Fair, Brown and Trembling

Кіріспе

Ирландия ертегісі: "Қара, сұлу және дірілдеп" - Ирландия ертегісі. Жеремия Кертин "Мифтер және Ирландияның халықтық дәстүрі" және Джозеф Джейкобс "Келттік ертегілер" жинағында жинаған. Бұл 510А типті Арн Томпсон. Осы түрдегі басқа да әңгімелер: Золушка, Финетт Кендрон, Алтын шұлық, Кэти Вудэнклок, Рушен Коати, Ашық сұр қой, Там мен Камның тарихы және Керемет қайың.

Қысқаша мазмұны

Король Хью Куручаның үш қызы болды: Пәлі, Қаңыр және Дрейф. Ең сұлу қыз болғандықтан, ағалары оны үйде қалдырды, өйткені ол өздеріне дейін үйленбейді деп қорқып қалды. Жеті жылдан кейін Эмания патшасының ұлы Фэйрге ғашық болады. Бір әйел әйелге шіркеуге бару керектігін айтты; ол өзіне сәйкес келетін киім жоқ деп қарсылық білдіргенде, әйел оған бір, ат, бал саусағы мен бал құсын берді және оған Діндарлық аяқталғаннан кейін тез арада кетуін айтты. Ол мойынсұнды, және кез келген адам оған жақындады бұрын кетті. Екі рет қайталап келген соң, Емания патшасының ұлы шіркеуге келген әйел үшін Фэйрді ұмытып, оның артынан жүгіріп, аяқкиімін алып кетеді. Патшаның ұлы аяғы аяқкиімге сай келетін әйелді іздеді, бірақ басқа патшаның ұлдары оны үшін күресу керектігін ескертті. Олар үйді түгелдей қарап шықты, үйге келгенде, "Тембрингті" сынап көруді талап етті. Патшаның ұлы бірден ол әйел екенін айтты; дірілденіп кетті және ол шіркеу киген киіммен қайта пайда болды, және барлық басқа да келісті. Шетелдік патшалардың ұлдары оның атынан шайқасты, бірақ патша ұлы олардың барлығын жеңді, ал ирланд патшасының ұлдары өздерінің біреуімен шайқаспайтынын айтты. Патшаның ұлы мен Терпелі үйленді. Терпе ұлы болды, күйеуі Фейрді көмекке жіберді. Бір күні олар жағада жүргенде, Фейр Дрейфті түртіп алды. Бір кит Дрейпті жұтып, әсем қыз өзін оның қарындасы ретінде танытты. Патшаның өзі оның аялына қылышты төсектегі төсекке салып, егер ол оның әйелі болса, ол жылы болады, ал егер ол болмаса, ол суық болады деп жариялады. Таңертең ауа суық болды. Бір сиыршыл көрді әдепті толқып дірілдеп және балық оны жұтып көрді. Келесі күні ол балықтың оны қайтадан түкіріп тастағанын көрді. Ол оған кит оны үш рет жұтып, түкіріп тастайтынын және ол жағадан кете алмайтынын айтты. Егер күйеуі оны құтқарып, балықты оның арқасына атып жібермесе, әйел бостандыққа шыға алмайды. Оның әпкесі сиыршыны бірінші рет оны ұмытқанша ішімдікке салды, ал екінші рет ол ханзадаға айтты. Принс китті атып өлтірді. Олар әкесінің атына хабар жіберіп, егер қаласа, Фейрді өлтіре алатынын айтты. Олар оған қалағанын істей алатынын айтты, сондықтан әкесі оны баррельде теңізде қалдырды, азық-түлікпен. Келесі бала қыз болып, оны малшыға үйлендіруді шешті.

King Hugh Cùrucha had three daughters: Fair, Brown and Trembling. Since Trembling was the most beautiful, her older sisters made her stay at home, for fear that she would marry before them. After seven years, the son of the king of Emania fell in love with Fair. A henwife told Trembling she should go to church; when she objected that she had no suitable dress, the henwife gave her one, a horse, a honey finger, and a honey bird and told her to leave as soon as Mass was done. She obeyed, and got away before any man came near her. After two more times, the son of the king of Emania forgot Fair for the woman who had come to church and ran after her, managing to get her shoe when she rode off. The king's son looked for the woman whose foot the shoe fit, although the other king's sons warned him that he would have to fight them for her. They searched all over, and when they came to the house, they insisted on trying Trembling as well. The king's son said at once that she was the woman; Trembling went off and reappeared in the clothing she had worn to church, and everyone else agreed. The sons of foreign kings fought him for her, but the king's son defeated them all, and the Irish king's sons said they would not fight one of their own. So the king's son and Trembling got married. Trembling had a son, and her husband sent for Fair to help her. One day, when they walked by the seashore, Fair pushed Trembling in. A whale swallowed Trembling, and Fair passed herself off as her sister. The prince put his sword in bed between them, declaring that if she were his wife, it would grow warm, and if not, it would grow cold. In the morning, it was cold. A cowherd had seen Fair push Trembling in and saw the whale swallow her. The next day, he saw the whale spit her back up. She told him that the whale would swallow and spit her back up three times, and she could not leave the beach. Unless her husband rescued her by shooting the whale in a spot on its back, she would not be freed. Her sister gave the cowherd a drink that made him forget the first time, but the second, he told the prince. The prince shot the whale. They sent word to her father, who said that they could execute Fair if they wanted to. They told him he could do as he pleased, so the father abandoned her on the sea in a barrel, with provisions. Their next child was a daughter, and they decided to marry her to the cowherd.

Тарихы

Әңгіменің бірінші бөлігі ATU 510A типті "Асылгүл" ертегісіне жатады, бұл ертегі түрі барлық құрлықтарда таралған. Әңгіменің екінші бөлігі, онда әпкесі ханшайымды өлтіруге тырысады және ол үш рет қайта оралады, ATU 403-тақырыпты "Қара және ақ қалыңдық" ертегісіне сәйкес келеді. Норвегиялық фольклоршы Рейдар Торальф Кристиансен ертегілерді Апелдің ирландтық нұсқасы деп жіктеді, ол 403-ші типтегі ертегі ретінде жалғасады.

Нысандар

Таратылған қаһарман әйел "Тва апалы-сіңлілі", "Бош-шұбар қалыңдық" және "Теңіз қызына" да кездеседі; соңғы екеуінде қаһарман әйелді батыр құтқаруы керек.