Кіріспе
Артюр патшаның аңыз анасы. "Британия жөніндегі әңгімелерде" Игрейн (/i://'//ɡ//r//eɪ//n/) – Артюр патшаның анасы. Игрейн латын тілінде Игерна, валли тілінде Эйгр (орта валли Eigyr), француз тілінде Игрейн (ескі француз Ygerne немесе Igerne), "Le Morte d'Arthur" шығармасында Ygrayne, көбінесе Igraine немесе Igreine деп жаңартылып, ал "Парзивалда" Арнив деп аталады. Ол бірінші күйеуі Горлои қайтыс болғаннан кейін Утер Пендрагонға әйел болады.
In the Matter of Britain, Igraine (/i://'//ɡ//r//eɪ//n/) is the mother of King Arthur. Igraine is also known in Latin as Igerna, in Welsh as Eigr (Middle Welsh Eigyr), in French as Ygraine (Old French Ygerne or Igerne), in Le Morte d'Arthur as Ygrayne—often modernised as Igraine or Igreine—and in Parzival as Arnive. She becomes the wife of Uther Pendragon, after the death of her first husband, Gorlois.
Аңыз
Геффри Монмуттың "Британ патшаларының тарихында" Игерна Корнуолл герцогы Горлуаның әйелі ретінде көрінеді. Томас Малоридің "Артурдың өлімінде" оның Горлойдан туған қыздары Элейн, Моргауз және Морган ле Фей. Жоғары патша Утер Пендрагон оған ғашық болып, өз сарайында оған қысым көрсеруге тырысады. Ол күйеуіне хабар береді, олар Корнуоллға рұхсатсыз кетеді. Бұл кенеттен кеткені Утер Пендрагонға Горлуаға соғыс ашуға мүмкіндік береді. Лайамонның "Жайнақ" романында Игрейн "осылай көп адамның өліміне қатты қайғырып, күйзелді". Геффри Горлуаның Артур туғанға дейін не кейін өлгені туралы айтпайды, кейінгі деректерде келіспеушіліктер бар. Кейін Утер Пендрагон Игрейнге үйленеді. Геффри былай дейді: "Сол күнден бастап олар тең дәрежеде, бір-біріне деген үлкен махаббаттарымен бірігіп өмір сүрді". Геффри Игрейннің Утердің алдауы туралы білген-білмегенін көрсетпейді. Геффриге сәйкес, Игрейн Утер Пендрагоннан Артурдың толыққанды қарындасы Аннаны дүниеге келтірді, ол Гавен мен Мордредтің болашақ анасы. 12 ғасырлық Иллдудтың өмірінде Ильдт Риингулидтің (Амлаудд Вледигтің қызы) ұлы және Артурдың туысы екені айтылады, бұл Игрейн, Риингулид және Голеудддд арасындағы байланысты нығайтады. Бұрынғы екі дереккөзді біріктіргенде, "Брут Дингстоу" Артурдың анасының есімі Эйгер болғандығын көрсетеді. Уэльс шежірелері Эйгердің анасын Гвен (Кунэдда Вледигтің қызы) деп атайды, ал оның әкесі Амлавдд Вледиг Иосиф Ариматеялықтың қарындасы Енигейдің ұрпағы. 1400 жыл шамасында Гластонбери монахтары шежірелерді өңдеп, Малиматты патшаны Игрейннің немересі немесе Амлаудд Вледиг арқылы арғы атасы етіп көрсетті. Роберт де Боронның "Мерлин" поэмасында Игрейннің бұрынғы күйеуі - Тинтегель герцогы, ол екі атын атамаған қыздың анасы. Бірі Лот патшаға үйленеді, одан Гавейн, Мордред, Гахерит және Геррехет туады. Екінші қызы, кейбір нұсқаларында аты жоқ, бірақ кейбіреулері Моргейн деп атайды, Гарлот патшасы Нентрге үйленген. Роберт де Боронның айтуынша, Игрейн екінші күйеуінен бұрын қайтыс болған. Тинтегель герцогының үшінші заңсыз қызы мектепке жіберіліп, көп білім алғаннан кейін үлкен сиқыршы Морган Феяға айналады (басқа ортағасырлық деректер Морганның заңсыз екенін көрсетпейді, сондықтан осы нұсқадағыдай, Артурдың әпкесі). Ланселот Грааль циклының "Вулгата Мерлин" кітабында Игрейнге екі ертерек күйеуі берілген, біреуі Хоэль (Горлуа), ол екі қыздың әкесі: Гавейннің анасы