: Festung Lëtzebuerg; French: Forteresse de Luxembourg; German: Festung Luxemburg) is the former fortifications of Luxembourg City, the capital of the Grand Duchy of Luxembourg, which were mostly dismantled beginning in 1867. The fortress was of great strategic importance for the control of the Left Bank of the Rhine, the Low Countries, and the border area between France and Germany. The fortifications were built gradually over nine centuries, from soon after the city's foundation in the tenth century until 1867. By the end of the Renaissance, Luxembourg was already one of Europe's strongest fortresses, but it was the period of great construction in the 17th and 18th centuries that gave it its fearsome reputation. Due to its strategic location, it became caught up in Europe wide conflicts between the major powers such as the Habsburg–Valois wars, the War of the Reunions, and the French Revolutionary Wars, and underwent changes in ownership, sieges, and major alterations, as each new occupier—the Burgundians, French, Austrian and Spanish Habsburgs, and Prussians—made their own improvements and additions. Luxembourg took pride in the flattering historical epithet of the "Gibraltar of the North" as a result of its alleged impregnability. By 1443 it had only been taken by surprise by Philip the Good. In 1795, the city, expecting imminent defeat and for fear of the following pillages and massacres, surrendered after a seven month blockade and siege by the French, with most of its walls still unbreached. On this occasion, advocating to extend the revolutionary wars across the French borders, the French politician and engineer Lazare Carnot explained to the French House of Representatives, that in taking Luxembourg, France had deprived its enemies of " the best fortress in Europe after Gibraltar, and the most dangerous for France", which had put any French movement across the border at a risk. Thus, the surrender of Luxembourg made it possible for France to take control of the southern parts of the Low Countries and to annex them to her territory. The city's great significance for the frontier between the Second French Empire and the German Confederation led to the 1866 Luxembourg Crisis, almost resulting in a war between France and Prussia over possession of the German Confederation's main western fortress. The 1867 Treaty of London required Luxembourg's fortress to be torn down and for Luxembourg to be placed in perpetual neutrality, signalling the end of the city's use as a military site. Since then, the remains of the fortifications have become a major tourist attraction for the city. In 1994, the fortress remains and the city's old quarter were listed as a UNESCO World Heritage Site.
Римдік бекіністен ортағасырлық қамалға дейін
Римдіктер заманында Альзетте және Петруссе өзендерінің үстіндегі жазықта екі жол қиылысқан, біреуі Арлоннан Трирге, ал екіншісі Тьонвиллге апаратын. Бұл жолдың айналасына дөңгелек ағаш қоршау салынған, ол аймақтағы шаруаларды қауіп-қатерден қорғайтын. Бұған жақын жерде, Бок маңындағы шағын римдік бекініс Lucilinburhuc болды. Бұл атау кейіннен Лютцельбургке, ал кейіннен Люксембургке айналды. Римдіктер кеткеннен кейін бекініс құлдырап кетті, бірақ 963 жылы Арден үйінің графы Зигфрид жерді Фейлендегі Этельбрукке жақын аймақтары үшін алмастырып, Трирдегі Сент-Максимин абатханасынан сатып алды.
Қамал ретінде пайдалану
1320 жылы Иоанн Соқырдың қол астында басталған бекіністерді нығайту 14 ғасырдың соңына дейін жалғасты. 1443 жылы Филипп Ізгі және оның Бургундия әскерлері түнде қалаға күтпеген шабуыл жасады. Неке арқылы бекініс 1447 жылы барлық Бургундия иеліктерімен бірге Австрия Габсбургтеріне өтті. 1701 жылы француз әкімшілігіне қайтадан берілді.
Австрия кезеңі
1713 жылы Утрехт келісім-шарты Люксембургті голландтарға берді, олар 1715 жылы бекіністі Австрия әскерлері қайтарып алғанға дейін тағы екі жыл басқарды. Нәтижесінде 1867 жылға дейін шамамен 4000 прус офицерлері, NCO және ерлер шамамен 10 000 азаматтық тұрғындардың арасында орналасты. Пруссиялықтар қазіргі қорғанысты жаңғыртты және одан әрі форттарды, Ведделл және Дюмолин форттарын қосты.
