Настоящая Храбрость (Nastoyashaya Хrabrost')

Кіріспе

1969 жылғы американдық вестерн фильмі

"Нағыз қайрат" – Генри Хатауэйдің режиссерлік жұмысы, басты рөлдерде Джон Уэйн (АҚШ маршалы Ростер Когберн), Глен Кэмпбелл (Ла Боуф) және Ким Дарби (Мэтти Росс) сомдаған. Бұл Чарльз Портистің 1968 жылы жарық көрген, осы аттас романының алғашқы бейімделуі. Сценарийін Маргарет Робертс жазған. Уэйн фильмдегі өнері үшін "Оскар" сыйлығын жеңіп алды және 1975 жылғы "Ростер Когберн" жалғасындағы кейіпкерін қайта ойнады. Тарихшылар Когберн кейіпі АҚШ маршалының орынбасары Хек Томас прототипінде жасалғанын айтады, ол бірнеше қатігез қылмыскерді қолға түсірген. Фильмде Роберт Дювалл, Деннис Хоппер, Джефф Кори және Стротер Мартин де ойнаған. Кэмпбелл орындаған фильмнің тақырыптық әні де "Оскарға" ұсынылған. Фильмнің сәттілігі 1975 жылғы жалғас, 1978 жылғы телефильм және 2010 жылғы жаңадан түсірілген фильмді қоса, бірқатар фильмдерге жол ашты.

Сюжет

1880 жылы Арканзас штатының Йелл округінде Фрэнк Росс өзінің жалданған жұмысшысы Том Чейниден өлтіріліп, тоналып қалады. Росстың кішкентай қызы Мэтти Форт-Смит қаласына барып, Чейниді ұстау үшін егде жастағы АҚШ маршалы Рубен "Қошқар" Дж. Когбернді жалдайды. Мэтти ат саудасы арқылы оның еңбекақысын төлейді. Осы уақытта Чейни Үндістан аумағында "Бақытты" Нед Пеппермен байланыс жасайды. Жас Техас рейнджері Ла Боуф та Чейниді қуады және Мэттидің наразылығына қарамастан Когбернмен бірігіп жұмыс істейді. Екеуі Мэттиден құтылуға тырысады, бірақ сәттілікке жете алмайды. Бірнеше күннен кейін үшеуі Эммет Куинси мен Мун атты ат ұрларын табады, олар Пепперді шалқара жатқан қашанда күтіп отырады. Когберн екеуін ұстап, сұраққа алады. Мун ұсталған кезде аяғына оқ тиеді, ал Когберн оның жарақатын Пеппер туралы ақпарат алу үшін пайдаланады. Куинси Мунның қолына пышақ тігіп, оны үнсіздендіреді, төрт саусағын кесіп, содан кейін өлтіреді. Когберн Куинсиді атып өлтіреді. Өлер алдында Мун Пеппер мен оның бандасы сол түні жаңа аттар үшін қашанда келетінін айтады. Когберн мен Ла Боуф тұзақ құрады. Келген кезде Пеппер күдікпен қарап, Ла Боуфтың отын ашады, ол жоспарланған шабуылды мерзімінен бұрын атып, Пеппердің атын өлтіреді. Атыс басталады, оның барысында Когберн мен Ла Боуф екі банда мүшесін өлтіреді, бірақ Пеппер мен оның қалғандары зардапсыз қашып кетеді. Когберн, Ла Боуф және Мэтти мәйіттермен бірге МакАлестердің дүкеніне барады. Когберн Мэттиді МакАлестерде қалдыруға тырысады, бірақ сәттілікке жете алмайды. Екі заңгер мен Мэтти ізденуді жалғастырады. Бір күні таңертең су әкеліп тұрғанда Мэтти Чейнимен бетпе-бет кездеседі. Ол Чейниді әкесінің тапаншасымен атып, жаралайды, содан кейін серіктестерін шақырады. Чейни оның тапаншасы істен шыққанда Мэттиді кепілге алады. Пеппер мен оның бандасы келіп жетеді, Пеппер Мэттиді өзіне алады және егер Когберн мен Ла Боуф кетпесе, оны өлтіретінін айтады. Пеппер Мэттиді Чейнимен қалдырып, оған зиян келтірмеуді бұйырады. Когберн мен Ла Боуф кері қайтады. Ла Боуф Мэттиді тауып алып, оны қолға алады, олар биік тікте Когберн Пеппер мен оның үш адамнан тұратын бандасына қарсы тұрғанын көреді. Когберн Пепперге қазір өлтіруді немесе Смит фортында асылу үшін басылуды ұсынады. Пеппер Когбернді мазақтап бастайды. Ашуға мініп, Когберн қарақшыларға шабуыл жасайды, оқтарын атып, Недті кеудесінен жаралайды. Ақырында Когберн Пармали ағайындыларын өлтіріп, "Лас Боб" қашып кетеді. Ауыр жараланған Недтің күші Когберннің атын атуға жетеді, Бо құлағанда Когберннің аяғы оның астында қалады. Пеппер Ростерді өлтіруге дайындалады, бірақ Ла Боуф винтовкасымен алыс атып, Недті өлтіреді. Ла Боуф пен Мэтти Пеппердің лагеріне оралғанда, Чейни ағаштан шығып, Ла Боуфты таспен ұрып, есінен айырады. Мэтти Чейниді қайтадан атып, бірақ тапаншаның кері соққысы оны жылан орнатына түсіреді. Оның қолы сынғанымен, ол шұңқырға құлайды, жыланның назарын аударады. Когберн пайда болып, Чейниді атып өлтіреді, ол шұңқырға құлайды. Когберн жылан шаққанша Мэттиді шұңқырдан шығаруға түседі, содан кейін оны атып өлтіреді. Ла Боуф олардан шұңқырдан шығуға көмектеседі, бірақ өледі. Когберн Ла Боуфты қалдыруға мәжбүр болады, өйткені ол және Мэтти Мэттидің понисімен көмекке жетуге асығады, ол шаршаудан құлайды, Когберн Мэттиді дәрігерге жеткізу үшін арбаны қолдануға мәжбүр болады. Кейіннен Мэттидің адвокаты Дж. Нобель Даггет Форт-Смитте Когбернмен кездеседі. Мэттидің атынан Даггет Чейниді ұстағаны үшін Когбернге қалған еңбекақысын және оның өмірін сақтағаны үшін 200 доллар сыйлық төлейді. Когберн Мэтти толық жазылатынына тікелей ставка жасауды ұсынады, бірақ Даггет одан бас тартады. Қолы байланған Мэтти үйге оралып, жарақатынан жазылып жатыр. Ол Когбернге өлгеннен кейін Росс отбасының жерлеу орнына оның қасына жерленетінін уәде етеді. Когберн оның ұсынысын қабылдап, жаңа атына мініп, қоршаудан секіріп өтеді, төрт рельсті қоршауды тазартуға тым қарт және семіз екендігін жоққа шығарады.

