Кіріспе
1969 жылы Уильям Л. Ширердің "Үшінші республиканың құлдырауы: 1940 жылы Франция құлдырауы туралы зерттеу" кітабында (Нью-Йорк: Саймон және Шустер, 1969) Гитлердің Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде басып кіруі нәтижесінде Француз Үшінші Республикасының құлдырауымен айналысады.
The Collapse of the Third Republic: An Inquiry into the Fall of France in 1940 by William L. Shirer (New York: Simon & Schuster, 1969) deals with the collapse of the French Third Republic as a result of Hitler's invasion during World War II.
Соғысқа дейінгі
Ширер талқыланып жатқан оқиғалар кезінде Германиядағы CBS тілшісі ретінде және соғысқа дейінгі Францияға жиі барып, тілші болғандықтан, 1940 жылы Германия Францияны бірнеше апта ішінде қалай басып алды деген сұраққа жауап берді. Екі ел де 1914-1918 жылдары төрт жыл бойы бір-бірімен соғысты, Франция Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Батыс майданда соғыстың әр кезегінде Германияға қарсылық көрсетті. Француз тілін білетін Ширер 1969 жылғы кітабы үшін өзінің зерттеулерінің көп бөлігін соғыстан бұрынғы кезеңдегі тірі саясатшылармен және француз басшыларымен, сондай-ақ соңғы апат кезінде қызметте болғандармен сөйлесіп жүргізді. Оның тұжырымы Франция жеңіліске өзі ұшырады деген болатын. 1890 жылдардағы Дрейфус ісімен байланысты азаматтық қоғамның жаралары айыкпағандықтан, Францияның саяси сол және оң жақтары бір-біріне деген ызасын баса алмай қалды. 1930 жылдардағы Ұлы депрессия қайғылы сезімдерді одан әрі өршітті. Әсіресе оңшылдар өз елінің зайырлы басшылығы елін құлдырауға батылуда деп есептеді. Жаман бөлінген Франция 1938 жылы Мюнхендегі келіссөздерге толықтай қатысу арқылы Адольф Гитлермен соғыстан аулақ болуға тырысты, бірақ Гитлер келесі жылы Польшаға шабуыл жасап, мәселені күшейтті. Екінші дүниежүзілік соғыс басталды.
Shirer, who knew French, did much of his own research for his 1969 book by speaking with surviving politicians and French leaders from the immediate prewar period as well as those who were on duty during the final catastrophe. His conclusion was that France's defeat had been self inflicted. Unhealed wounds in its civil society, dating back to the 1890s Dreyfus Affair, had left France's political left and right with unassuageable feelings of resentment towards each other. The 1930s Great Depression further inflamed the feelings of bitterness. The right, in particular, believed that its country's secular leadership was condemning the country to decadence. A badly divided France tried to avoid war with Adolf Hitler by participating fully in the negotiations at Munich in 1938, but Hitler forced the issue the following year by his invasion of Poland. World War II had begun.
Құлау
1939 және 1940 жылдары Франция біріккен, қажырлы және технологиялық жағынан озық жаумен бетпе-бет келді. Франция үшін өз жауларының қасиеттеріне сай өздерінің табандылығы мен бірлігімен сәйкес келу өте маңызды болғанымен, француз ұлттық көшбасшылары апатқа дейінгі соңғы айларын ішкі қастық, интригалар мен жамандаулар раундында ысырап етті, бұл Бірінші дүниежүзілік соғыстың батыры маршал Филипп Петенді премьер-министр ретінде қалпына келтіруге әкелді. Француздық ақпарат құралдары толығымен сыбайлас жемқорлыққа ұшырады. Әсіресе газеттерді саяси топтар сатып алып, оларға ақша төлеп, олардың тілшісі болды. Неміс блицкригтері француз армиясын және Францияның басқыншыларға қарсы тұру және қарсы тұру құлшынысын талқандады. Екінші компиендік соғыс бітімінен кейін көптеген француздар, әсіресе оң жақтағылар, өздерінің елі соғыста жеңілуге лайық деп сенді. Ескірген Петен және билікке аш, сыбайлас жемқор Пьер Лаваль бастаған негізгі басшылар мен саясаткерлер Францияның Гитлерлік Еуропа үшін жаңа тәртіпте өмір сүруіне деген құлшыныстарын жариялады. Францияның парламентіне қорқып, олар басқыншылықтан қашып, Виши курортында бас қосты. Олар өздерінің әріптестерін соғыстың қалған бөлігін бақылауға толық өкілеттік беруге мәжбүр етті. Үшінші республика мұндай қорлыққа төтеп бере алмады. Петейнистік француз мемлекеті (État français) режимі мен одақтастар азат еткеннен кейін француз шенеуніктері бұрынғы конституцияны қалпына келтірмеді, бірақ тез арада жаңа конституция жазды. 1946 жылдың қазан айында оның ратификациялануы Франция Төртінші Республикасына жол ашты.