Кіріспе

Көптеген склероз және орталық жүйке жүйесінің (ОЖЖ) басқа демиелинизациялық аурулары зақымдануларды (ОЖЖ- ның демиелинизацияланған аймақтары) және глиальды шабықтар немесе склероздарды тудырады. Олардың пішіні мен гистологиялық белгілері оларды пайда еткен негізгі жағдайға байланысты әртүрлі болады. Демиелинизациялық аурулар дәстүрлі түрде екі түрге бөлінеді: демиелинизациялық миелинокластикалық аурулар және демиелинизациялық лейкодистрофиялық аурулар. Бірінші топта миелинді химиялық немесе аутоиммундық заттар жояды. Екінші топта миелиннің қалыпты емес, дегенерацияланатын түрі бар. Екінші топты дисмиелинизациялық аурулар деп атады. Орталық жүйке жүйесінің демиелиноздық ауруларын олардың патогенезіне қарай бес топқа жіктеуге болады: қабыну процестеріне байланысты демиелиноздық, вирустық демиелиноздық, алынған метаболикалық бұзылулардан туындаған демиелиноздық, демиелиноздықтың гипоксикалық- ишемиялық түрлері және фокалды қысылудан туындаған демиелиноздық.

АДЕМ демиелинизациясы

АДЭМ-де MS-ден ажыратылмаған плака тәрізді зақымданулар болуы мүмкін. Дегенмен, АДЭМ-дегі ақ зат магниттік көшіру МРТ-да бүтін болып көрінеді, ал MS-де проблемалар бар (Қараңыз: NAWM). Сонымен қатар, АДЭМ МРТ кезінде "қара тесіктер" (аксондар зақымдалған аймақтар) көрсетілмейді және миокардтың жеңілдетілген ережесіне қарағанда зақымданулар қатаң түрде тамырлар айналасында дамиды.

Тумефактивті демиелинизациялау зақымдануы

Өлшемі 2 см-ден асатын демиелиноляциялық зақымданулар. Олар әдетте қалыпты МР зақымдануларымен бірге пайда болады, бұл жағдай тумефактивті көп склероз деп сипатталады. Олар жеке пайда болған кезде, оларды диагностикалау қиын болғандықтан, әдетте "Жалғызбасты склероз" деп атайды. Олар бас сүйегі ішегінде пайда болған ісіктерге ұқсайды, кейде олар биопсиядан кейін ісікті ісікті деп есептеледі. Протондық МР спектроскопиясы олардың диагнозын анықтауға көмектеседі.

СМ-дегі демиелиндеу процесі

Көпқабатты склерозға тән белгі - бұл негізінен ақ затқа тән зақым, макрофаг арқылы демиелинизация, BBB- ның ыдырауы, қабыну және аксонның кесуі.

NAWM-ді дамыту

Демиелиноздық зақымданулар NAWM (нормалды көрінетін ақ зат) деп аталатын кейбір аймақтардың пайда болуымен басталады, ол өзінің атына қарамастан, бірнеше параметрлерде қалыпты емес. Бұл аймақтарда аксондардың қиылысуы және стресс олигодендроциттерін (миелинді ұстауға жауапты жасушалар) көрсетеді, ал кездейсоқ түрде олар белсендірілген микроглиялардың кластерлерін көрсетеді, олар белсенді зақымданулар деп аталады. Бұл зақымданулар әдетте өздігінен жойылады, бірақ кейде олар капилярлық венаға қарай таралады.

BBB бөлінісі

Мұнан кейін қан- ми кедергісі (ҚМБ) бұзылады. BBB - бұл қан мен ми арасындағы қатаң қан тамырлары кедергісі, ол антителолардың өтуіне кедергі жасауы керек, бірақ MS пациенттерде ол жұмыс істемейді. Белгісіз себептермен ми мен омыртқаның арнайы аймақтары пайда болады, содан кейін иммундық жасушалар енетін қан-ми кедергісі тесіледі. Бұл макрофагтардың орталық жүйке жүйесіне кіруіне әкеледі, бұл миелинге қарсы иммундық атақтың басталуына әкеледі. Гадолиний қалыпты БББ арқылы өте алмайды, сондықтан БББ-ның бұзылуын көрсету үшін гадолинийді күшейткен МРТ қолданылады.

Иммундық медиацияланған шабуыл

BBB-нің ыдырауынан кейін миелинге қарсы иммундық атақ басталады. Т-клеткалар - организмнің қорғанысында маңызды рөл атқаратын лимфоциттердің бір түрі. Т-клеткалар миелинді жат клетка ретінде таниды және оған шабуыл жасайды, сондықтан бұл клеткалар "автореактивті лимфоциттер" деп аталады. Нәтижесінде демиелинизация, одан әрі қабыну және аксондар кесу. Миелиннің шабуылдау әрекеті қабыну процесін бастайды, бұл басқа иммундық жасушаларды және цитокиндер мен антиденелер сияқты ерігіш факторларды босатқанда. Қан-мұғзаның кедергісінің бұдан әрі бұзылуы, өз кезегінде, көптеген басқа да зиянды әсерлерге әкеледі, мысалы, ісігі, макрофагтардың белсенділігі және цитокиндер мен басқа да бүлдіруші ақуыздардың белсенділігі. Астроциттер жарақатты ішінара емдеп, із қалдыра алады. Бұл тісқындылар (склералар) - бұл, әдетте, МР-да кездесетін плакаттар немесе зақымданулар. Қайталанған шабуылдар ремиелинизацияның бірінен соң бірі әлсіреуіне әкеледі, сонда зақымдалған аксонның айналасында плакатка ұқсас жарақат пайда болады. Зерттеушілердің көпшілігінің пікірінше, лимфоциттердің арнайы бір тобы, Т көмекші жасушалары, атап айтқанда Т1 және Т17 жасушалары, зақымданудың дамуында басты рөл атқарады. Қалыпты жағдайда лимфоциттер өзіндік және өзіндік емес элементтерді ажырата алады. Алайда, МР ауруы бар адамда бұл жасушалар орталық жүйке жүйесінің сау бөліктерін жат жерлер ретінде таниды және оларға шабуыл жасайды, олар індетті вирустар сияқты, қабыну процестерін бастайды және басқа иммундық жасушаларды және цитокиндер мен антиденелер сияқты ерімейтін факторларды ынталандырады. Миелинді танитын Т-клеткалардың көпшілігі костимуляциялық тәуелсіз эффектті жады Т-клеткалары деп аталатын терминалды дифференциацияланған кіші топқа жатады. Соңғы уақытта иммундық жасушалардың басқа түрі - В жасушалары да МР патогенезінде және аксонның дегенерациясында қатысы бар. Сонымен қатар, аксонның өзі де зақымдалуы мүмкін. Көбінесе ми бұл зақымданудың бір бөлігін өтеуге қабілетті, себебі нейропластичность деп аталатын қабілет бар. МР белгілері ми мен омыртқа миындағы бірнеше зақымданулардың жиынтық нәтижесі ретінде пайда болады. Сондықтан әр адамның ауруының белгілері аурудың қай жерінде пайда болғанына байланысты әртүрлі болуы мүмкін.