In 1880, Frank Ross, of Yell County, Arkansas, is murdered and robbed by his hired hand, Tom Chaney. Ross's young daughter, Mattie, travels to Fort Smith and hires aging U. S. Marshal Reuben "Rooster" J. Cogburn to apprehend Chaney. Mattie earns enough to pay his fee by horse trading. Meanwhile, Chaney has taken up with outlaw "Lucky" Ned Pepper in Indian Territory. Young Texas Ranger La Boeuf is also pursuing Chaney and joins forces with Cogburn, despite Mattie's protest. The two try, unsuccessfully, to ditch Mattie. Days later, the three discover horse thieves Emmett Quincy and Moon, who are waiting for Pepper at a remote dugout cabin. Cogburn captures and interrogates the two men. Moon is shot in the leg during the capture, and Cogburn uses the injury as leverage for information about Pepper. Quincy slams a knife down on Moon's hand to shut him up, severing four of his fingers, then kills him. Cogburn shoots Quincy dead. Before dying, Moon reveals Pepper and his gang are due at the cabin that night for fresh mounts. Rooster and La Boeuf lay a trap. Upon arriving, Pepper is suspicious and draws La Boeuf's fire, which blows cover of the planned ambush with a premature shot, inadvertently killing Pepper's horse. A firefight ensues, during which Cogburn and La Boeuf kill two gang members, but Pepper and the rest of his men escape unharmed. Cogburn, La Boeuf, and Mattie go to McAlester's store with the dead bodies. Cogburn tries, unsuccessfully, to persuade Mattie to stay at McAlester's. The two lawmen and Mattie resume their pursuit. Fetching water one morning, Mattie finds herself face to face with Chaney. She shoots Chaney with her father's gun, injuring him, and then calling out to her partners. Chaney takes Mattie hostage when her gun misfires. Pepper and his gang arrive, Pepper takes charge of Mattie and threatens to kill her if Cogburn and La Boeuf do not ride away. Pepper leaves Mattie with Chaney, instructing him not to harm her. Cogburn and La Boeuf double back. La Boeuf finds and takes charge of Mattie, and they watch from a high bluff as Cogburn confronts Pepper and his gang of three. Cogburn gives Pepper a choice between being killed now, or surrendering and being hanged in Fort Smith. Pepper starts mocking Cogburn. Enraged, Cogburn charges the outlaws, guns blazing, and manages to hit Ned in the chest. Cogburn eventually kills the Parmalee brothers, with "Dirty Bob" fleeing. Severely wounded, Ned has enough strength to shoot Rooster's horse, trapping Rooster's leg under him as Bo goes down. Pepper prepares to kill Rooster, but La Boeuf makes a long shot with his rifle, killing Ned. As La Boeuf and Mattie return to Pepper's camp, Chaney comes out from behind a tree and strikes La Boeuf with a rock, knocking him unconscious. Mattie shoots Chaney again, but the gun's recoil knocks her back into a snake pit. Her arm is broken in the fall and she is caught in a hole, drawing the attention of a rattlesnake. Cogburn appears and shoots Chaney, who falls into the pit, dead. Cogburn lowers himself down into the pit to retrieve Mattie, who is bitten by the snake before he shoots and kills it. La Boeuf helps them out of the pit before dying. Cogburn is forced to leave La Boeuf behind as he and Mattie race to get help on Mattie's pony, which drops from exhaustion, forcing Cogburn to commandeer a wagon to get Mattie to a doctor in the territory. Later, Mattie's attorney, J. Noble Dagget, meets Cogburn in Fort Smith. On Mattie's behalf, Daggett pays Cogburn the remainder of his fee in Chaney's capture, plus a $200 bonus for saving her life. Cogburn offers to wager the money on a bet that Mattie will recover just fine, a bet Daggett declines. Mattie, her arm in a sling, is back at home recovering from her injuries. She promises Cogburn he will be buried next to her in the Ross family plot after his death. Cogburn accepts her offer and leaves, jumping over a fence on his new horse to disprove her good natured jab that he was too old and fat to clear a four rail fence.

