Кіріспе
Винченцо Беллинидің операсы "Пират" деп аталатын велосипедші Винченцо Беллинидің екі актідегі операсы Феличе Романидің итальяндық либреттосымен, 1826 жылғы үш актілік мелодрамаға негізделген: Бертрам, немесе Пират (Бертрам немесе Пират) Чарльз Нодье мен Исидор Джастин Северин Тейлор. Бұл пьесаның өзі 1816 жылы Лондонда жарық көрген Чарльз Матуриннің бес актілі өлең трагедиясы Бертрам немесе Сент-Альдобранд қамалының француз аудармасына негізделген. Оригиналды пьесаны Беллини операсымен салыстырып, Гаэтано Донизеттидің "Люсия ди Ламмермур" пьесасына "Пират" әсерін атап өтті. Сондай-ақ, Беллинидің осы операда өз музыкасын қайта өңдеуі, сондай-ақ "өзін-өзі саналы түрде жаңаша композициялық стильді" пайдалануы және либреттоға көбірек қатысуы, Неаполь операсының басшылығы және тиісті мәтіндер таңдаған либреттошыларға көбірек құрметпен қараған бұрынғы әрекеттермен салыстырғанда, талданады. Сонымен қатар, 19-ғасырдағы түсініктемеде Рихард Вагнердің "Либевербот" операсына "Пират" музыкасының әсері туралы айтылады.
the cyclist known as "Il pirata"
Il pirata (The Pirate) is an opera in two acts by Vincenzo Bellini with an Italian libretto by Felice Romani, which was based on a three act mélodrame from 1826: Bertram, ou le Pirate (Bertram, or The Pirate) by Charles Nodier and Isidore Justin Séverin Taylor. This play was itself based upon a French translation of the five act verse tragedy Bertram, or The Castle of St. Aldobrand by Charles Maturin which appeared in London in 1816. The original play has been compared with Bellini's opera and the influence of Il pirata on Gaetano Donizetti's Lucia di Lammermoor has been noted. Also, Bellini's recycling of his own music in this opera has been analyzed, as well as his utilizing "a more self consciously innovative compositional style" and participating more in work on the libretto, as compared with prior efforts where he was more deferential to the librettists chosen by the Naples opera management and the corresponding texts. In addition, 19th century commentary refers to the musical influence of Il pirata on the early Richard Wagner opera Das Liebesverbot.
Миландағы Беллини
Беллини 1827-1833 жылдары негізінен Миланда болды, опералық компанияда ешқандай ресми лауазымға ие болмады және тек композициялардан түскен табыстан ғана өмір сүрді, ол үшін ол әдеттегіден жоғары ақы сұрай алды. Ол келгеннен кейін Ла Скаланың Антонио Вилласы мен композитор Саверио Меркадантемен кездесті, оның жаңа операсы "Иль Монтанаро" репетицияда болды. Соңғысы оны Франческо мен Марианна Поллинимен таныстырды (ересектер жұбы, күйеуі зейнеткер фортепиано профессоры, әйелі әуесқой музыкант) олар жас жігітті дереу өз қанаттары астына алды. Сонымен қатар, Беллини либреттошы Феличе Романимен танысты, ол композитордың алғашқы жобасы - Il pirata тақырыбын ұсынды, оған жас жігіт қуана келісті, әсіресе ол әңгіменің "бірнеше құмарлық пен драмалық жағдайларды ұсынғанын [және] мұндай Романтикалық кейіпкерлер опера сахнасында жаңалық болды". Сол кезден бастап Романимен тығыз кәсіби қарым-қатынас басталды; ол Беллинидің негізгі шығармашылық серіктесі болды, ол Беллинидің алты операсының либреттоларын ұсынды, нәтижесінде "ол кездегі басқа итальяндық опера композиторы бір либреттошыға мұндай сүйіспеншілік танытпады". Романи композиторларға жаман қарағанмен, Беллиниді қатты құрметтегені, тіпті оның қайта қарастыру сұрақтарына құлақ асқан. Өз кезегінде, Беллини "акынның өлеңдерінің дыбыстық және сәнділігіне" таң қалды. Бірақ Беллинидің үгіт-насихаттары жемісті болды, бұл оның алғашқы қойылымға көрермендердің реакциясына, сондай-ақ 2 желтоқсанда Миланның Gazzetta privilegiata реакциясына негізделген, бұл опера "Бізді Рубинидің әнші және актер ретінде екі тұлғасымен таныстырды". Рецензент бұл екіжақтылық өзінің басқа операларында ешқашан көрінбейтінін мәлімдеді.
