Зальцведель: Тарихы мен қазіргі жағдайы

Кіріспе

Сальцведель (ресми атауы Хансштадт Сальцведель; Төменгі неміс тілінде Soltwedel) – Германияның Саксония-Анхальт жеріндегі қала. Ол Альтмарккройс Сальцведель ауданының (Kreis) орталығы және шамамен 21 500 адам тұрады. Сальцведель Германияның «Жасыл ағаш қаңқалы үйлер жолы» (German Timber Frame Road) бағытында орналасқан.

География

Салцведель Альтмарк аймағының солтүстік-батыс бөлігінде Йеце өзенінің жанында орналасқан. Ол Гамбург пен Магдебург қалаларының арасында жатыр. Уэльзеннен қашықтықтары: Люховтың шығысына, оңтүстігіне, Гарделегеннің солтүстігіне және Арендзеенің батысына орналасқан. 1968 жылы сынақ бұрғылаулары қаланың жанында табиғи газдың маңызды қоры бар екенін көрсетті.

Тарих

Салцведель қамалы Алтмарк аймағында алғаш рет 1112 жылы құжаттамаға түскен. Бранденбург маркграфтығының құрамында болғандықтан, бұл елді мекен 1233 жылы алғаш рет қала ретінде айтылған. Ескі қаланың (Альтштадт) солтүстік-шығысына қарай 1247 жылы жаңа қала (Нойштадт) құрыла бастады. Орта ғасырларда Сальцведель 1263 жылдан 1518 жылға дейін Ганза одағының құрамында болды. Діни тұрғыдан Сальцведель 1648 жылға дейін Верден епархиясына қарасты. 1247 жылдан бастап қаланың дамуы ескі бөлігін қайта жаңартумен байланысты болды. 1701 жылы ол Пруссия Корольдігінің құрамына кірді. 1713 жылы екі қала – Алтштадт пен Нойштадт бірікті. 1815 жылы Наполеон соғыстарынан кейін Сальцведель Пруссияның Саксония провинциясының бөлігіне айналды. 1870 жылы қала теміржолмен байланысты. Сальцведельдің ортағасырлық бөлігі бүгінгі күнге дейін қаланың сауда және әкімшілік орталығы болып табылады. Нацистік Германия тұсында, басқа неміс қалаларында болғандай, қаланың еврей тұрғындары жүйелі түрде құқықтарынан айырылып, қаладан қуылды. 1942-1945 жылдар аралығында Сальцведельге бес рет әуе шабуылы жасалды, оның салдарынан 300-ден астам адам қаза тапты, әсіресе 1945 жылдың 22 ақпанында. 1943 жылы Нойенгамме концлагері Сальцведельде әйелдерге арналған қосалқы лагерь құрды, ол 1000-нан астам әйел тұтқынды қабылдауға қабілетті болды. Көп ұзамай онда 3000-нан астам әйел, яхудилер де, олар емес те ұсталды. Лагерьті күзеткен құрамға 60 СС қызметкері кірді. Бүгінде олардың бірі – 1908 жылы туған Лизелотте Дарнштедт есімді әйел күзетші туралы мәлім. Дарнштедт Сальцведельге келгенге дейін Равенсбрюкте де қызмет еткен. 1945 жылдың 14 сәуірінде АҚШ әскері Сальцведельдегі әйелдер лагерін, сондай-ақ жақын жердегі неміс емес саяси тұтқындарға арналған ерлер лагерін азат етті. Олар тиф, дизентерия және маляриядан қайтыс болған 90-нан астам әйелдің денелерін тауып, қатты таң қалды. 1945 жылдың басында, американдық әскердің келуіне дейін, одақтас авиациясы Сальцведельдің негізгі теміржол станциясына шабуыл жасап, 300 адамның өмірін қиды. АҚШ әскері қаланың басқаруын Кеңес Қызыл Армиясына тапсырды, осылайша Сальцведель Германия Демократиялық Республикасының құрамына кірді. 1989 жылдың 9 қарашасында Сальцведель маңындағы Шығыс-Батыс Германия шекарасы, елдің басқа бөліктеріндегідей, ашылды, бұл Сальцведельде және басқа жерлерде тұратын Шығыс немiстерiне Берлин қабырғасы тұрғаннан бері алғаш рет Батыс Германияға еркін саяхаттауға мүмкіндік берді. 1990 жылы Сальцведельде демократиялық жолмен сайланған алғашқы қалалық әкімдік құрылды. Қаланың ресми атауы 2008 жылдың 1 сәуірінде Ганза одағының мүшесі болған тарихын еске алу үшін Ханзаштадт Сальцведель деп өзгертілді. 2003 жылдың қаңтарында қала Бриц, Дамбек және Мальсдорф, 2009 жылдың қаңтарында Бенкендорф, 2010 жылдың қаңтарында Чюден, Кляйн Гарц, Лангенапель, Листен, Остерволе, Прецциер, Риебау, Зебеннау және Тайльсен, ал 2011 жылдың қаңтарында Штайниц және Виблиц-Эверсдорф бұрынғы муниципалитеттерін қосты.