Өндіріс

Хатауэй фильмді "әдебиетті қиялдай етіп, мүмкіндігінше нақты етіп баяндадым" деп шешті. Фильм түсіру негізінен Колорадо штатының Орей округіне, Риджвейдің маңында (қазіргі "True Grit Cafe"), Монтроз қаласының айналасында (Монтроз округі) және Орей қаласында өтті. (Сценарийде романның Арканзас пен Оклахомадағы жер атауларына сілтемелері сақталған, бұл Колорадо топографиясына қарама-қайшы келеді.) Сот залындағы көріністер Орейдегі Орей округінің сотында түсірілді. "Дигаут" және Квинси мен Мун өлтірілген сағаның бойындағы көріністер, сондай-ақ жылан шаққаннан кейін Мэтиді өзінің Little Blackie атты атына көтеріп алып бара жатқан Кустер көрінісі Калифорниядағы Маммотт көліне жақын Сьерра-Неваданың шығыс жағындағы Хот-Крик қаласында түсірілді. Морисон тауы мен Лорел тауы сағаның үстіндегі фонды құрайды. Бұл жер Солтүстік Аляскада да қолданылған. Фильм түсірілуі 1968 жылдың қыркүйегінен желтоқсан айына дейін жүргізілді. Мия Фарроу бастапқыда Мэти рөлін ойнауға таңдалған еді және ол рөлге құштар еді. Алайда, түсірілімге дейін ол Англияда Роберт Митчеммен бірге фильм түсірді, ол оған режиссер Генри Хатауэймен жұмыс істемеуді кеңес берді, өйткені ол "көкпекшіл" еді. Фарроу продюсер Хэл Б. Уоллистен Роман Поланскимен Хатауэйді ауыстыруды сұрады, бірақ Уоллис бас тартты. Фарроу фильмнен шығып, кейін Мишель Кэри, Сондра Локк және Мартс Велдке ұсынылды, бірақ үшеуі де басқа фильмге келісімшарт жасады. Джон Уэйн Карен Карпентермен өзінің өткізген таланттар шоуында кездесті және оны осы рөлге ұсынды, бірақ продюсерлер оған қарсы шешім қабылдады, өйткені оның актерлік тәжірибесі жоқ еді. Уэйн қызы Айсаның да бұл рөлді алуына ықпал еткен. Уоллис Оливия Хассиге де рөл ұсынған, бірақ ол "өзін Уэйнмен көре алмайтынын" және оның "актер бола алмайтынын" айтқаннан кейін ұсыныстан бас тартты. Салли Филдті де қарастырғаннан кейін, рөл Ким Дарбиге берілді. Элвис Пресли ЛаБоуф үшін алғашқы таңдау болды, бірақ продюсерлер оның агенті Уэйн мен Дарбидің орнына ең жоғары есеп айырысуды талап еткенде, одан бас тартты. Оның орнына Глен Кэмпбеллді таңдады. Бірнеше сұхбатта Кемпбелл Уэйннің қызымен бірге шоудың сахна артында өзіне жақындап, фильмге түсуге болатынын сұрады. Уэйн Чарльз Портистің романын оқығаннан кейін Ростер Когберннің рөлін алуға үгіт-насихат бастады. Уэйн Маргарита Робертстің сценариін "өзінің оқыған ең жақсы сценариі" деп атады және Робертс солтүстікке қатысты деп саналғаннан кейін оның сценариін бекітуге және оның атына несие беруге ықпал етті. Бұл Уэйннің консервативті идеалдарына қарамастан болды. Оған, әсіресе, Дарбимен бірге болған сахна ұнады, онда Ростер Мэтиге Иллинойстағы өмірі туралы айтады (онда оның мейрамханасы бар, әйелі Нола оны дегенеративті достарынан қалдырып кетеді және Хорас есімді ұлы бар), оны "мен жасаған ең жақсы сахна туралы" деп атайды. Гарри Уиллс өзінің "Джон Уэйннің Америкасы: атақтылардың саясаты" атты кітабында Уэйннің Ростер Когберн рөлін ойнауы Уоллес Биридің 1930 және 1940 жылдары ұқсас кейіпкерлерді бейнелеуіне ұқсас екенін атап өтті. Уиллс бір актердің фильмнің бүкіл ұзақтығында екіншісін еліктеуі қиын екенін және Когберн әйелі мен баласын талқылаған жоғарыда аталған сахнада Биридің мәнерлері уақытша кетіп қалғанын айтады. Ардагер Джон Уэйн каскадер Том Госнелл жағажайда каскадерлік әрекет жасайды, онда "Бо" өзінің ұзақ уақыт бойы атын Twinkle Toes атпен жүреді. Соңғы сахнада Мэтти Ростерге әкесінің қаруын береді. Ол өзінің күткеніндей, оның биік атқа ие болғанын айтады. Ол жаңа ат төрт рельсті қоршаудан асып өтуге қабілетті екенін айтады. Сонда әйел оған: "Сендер жылқыны