19 ғасыр
1827 жылы 27 қазанда өткен премьера "тезірек, содан кейін өсуде, сәтті болды. 2 желтоқсан жексенбі күні ән өлеңдері 15 үйге дейін орындалды". және газеттердегі сын-пикирлер композитордың өз бағасымен келісті. Миландық дебюттен кейін опера 1828 жылдың ақпан айында Венада және үш айдан кейін Неаполде өте сәтті орындалды. Екі қойылымда да Рубини, Тамбурини және Рубинидің әйелі Аделаида Комелли Рубини рөлінде болды, ол туралы Беллинидің бастапқы күмәні болды, бірақ ол өзін өте жақсы орындады. Осы уақыт аралығында Беллини халықаралық атаққа ие бола бастады. Ол 1829 жылы жаз айында Миланда 24 қойылымға қайта оралды. 1830 жылы опера Венецияда (қаңтар), Виченцада (жаз), Болоньяда (қазан) және Триестте желтоқсанда, содан кейін Мессинада 1831 жылы қойылды. 1832 жылы ақпанда Беллини Сицилияда болған кезде, ол Мессинада да берілді, содан кейін Италияда тез таралды. Il pirata 1828 жылы ақпанда алғаш рет Италиядан тыс жерде көрсетілді. Герберт Вайнстоктың айтуынша, Еуропа мен Солтүстік Америкада бұл операны алғаш рет тыңдаған.
ХХ ғасыр және одан кейінгі
Вайнсток операның 1 қаңтарда 1935 жылы Римде композитордың 100 жылдығына арналған опера болып өткенін айтады. Катаниядағы Массимо Беллини театрында 1951 жылдың қарашасында Туллио Серафиннің жетекшілігімен, сондай-ақ 1958 жылдың қаңтар айында Палермодағы Массимо театрында қойылды. Бұл қойылым бірнеше айдан кейін Ла Скалада көрсетілді және ол "Мария Менеджини Каллас пен Франко Корелли бастаған Il pirata-ның қазіргі қайта жаңғыруларының ең көрнектісі болды". 2021 жылдың көктеміне жоспарланған Мет өндірісінің жоспарланған қайта жаңғыру және HD көрсетілімі, Хавьер Камарена мен Диана Дамрауды ойнату үшін жоспарланған, COVID 19 пандемиясына байланысты тоқтатылды. 2018 жылы сопрано Соня Йончева 1958 жылы Мария Каллас ойнаған сол рөлден кейін алғашқы қойылымдарда Театралла Скалада Имоген ретінде қайта жаңғыртты. Бұл шығарма Неаполде 1834 жылдан бері алғаш рет 2021 жылдың қаңтар айында Сан-Карло театрында Сондра Радвановскаяның Имогень рөлінде орындалды. COVID-19 салдарынан театрдың залында көрермен болмады. Оркестр мен хор әдеттегіден кеңірек орналасты және кейбір орындаушылар маска киді. Бұл видео түсіріліп, трансляцияланды.
Басқа композиторлардың вариациялары
Басқа композиторлар Ma Non Fia Sempre Odiata-ға, яғни соңғы сахнадағы арияға вариациялар жазды. 1837 жылы Клара Шуман соло фортепиано үшін Беллинидің "Pirate du cavatine" атты концерттік вариацияларын жазды. Пьетро Петтолетти Bellini op-ның "Le Pirata" операсының сүйікті "Variations sur la Cavatine" күйін жазды. Соло гитара үшін 26