The castle of Salzwedel in the Altmark was first documented in 1112. As part of the Margraviate of Brandenburg, the settlement was first mentioned as a town in 1233. To the northeast of the old town (Altstadt), a new town (Neustadt) began development in 1247. In the Middle Ages Salzwedel belonged to the Hanseatic League from 1263 to 1518. As to religion Salzwedel belonged to the Diocese of Verden (till 1648). The city from 1247 began developing as a reestablishment from the old part of the town. In 1701 it became part of the Kingdom of Prussia. In 1713, the two towns Altstadt and Neustadt became one. Salzwedel became part of the Prussian Province of Saxony in 1815 after the Napoleonic Wars. In 1870 it received a railroad connection. The medieval part of the town remains the commercial and administrative center of the town until today. As in other German cities and towns during the time of Nazi Germany, the Jewish residents of the city were systematically deprived of their rights, then expelled from the city. Salzwedel was hit by five air raids from 1942 1945, and more than 300 people lost their lives, especially on 22 February 1945. In 1943, the Neuengamme concentration camp built a female subcamp in Salzwedel, capable of holding more than 1,000 female prisoners. Eventually more than 3,000 women were held there, both Jews and non Jews. The guard staff at the camp included sixty SS men and women. One Aufseherin is known today by name, Lieselotte Darnstaedt, who was born in 1908. Darnstaedt also served at Ravensbrück before coming to Salzwedel. On April 14, 1945, the US Army liberated the Salzwedel women's subcamp, and also a men's camp nearby for male non German political prisoners. They were shocked to find more than ninety corpses of women who had died of typhus, dysentery and malaria. At the beginning of 1945, prior to the arrival of American ground forces, Allied war planes attacked the main train station of Salzwedel, killing 300 people. The US Army eventually turned over control of the city to the Soviet Red Army, causing Salzwedel to become part of the German Democratic Republic. On November 9, 1989 the East West German border crossing near Salzwedel was opened, along with East West border crossings in the rest of the country, allowing East Germans residing in Salzwedel and elsewhere to travel freely to West Germany for the first time since the building of the Berlin Wall. In 1990 Salzwedel received its first democratically elected city government. The official name of the city was changed into Hansestadt Salzwedel on 1 April 2008, in reference to its history as a member of the Hanseatic League. In January 2003 the town incorporated the former municipalities Brietz, Dambeck and Mahlsdorf, in January 2009 Benkendorf, in January 2010 Chüden, Klein Gartz, Langenapel, Liesten, Osterwohle, Pretzier, Riebau, Seebenau and Tylsen, and in January 2011 Steinitz and Wieblitz Eversdorf.

Қала әкімдері

Олаф Мейнинг 2022 жылдан бері Зальцведель қаласының мэрі. Сабина Блюмель 2016 жылдың наурызынан бері Лорд-мэр қызметін атқарып келеді.

Фестивальдар

Паркфестиваль – 2 жылдық циклмен өтетін, Die Prinzen, Nina Hagen, Joe Cocker, Reamon, Heather Nova, Leningrad Cowboys, Madsen, Blackmail, City сияқты ұлттық және халықаралық артистер қатысатын музыкалық шара. Smack фестивалі – Саксония-Анхальт штатындағы ең ірі хард-рок фестивальдердің бірі.

Ас мәзірі

Қаланың ерекше тағамдары – Баумкухен, Салцведелер (Альтмаркер) той шұпасы және Тигельбратен (қозы еті).

Мекеме

Николаус Геркен отбасылық қоры Сальцведель қаласында орналасқан.

Көлік

Salzwedel-ге 71-ші (солтүстіктен оңтүстікке) және 248-ші (батыстан шығысқа) бағыттары арқылы кіруге болады. Ең жақын автобасқа қол жеткізу A39 арқылы, ол Вольфсбургте орналасқан, A250 – Лүнбургте, A24 – Дрейекте, ал A241 – жақын жерде. Сальцведель станциясы Stendal–Uelzen темір жолында орналасқан, бұл 1990 жылдары қалпына келтірілген және Берлин мен Бременді байланыстыратын Америка желісінің (Amerikalinie) бөлігі. Бұл желі Стендал мен Уэлзенді байланыстырады. Басқа станциялар Арендзееге жақын Виттенбергеде және Эбисфельдеде орналасқан.