секіріп жүруге тым қартайғансыңдар, тым семізсіңдер" деп ескертеді. Әтеш күлімсіреп: "Ертеңгі күні қарт семіз кісіге бар", - деп жауап береді де, жаңа атпен төрт рельсті қоршаудан секіреді. Уэйннің көптеген трюктерін жылдар бойы Хейвард пен Чак Роберсон жасаса да, Twinkle Toes-те тосқауылдан өтіп бара жатқан Уэйн. True Grit финалында (Twinkle Toes-та қоршауды секіріп өтер алдында) көрсетілген жылқы - Dollor, екі жасар (1969 жылы) каштана Quarter Horse gelding. Долор ("Ол Долор") Уэйннің 10 жыл бойы сүйікті аты болды. Уэйн атқа ғашық болды, ол оны бірнеше вестернге, соның ішінде соңғы фильмі "Шоутистке" алып барды. Уэйн Доллорды "Шоутист" сценариіне жазды, өйткені ол атты жақсы көреді; бұл жобада жұмыс істеу үшін оның шарты болды. Уэйн ешкімге ат үстінде отыруға рұқсат бермеді, жалғыз ерекшелігі - Роберт Вагнер, ол Уэйн қайтыс болғаннан кейін "Харттан Хартқа" телешоуының бір бөлігінде атқа отырды. Джон Уэйн Чарльз Портистің "True Grit" романын оқығаннан кейін Ростер Когберннің рөлін ойнауға құштар болды, бірақ түсірілім жақындаған сайын Уэйн алаңдады - ол Ростер Когберннің рөлін қалай ойнау керектігін білмеді. Әрине, ол рөл оның актерлік бейнесін жақсы білетін сценарийшілердің бірімен арнайы жасалмағандықтан, алаңдады. Фильмді режиссерлеген Генри Хатауэй Уэйннің күмәнін басаңдетті, әсіресе, Уэйннің көруіне мүмкіндік берген марлядан жасалған көз жамау туралы. Джон Уэйн Хатауэйдің суретті тым тартысты етіп өңдегенін ойлады. Дегенмен, 1969 жылдың мамырында, сурет шығуға бірнеше апта қалғанда, Уэйн Маргарита Робертске оның "керемет" сценарийі үшін, әсіресе Портистің стилінде жазылған зираттағы әдемі соңы үшін алғыс айтты. Джон Уэйн мен Ким Дарби өте жақсы жұмыс істеді, бірақ Генри Хатауэй оны ұнатпады, былай деді: "Менің оған қатысты мәселем қарапайым, ол әсіресе тартымды емес, сондықтан оның әдістері көбінесе сәл әдемі болудан тұрды. Мен фильм бойында оны қызық әрекеттер жасаудан, түрлі амалдардан тоқтатып тұруға мәжбүр болдым." Сурет студияға қайтып келген кезде Ким Дарби Хэл Уоллиске ол ешқашан Хатауэймен жұмыс істемейтінін айтты. Джон Уэйн басқаша болды. "Оныңмен жұмыс істеу керемет еді, шынымен де керемет", - деді Дарби. "Сіз өте белгілі жұлдызбен жұмыс істегенде, жинақтағы жұмыс жағдайлары мен атмосфера үшін олар белгілі бір жауапкершілікті сезінеді. Ол жұмыс істеуге өте қауіпсіз орта жасайды. Ол өзінің және өзімен жұмыс істейтін адамдардың мүддесін қорғайды, өте қолдау көрсетеді. Ол экранда көрінетіндей адал, қарапайым және тікелей, мен оның жұмысында оны жақсы көремін." Ашулы режиссер, шаршаған актриса және тәжірибесі жоқ Глен Кэмпбелмен қоршалған Уэйн фильмнің кульминациясында Ростер Когберн істейтіндей, бағадарламаны өзіне алды. "Ол жинақта баршадан бұрын келді және әр сөзді жақсы білді", - деді Ким Дарби. Уэйн мен Хатауэй Роберт Дуваллмен де қиындыққа тап болды, режиссер өзінің қосымша актермен үнемі дауласып, Дувалл мен Уэйн төбелес етіп жазуға жақын болды. Хатауэй Кэмпбеллдің "өте жалқау" болғанын айтты және Дарбимен де қиындықтар туды ("Мен оны қызық әрекеттер жасаудан тоқтатып тұруға мәжбүр болдым"). Ол Америкалық кино ассоциациясының рейтингтік кеңесіне ұсынылған кезде. Фильм жасаушылар кейін G рейтингіне ие болу үшін кейбір көріністерден "төрт әріпті сөздерді" өшірді.