Люксембург дағдарысы, Лондон шарты және бұзылу
1866 жылғы Аустрия-Пруссия соғысындағы Пруссия жеңісінен кейін Германия Конфедерациясы таратылды. Оның орнына Пруссия басшылығымен Солтүстік Германия Конфедерациясы құрылды; оған Люксембург кірмеді. Алайда пруссия әскерлері қамалдың қамауын жалғастырды. Соғыстан бұрын Пруссияның канцлері Отто фон Бисмарк Наполеон III француз үкіметіне Пруссия Люксембургтегі француз гегемониясына қарсы болмайды деп белгі берді, егер Франция Пруссияның Австриямен қақтығысынан тыс қалса, Наполеон келісті. Соғыстан кейін француздар Люксембургті жеке иелену үшін король Уильям III-ге 5,000,000 гульдер ұсынды, оны ақшаға байланған голланд монархы 1867 жылдың наурыз айында қабылдады. Пруссияның қарсылығы, қазір бұл жағдайды француз экспансионизмі деп суреттеді, Люксембург дағдарысын тудырды. Үлкен державалар арасындағы ірі соғыс қаупі Лондон конференциясы мен Лондонның екінші келісімінің арқасында ғана болдырмалды. Бұл Люксембургті бейтарап мемлекет деп жариялады, қамалдың бұзылуын бұйырды және прус гарнизонының үш ай ішінде кетуін талап етті. Пруссия әскерлері ақыры 1867 жылдың 9 қыркүйегінде кетіп қалды. 1867 жылдан 1883 жылға дейін 16 жыл ішінде қамал, оның ішінде казематтар, батареялар мен казармалар 1,5 миллион франк шығындалып, бөлшектелді. Бұл процесс біршама бұзылысты болды: көбінесе бекіністің бөліктері жай ғана жарылды, жергілікті тұрғындар қолданатын материалдарды алып кетті, ал қалған бөлігі жермен жабылды. Бұрынғы казармалар бұзғылау жұмыстарына қатысқан жұмысшылар үшін тұрғын үй ретінде қызмет еткендіктен, әлеуметтік мәселелерді де назардан тыс қалдырмады. Бұл жұмыстарға қатысу үшін ешқандай біліктілік талап етілмеді: экономикалық құлдырау кезінде қамалдағы қосымша бұзылу жобалары жұмыссыздарға жұмыс берді. Құрастыру үлкен тамашаға айналды, жаңа технология мен амбициялық жобалардың салтанаты. Сонымен қатар, Лимпертсберг пен Белаир тұрғын үй кварталдары құрылды.
Мәдениет және фольклор
Қасиетті Николай туралы аңыздың жергілікті нұсқасы (D'Seeche vum Zinniklos) түнде бекіністің қақпасынан тыс жабылу қаупі туралы айтады. 1700 жылға дейін жасалған қамалдың бірнеше күрделі карталары мен көріністері бар. 1598 жылы Георг Браун мен Франц Хогенберг Люксембург қаласының ең көне көрінісін жариялады, бұл Civitates orbis terrarum (Кельн, 1598) басылымында пайда болған мыс ойығы. Жарты ғасырдан кейін голланд картографы Жоан Блау Браунның еңбегіне сүйене отырып, өзінің "Люксембург" еңбегін өзінің Stedeboek (Амстердам, 1649) екінші томында жариялады. Ван дер Мюлен Люксембургтің тағы бір көрінісін Лимпертсбергтен ұсынады, онда ол 1649 жылы қаланы басып алған француз әскерлерін бейнелейді. Қазіргі заманда британдық романтикалық пейзаж суретшісі Дж. М. В. Тернер (1775 - 1851) 1824 және 1839 жылдары келгеннен кейін, қамалдың бірнеше көріністерін суретке түсірді. Иоганн Вольфганг фон Гёте 1792 жылы қалаға келіп, қамалдың бірқатар эскиздерін қалдырды. Кристоф Вильгельм Селиг, Гессен гарнизонының мүшесі (1814-1815) бірнеше акварель суреттерін суретке түсірді. Кейіннен қамал Люксембургтің Мишель Энгельс, Николас Лийс және Жан Батист Фрезез үшін үлгі болды. Тіпті (көпшілігінің) бекіністерін 1883 жылы бөлшектегеннен кейін де, керемет қалдықтар әлі күнге дейін Джозеф Куттер немесе Состен Вайс сияқты суретшілер үшін мотив ретінде қолданылып келеді.