және Гарлот патшасы Нентрге үйленген Блазин. Хоэль қайтыс болғаннан кейін Игрейн Тинтегель герцогымен үйленеді және одан тағы үш қыз туады: үшінші қызы Бриан патшамен үйленіп, Шотландия королі Ангуселдің анасы болады (басқа мәтінде Артурдың немересі деп көрсетілмейді), төртінші қызы Гермесент Регед королі Уриенге үйленіп, Ұлы Ивайнның анасы болады және бесінші қызы Морган. Басқа деректерде Ивайн Артурдың немере інісі емес, бірақ кейде олардың әкелері аға-іні ретінде ұсынылғанда, Гавейннің туысы болып табылады. "Ле Морте д'Артур" бірінші қызын Маргауз, екіншісін Элейн, үшіншісін Морган деп атайды. Ланселот - Ульрих фон Зацикховеннің "Ланцелет" романында Артурдың әпкесі Кларинаның ұлы, Карадок - "Проза Ланселотта" Артурдың әпкесінің ұлы, Персиваль - ағылшын романсындағы Артурдың әпкесі Ашфлордың ұлы. Артур туралы аңыздар бір-бірімен сәйкес келмейді және Артурдың әпкелері батырды Артурдың немере інісі етіп көрсетуге ниеттенген әңгімешінің қалауымен жасалған сияқты. Ричард Карюдың Корнуоллды зерттеуі (1602) еңбегінде ертерек деректерге сүйене отырып, Артурдың Айгерна мен Утерден туған Эми есімді әпкесі туралы айтылады. Кейбір романстарда ол Утердің өлімінен кейін де тірі екені көрсетіледі. Кристиан де Тройестің "Персевал, Грааль тарихында" ол және оның қызы Гавейннің анасы Гавейнге таңғажайыптар қамалы деп аталатын сиқырлы қалада табылады, ол анасы мен әжесі көп бұрын өлгенін ойлағаннан кейін. Бұл оқиға Вольфрам фон Эшенбахтың "Парцивал" және Генрих фон де Тюрлиннің "Диу-Крон" шығармаларында да кездеседі. Бұл екеуінде де Игрейннің қаланы сиқырлаған сиқыршы ұрлап кеткені түсіндіріледі (және оның өз еркімен ұрланғанына ишара жасалады). Француз тіліндегі "Ливр д'Артус" - француз тіліндегі "Вулгата Мерлин" нұсқасының толық емес қорытындысында Игрейнның Корбеникте, Киелі Граальдың сарайында жасырынып жүргені айтылады. Бұл, көрінеді, дәл осы дәстүрдің нұсқасы, себебі кейінгі Ланселот Граальда Грааль сарайының сиқырлары Кристианның Таңғажайыптар қамалындағы сиқырларға ұқсас және оларға негізделген сияқты. Корнуоллдағы Зеннор қауымындағы Босигран жартас бекінісі Генри Дженнерге осы мағынаны білдіреді деп ұсынды. Дженнер Босигранның Босворласка (Сент-Джаст қауымында) жақын орналасқандығын да атап өтті, ол бес немесе алтыншы ғасырлардағы Думнониядағы нағыз кішкентай басшы болды деп сенді.
Қазіргі көркем әдебиет
Джек Уайттың "Бөркіттердің арманы" романында Игрейн Ирландияның билеушісі Атолдың қызы ретінде бейнеленеді. Ол Корнуолл герцогы Лотқа үйленеді, бірақ оның қатыгездігіне шыдамағандықтан, Лоттың жауы Утер Пендрагонға қашады. BBC-дің "Мерлин" телесериалының (S02 E08: "Әкелік күнәлар") эпизодында Игрейн Утердің әйелі болып көрінеді, бірақ серия басталған кезде ол көп бұрын қайтыс болған. Ол бала көтере алмағандықтан, Утер бала сүю үшін сиқыршы Нимуэден көмек сұрайды. Игрейн Артурды дүниеге әкеледі, бірақ оның тууында сиқыр қолданылғандықтан, Утер сиқырдан өмір сұрағандығы үшін құн төлеуге мәжбүр болады – ол өте жақын тұтқан адамның өмірінен айырылады, яғни әйелінен. Игрейннің өлімі Утердің өзінің мемлекетіндегі барлық сиқыршыларды жек көруіне және қуғындауына себеп болады. Гай Ричидің 2017 жылғы "Король Артур: Қылыштың аңызы" фильмінде Поппи Делевингн Утердің әйелі Игрейн рөлін сомдайды.