Hathaway says he decided to make the film like "a fairytale a fantasy that I couched in as realistic terms as possible." Filming took place mainly in Ouray County, Colorado, in the vicinity of Ridgway (now the home of the True Grit Cafe), around the town of Montrose (in Montrose County), and the town of Ouray. (The script maintains the novel's references to place names in Arkansas and Oklahoma, in dramatic contrast to the Colorado topography.) The courtroom scenes were filmed at Ouray County Courthouse in Ouray. The scenes that take place at the "dugout" and along the creek where Quincy and Moon are killed, as well as the scene where Rooster carries Mattie on her horse Little Blackie after the snakebite, were filmed at Hot Creek on the east side of the Sierra Nevada near the town of Mammoth Lakes, California. Mount Morrison and Laurel Mountain form the backdrop above the creek. This location was also used in North to Alaska. Filming was done from September to December 1968. Mia Farrow was originally cast as Mattie and was keen on the role. However, prior to filming, she made a film in England with Robert Mitchum, who advised her not to work with director Henry Hathaway because he was "cantankerous". Farrow asked producer Hal B. Wallis to replace Hathaway with Roman Polanski, who had directed Farrow in Rosemary's Baby, but Wallis refused. Farrow quit the film, which was then offered to Michele Carey, Sondra Locke and Tuesday Weld, but all three were under contract for another film. John Wayne met Karen Carpenter at a talent show he was hosting and recommended her for the part, though the producers decided against it because she had no acting experience. Wayne had also lobbied for his daughter Aissa to win the part. Olivia Hussey was also offered the role by Wallis, but the offer was rescinded after she said she "couldn't see herself with Wayne" and said that he "can't act." After also considering Sally Field, the role went to Kim Darby. Elvis Presley was the original choice for LaBoeuf, but the producers turned him down when his agent demanded top billing over both Wayne and Darby. Glen Campbell was then cast instead. In multiple interviews, Campbell claimed that Wayne, along with his daughter, approached him backstage at his show, and asked him if he would like to be in a movie. Wayne began lobbying for the part of Rooster Cogburn after reading the novel by Charles Portis. Wayne called Marguerite Roberts' script "the best script he had ever read", and was instrumental in getting her script approved and credited to her name after Roberts had been blacklisted for alleged leftist affiliations years before. This came in spite of Wayne's own conservative ideals. He particularly liked the scene with Darby where Rooster tells Mattie about his life in Illinois (where he has a restaurant, his wife Nola leaves him because of his degenerate friends, and has a clumsy son named Horace), calling it "about the best scene I ever did". Garry Wills notes in his book, John Wayne's America: The Politics of Celebrity, that Wayne's performance as Rooster Cogburn bears close resemblance to the way Wallace Beery portrayed similar characters in the 1930s and 1940s, an inspired if surprising choice on Wayne's part. Wills comments that it is difficult for one actor to imitate another for the entire length of a movie and that the Beery mannerisms temporarily recede during the aforementioned scene in which Cogburn discusses his wife and child. Veteran John Wayne stunt double Tom Gosnell does the stunt in the meadow, where "Bo" goes down, on his longtime horse Twinkle Toes. In the last scene, Mattie gives Rooster her father's gun. She comments that he has gotten a tall horse, as she expected he would. He notes that his new horse can jump a four rail fence. Then she admonishes him, "You're too old and fat to be jumping horses." Rooster responds with a