Анықтамалар және қосымша оқу
Бранс, Андре. Люксембург федеративтік бекініс ретінде 1815 1860 ж. Wirral: Неархос басылымы, 2001 жыл. Клесс, Рене. "300 Jahre Plëssdarem" (неміс тілінде). Ons Stad, No 37, 1991. с. 5 11 Энгельс, Мишель. Бұрынғы Люксембургтің федералды резиденциясы суреті. Люксембург: Ж. Хайнцес Буххандлунг, 1887 жыл. Жакумин, Альберт. Люксембург бекінісі 1684 жылдан 1867 жылға дейін. Люксембург, 1994 жыл. Колц, Жан Пьер. Люксембург қаласының құрылыс тарихы. Люксембург, том. Мен 1970 жылы. Конен, Жером (ред.) Люксембург қаласындағы "Kasematten Auf Spurensuche" (Қорғандағы шұғыл іздеу) үйі. Люксембург: Жером Конен Продакшн, 2013. Кьютер, Эдуард. Люксембургтегі қамалдың заманы. Люксембург: Эдуард Каттер, 1967 жыл. Мей, Гай. "Люксембургтің бұрынғы қорғанысындағы әскери ауруханалар". "Онс Стад" - жоқ. 100, 2012. s. 76 79 Люксембург қаласының тарихи мұражайы (редактор). Люксембургтің федералды тұрғыны өмірінің тарихы (1815-1867). Люксембург: Орталық баспахана, 1993. Мерш, Франсуа. Люксембург. Фортерессе және Белль Эпок. Люксембург: Франсуа Мерш баспасы, 1976. Ата-ана, Мишель. Вобан. Париж: Жақсылық Жақсылық баспасы, 1971. Паули, Мишель; Ухрмахер, Мартин: "Бург, Штудт, Фестунг, Гросштадт: Люксембург қаласының дамуы". / Игл Беккер, Изабелл; Полли, Мишель: "Қалдықты бұзу". Эдс. : Патрик Буш, Тобиас Чилла, Филипп Гербер, Оливье Кляйн, Кристиан Шульц, Кристоф Сонн және Доротея Викторин. Суреттер: Андрес Леона. Картография: Удо Беха, Мари Лайн Глейзенер, Оливье Клейн. Кёльн: Emons Verlag, 2009, Прост, Филипп. "Соғыс қалалары". "Импрейер" басылымы, 1996 жыл. Роколл, Пьер. 2000 жыл француз бекінісі. Лаваузелл, 1989 жыл. Руппрехт, Альфонс. 1794-1814 жылдар аралығында Люксембургтегі әскери тұрғын үйлер. Люксембург: Крипплер Мюллер, 1979. Савин, Сирил. Фортересс мұражайы, тақырыптық құрылыстың жалпы тұжырымдамасы. Люксембург: Ұлттық ескерткіштер мен ескерткіштер қызметі, 1998. Теуес, Гай. Люксембург Фортерессе дЕвропа, Люксембург қаласының тарихи мұражайының каталогтары, том. 5. Қалай? Люксембург, 1998 жыл. Теуз, Гай, Вагенер, Даниэль. "Люксембург қаласы 1795 жылы". (француз тілінде) Ons Stad, No. 49, 1995.ж. 4-7-б. Теуес, Гай. "Les casernes du Rham" (француз тілінде) Ons Stad, No. 53, 1996. ж. 3 5 Теуес, Гай. "Ескі режимдегі қалалық өмірдің қалдықтарын шығару" (француз тілінде). "Онс Стад" - жоқ. 75, 2004. ж. 30-33. Теуес, Гай. "Люксембург - Античный режимдегі қауіпті қала ма? XVIII ғасырдағы полиция және қауіпсіздік" (француз тілінде). "Онс Стад" - жоқ. 104, 2013.ж. 58-61. Тоуш, Пол. Люксембург бекінісі туралы оқиғалар: Люксембург, бекініс туралы әңгіме. Люксембург: Pol Tousch баспасы, 1998. Трауш, Гилберт. Люксембург қаласы, Еуропа астанасындағы графтар сарайы. "Фонд Меркатор Парибас" қоры, 1994 жыл. Ван дер Векене, Эмиль. Люксембург қаласының және қамалының жоспарлары 1581 жылдан 1867 жылға дейін шығарылған. Екінші басылым. Люксембург: Сент-Пол, 1996 жыл. Вателле, Марсель. Люксембург қаласы, Люксембург қаласының тарихи мұражайы. Люксембург, 1998 жыл. "Le Passé Recomposé", "Люксембургтегі қалалық археология". Люксембург, MNHA, 1999. Циммер J. Сент-Мишель кварталының пайда болуы Люксембург "Vieille ville", Де léglise à la ville. Люксембург, MNHA, 2001 жыл.
