Кіріспе

Мануэль Комненос Маврозомес (Μανουήλ Κομνηνός Μαυροζώμης; 1230 жылы қайтыс болды) - Византияның төртінші крест жорығынан кейін Фригияда тәуелсіз княздік құруға тырысқан дворяны. Оның қызы Даулат Разия Хатун Сәлжұқ сұлтаны Қайхүсрау І-ге тұрмысқа шықты, ол ақырында Сәлжұқтардың бақылауындағы аймақтың бір бөлігінің губернаторы (эмирі) болды; ол өлгенге дейін Сәлжұқ сотында ықпалды тұлға болды.

Өмірбаян

Мануэлдің ерте өмірі туралы аз мәлімет бар. Маврозомайлар, мүмкін, Пелопоннезиядан шыққан отбасы, 12 ғасырда танымал болды және аристократияға тиесілі болды. Мануэль дәстүрлі түрде император Мануэль I Комненостың қол астында генерал болып қызмет еткен Теодор Маврозомесінің ұлы деп танылған және Пауль Виттектен кейін бұрынғы ғалымдар оны императордың заңсыз қызының күйеуі деп таныса, соңғы ғалымдар Константинос Варзостың қайта құруын қолдайды, бұл оны Мануэль Маврозомесінің анасы етеді, осылайша оның беделді Комненос атына деген дәулегін түсіндіреді. 1200 жылы Селжұқ сұлтаны Қайхусрау I Константинополға келген кезде, Селжұқ жылнамашысы Ибн Бибидің айтуынша, Маурозоме Византияның сарайындағы Цезарь дәрежесін иеленген. 1203 жылы Төртінші крест жорығы басталғанда Алексий III Константинополден қашқанда, Кайхусрау да қаланы тастап, Мануэлмен оның белгісіз "көмегі" немесе "одағында" баспана іздеді. Крест әскерлері Константинопольді басып алғаннан кейін және Кайхусраудың ағасы Рүкен әл-Дин Сүлейменнің өліміне байланысты Кайхусрау Иконияға қайта шақырылды, ал Маурозома онымен бірге барды. Олар қысқа уақытқа Никеяда ұсталды, онда жергілікті билеуші (Константин немесе Теодор I Ласкарис) жаңа сельджук сұлтаны Килиж Арслан III-мен келісім жасасты, бірақ олар қашып құтылып, ақыр соңында Кайхусрауды сұлтанатқа қайтарып алды. Селжуктардың қолдауымен Маурозомес Фригияда өз билігін орнатуға тырысты және бай Меандр аңғарына билігін кеңейтуге тырысты. 1205 жылы жаз айында Маурозоманың түрік әскерін жеңіске ұшыратып, Теодор Ласкаристің қолбасшылығындағы Никеялықтарға қарсы соғысқа түседі. Бұл жеңісі және оның басқа византиялық қарсыласы Давид Комненге қарсы жеңісі, Никомидияда, одан аз уақыт бұрын, Ласкариске кіші Азияның батысындағы билігін нығайтуға және өзін Византия императоры деп жариялауға мүмкіндік берді. Алайда келесі жылдың басында Кейхусрау мен Теодор Ласкарис келісімге келіп, Селжук сұлтаны қайын атасына Меандр өзенінің жоғарғы аңғарында, соның ішінде Хонай мен Лаодикия қалаларында едәуір жер иелігін берді. Маурозомес 1230 жылы қайтыс болғанға дейін Селжуктардың вассалы болып қала берді және Селжук мемлекетінің істерінде маңызды рөл атқарды: ол әмір дәрежесін алды, 1220 жылы немересі Қайқабат I-нің патшалық тағына отыруына көмектесті және Киликияның Армения патшалығына қарсы Селжуктардың науқанына қатысты. Клод Кахен Маурозомы белгілі бір Эмир Комненоспен сәйкестендіреді, ол келесі онжылдықтарда Кейхусрау мен Кейкубадтың христиандық қолдаушысы ретінде пайда болады. Оның ұрпақтары 13 ғасырдың соңына дейін Селжұқ сотында белсенді болды, бірақ олар христиандық сенімін сақтады: Джон Комненос Маурозомес (бәлкім Мануэльдің ұлы), оның ұлы Исаак Джон және оның немересі Михаилдің 1297 жылы жазылған жерлеу жазбасында куәландырылған.