smile, saying, "Well, come see a fat old man sometime," and jumps his new horse over a four rail fence. Although many of Wayne's stunts over the years were done by Hayward and Chuck Roberson, it is Wayne on Twinkle Toes going over the fence. The horse shown during the final scene of True Grit (before he jumps the fence on Twinkle Toes) was Dollor, a two year old (in 1969) chestnut Quarter Horse gelding. Dollor ('Ol Dollor) was Wayne's favorite horse for 10 years. Wayne fell in love with the horse, which carried him through several more Westerns, including his final movie, The Shootist. Wayne had Dollor written into the script of The Shootist because of his love for the horse; it was a condition for him working on the project. Wayne would not let anyone else ride the horse, the lone exception being Robert Wagner, who rode the horse in a segment of the Hart to Hart television show, after Wayne's death. After reading True Grit by Charles Portis, John Wayne was enthusiastic about playing the part of Rooster Cogburn, but as production got closer, Wayne got jumpy — he did not have a handle on how to play Rooster Cogburn. He was, of course, nervous because the part was out of his comfort zone and had not been specifically tailored to his screen character by one of his in house screenwriters. Henry Hathaway, who directed the film, calmed Wayne's doubts, most notably concerning the eye patch which was made of gauze, allowing Wayne to see. John Wayne thought the picture had been edited too tightly by Hathaway. Nevertheless, in May 1969, a few weeks before the picture was released, Wayne wrote to Marguerite Roberts thanking her for her "magnificent" screenplay, especially for the beautiful ending in the cemetery that she had devised in Portis's style. Wayne and Kim Darby worked very well together, but Henry Hathaway disliked her, stating: "My problem with her was simple, she's not particularly attractive, so her book of tricks consisted mostly [of] being a little cute. All through the film, I had to stop her from acting funny, doing bits of business and so forth." By the time the picture got back to the studio interiors, Kim Darby told Hal Wallis she would never work for Hathaway again. John Wayne was another matter. "He was wonderful to work with, he really was", said Darby. "When you work with someone who's a big star as he is there's an unspoken thing that they sort of set the environment for the working conditions on the set and the feeling on the set. And he creates an environment that is very safe to work in. He's very supportive of the people around him and the people he works with, very supportive. He's really a reflection, an honest reflection, of what he really is. I mean that's what you see on the screen. He's simple and direct, and I love that in his work." Surrounded by an angry director, a nervous actress, and the inexperienced Glen Campbell, Wayne took the reins between his teeth the same way Rooster Cogburn does in the climax of the film. "He was there on the set before anyone else and knew every line perfectly", said Kim Darby. Both Wayne and Hathaway had difficulties with Robert Duvall, with the director having constant shouting matches with his supporting actor, and Duvall and Wayne nearly coming to blows. Hathaway says Campbell "was so damn lazy" and had troubles with Darby ("I had to stop her from acting funny".) when it was submitted to the Motion Picture Association of America's rating board. The filmmakers subsequently edited "four letter words" out of some scenes to accommodate a G rating.