Engels, Michel. Bilder aus der ehemaligen Bundesfestung Luxemburg. Luxembourg: J. Heintzes Buchhandlung, 1887. Jacquemin, Albert. Die Festung Luxemburg von 1684 bis 1867. Luxembourg, 1994. Koltz, Jean Pierre. Baugeschichte der Stadt und Festung Luxemburg. Luxembourg, Vol. I, 1970. Konen, Jérôme (ed.) Kasematten Auf Spurensuche in der Festungsstadt Luxemburg. Luxembourg: Jérôme Konen Productions, 2013. Kutter, Edouard. Luxembourg au temps de la forteresse. Luxembourg: Edouard Kutter, 1967. May, Guy. "Die Militärhospitäler der früheren Festung Luxemburg". Ons Stad, No. 100, 2012. p. 76 79
Musée d'Histoire de la Ville de Luxembourg (ed.). Das Leben in der Bundesfestung Luxemburg (1815 1867). Luxembourg: Imprimerie Centrale, 1993. Mersch, François. Luxembourg. Forteresse & Belle Epoque. Luxembourg: Éditions François Mersch, 1976. Parent, Michel. Vauban. Paris: Editions Jacques Fréal, 1971. Pauly, Michel; Uhrmacher, Martin: "Burg, Stadt, Festung, Großstadt: Die Entwicklung der Stadt Luxemburg". / Yegles Becker, Isabelle; Pauly, Michel: "Le démantelement de la forteresse". In: Der Luxemburg Atlas – Atlas du Luxembourg. Eds. : Patrick Bousch, Tobias Chilla, Philippe Gerber, Olivier Klein, Christian Schulz, Christophe Sohn and Dorothea Wiktorin. Photos: Andrés Lejona. Cartography: Udo Beha, Marie Line Glaesener, Olivier Klein. Cologne: Emons Verlag, 2009,
Prost, Philippe. La ville en guerre. Édition de l'imprimeur, 1996. Rocolle, Pierre. 2000 ans de fortification française. Lavauzelle, 1989. Rupprecht, Alphonse. Logements militaires à Luxembourg pendant la période de 1794 à 1814. Luxembourg: Krippler Muller, 1979. Savin, Cyril. Musée de la Forteresse, Conception générale d’aménagement thématique. Luxembourg: Service des Sites et Monuments Nationaux, 1998. Thewes, Guy. Luxembourg Forteresse d’Europe, catalogues du Musée d’Histoire de la ville de Luxembourg, Vol. 5. Luxembourg, 1998. Thewes, Guy; Wagener, Danièle. "La Ville de Luxembourg en 1795". (in French) Ons Stad, No. 49, 1995. p. 4–7. Thewes, Guy. "Les casernes du Rham" (in French) Ons Stad, No. 53, 1996. p. 3 5
Thewes, Guy. "L'évacuation des déchets de la vie urbaine sous l'Ancien Régime" (in French). Ons Stad, No. 75, 2004. p. 30–33. Thewes, Guy. "Luxembourg, ville dangereuse sous l’Ancien Régime? Police et sécurité au XVIIIe siècle" (in French). Ons Stad, No. 104, 2013. p. 58–61. Tousch, Pol. Episoden aus der Festung Luxemburg: Luxembourg, une forteresse raconte. Luxembourg: Éditions Pol Tousch, 1998. Trausch, Gilbert. La Ville de Luxembourg, Du château des comtes à la métropole européenne. Fonds Mercator Paribas, 1994. Van der Vekene, Emile. Les plans de la ville et forteresse de Luxembourg édités de 1581 à 1867. 2nd edition. Luxembourg: Saint Paul, 1996. Watelet, Marcel. Luxembourg Ville Obsidionale, Musée d’Histoire de la ville de Luxembourg. Luxembourg, 1998.
Zimmer J. Le Passé Recomposé, archéologie urbaine à Luxembourg. Luxembourg, MNHA, 1999.
Zimmer J. Aux origines du quartier St Michel à Luxembourg "Vieille ville", De l’église à la ville. Luxembourg, MNHA, 2001.