Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Мандалиндер - Индонезияның Суматрадағы этностық топ. Олар негізінен Индонезиядағы Суматра аралының солтүстік бөлігінде кездеседі. Олар Танах Датардағы Мынкабақты басқарған Каум Падридің ықпалына түсті. Нәтижесінде мандалиндер мұсылман мәдениетінің ықпалына түсіп, ислам дінін қабылдады. Сонымен қатар, Малайзияда, әсіресе Селангор және Перак штаттарында мандалиндер тобы бар. Олар Ангкола мен Тобамен тығыз байланысты.
The Mandailing are an ethnic group in Sumatra, Indonesia that is commonly associated with the Batak people. They are found mainly in the northern section of the island of Sumatra in Indonesia. They came under the influence of the Kaum Padri who ruled the Minangkabau of Tanah Datar. As a result, the Mandailing were influenced by Muslim culture and converted to Islam. There are also a group of Mandailing in Malaysia, especially in the states of Selangor and Perak. They are closely related to the Angkola and Toba.
Этимология
"Mandailing" сөзінің этимологиясы "ана" дегенді білдіретін "mande" және "жоғалған" дегенді білдіретін " hilang" сөздерінің бірігуінен шыққан. Сондықтан бұл есімнің мағынасы "жоғалған ана" дегенді білдіреді. Мандалайлар патриархалды қоғам, олар отбасылық есімдерді немесе маргаларды қолданады. Мандалингтің белгілі маргаларына: Лубис, Насусьон, Сирегар, Ритонга, Хасибуан, Харахап, Далимунте (алғашқыда Мунтеден), Матонданг, Ранкути, Париндури, Пуаса, Пулуган, Рамбе, Даулае), Похан, Батубара (Сумтраның шығыс жағалауындағы Бату Бара халқымен шатастырмау керек), Барус және Хутаджулу жатады.
The etymology of 'Mandailing' is said to be a compounding of the words mande, meaning 'mother', and hilang, meaning 'lost'. Thus, the name is said to mean "lost mother". Mandailing society is patriarchal, employing family names, or marga. Well known Mandailing margas include: Lubis, Nasution, Siregar, Ritonga, Hasibuan, Harahap, Dalimunthe (originally from Munthe), Matondang, Rangkuti, Parinduri, Puasa, Pulungan, Rambe, Daulae(y), Pohan, Batubara (not to be confused with the Batu Bara people from the east coast of Sumatra), Barus and Hutajulu.
Тарих
Тамбоеннің есебіне сәйкес (1952) мандалиндер басқа батак этносы топтарымен бірге батак есімді бір адамның ұрпақтары; ол португалдар мен голландиялықтардың Суматраны отарлауына дейін оңтүстікке көшіп барған. Сонымен қатар, көптеген мандаилдер Минакаба тауларында орналасқан Пагаруюнгтан шыққан, мысалы Насусьон кланы. Голландияның Суматрадағы отарлауы Мандалиндерді Батактың кіші санаты ретінде, мысалы, күшті мұсылман Ахен және Миннакаба халықтарының арасында Батакланд деп аталатын мұсылман емес буферлік мемлекет құру үшін "жапсырма саясатының" бөлігі ретінде енгізді. Мандалиндер өздерінің ерекше этникалық азшылықтары ретінде танылудың орнына Тоба Батак халқымен байланысты болды. Нәтижесінде мандалиндер екі мәдени және этникалық сәйкестікке бөлінді, атап айтқанда Индонезиядағы батак мандалиндері мен Малайзиядағы малай мандалиндері. Раджа Асал мен Раджа Билах Перакка қашып кетеді, олардың ізбасарлары Төменгі Перак пен Кента аңғарында қоныстанды. Британдықтар Бланжаның Раджа Била Пенгулуын тағайындады, ал оның ұлы Раджа Якоб 1920 жылдары әлемдегі ең ірі қалайы өндіруші Тронхо кен орындарын ашқаннан кейін үлкен табыс әкелген Тронхоның Пенгулу болды. Пулунган, Харахап, Матонданг, Ранкути және басқалар Луат Мандалайлингтің кішігірім топтары болып табылады. Харахап пен Сирегар қазір Регент және Солтүстік Регент арасындағы Оңтүстік Тапанули аймағына қарасты Луат Ангколада тұрады.
According to Tamboen's account (1952) the Mandailing, along with other sub ethnic Batak groups are the descendants of one man by the name of Batak; who migrated to the south before the coming of the Portuguese and Dutch colonisation of Sumatra. Moreover, many Mandailing people are of Minangkabau descent from Pagaruyung in the Minangkabau highlands, such as the Nasution clan. Dutch colonization in Sumatra caused the Mandailing to be included as a sub category of the Batak, as part of a 'wedge policy' to create a non Muslim buffer state called Batakland between the powerful Muslim Achehnese and Minangkabau nations. The Mandailing was associated with the Toba Batak people instead of being recognized as a distinct ethnic minority. Consequently, the Mandailing people have been torn between two cultural and ethnic identities, namely Batak Mandailing in Indonesia and Malay Mandailing in Malaysia. Raja Asal and Raja Bilah fled to Perak, where their followers settled in Lower Perk and the Kinta Valley. The British appointed Raja Bilah Penghulu of Blanja while his son Raja Yacob became Penghulu of Tronoh, which generated large revenues after the opening of the Tronoh Mines, the largest tin producer in the world in the 1920s. Other groups, such as Pulungan, Harahap, Matondang, Rangkuti, and others are the smaller groups of Luat Mandailing. Harahap and Siregar dwell almost in Luat Angkola, which now belongs to South Tapanuli Regency, situated between Regency and North Tapanuli Regency.
Дін
Мандалайл халқының басым көпшілігі мұсылман. Исламның бұл аймаққа алғаш рет қашан келгені туралы пікірлер әртүрлі, онда 19 ғасыр, 18 ғасыр немесе тіпті одан да ертерек айтылған. XIX ғасырда Мандалайлардың бір бөлігі Падри соғысы кезінде ислам дінін қабылдауға қысым көрсеткен кезде, батыс Суматрадан келген мұсылман дінбасылары оларды ислам дінін қабылдауға мәжбүр етті. Мәсіхшілікке келгеннен кейін ислам діні үлкен мұсылман малай әлеммен бірігу арқылы мандалайлықтарда берік тамыр жайды. Мандалайлдар өздерінің көптеген жергілікті діни үрдістерін сақтай алды және қазіргі заманға дейін исламның жергілікті түрін қабылдады, әсіресе Малайзияда олар мемлекет қолдаған исламға сәйкес келуге мәжбүр болды. Қазіргі кезде Малайзияда шамамен жүз мыңнан астам мандайлинг бар. Малайзиядағы мандалиндердің көбі Индонезиядағы Мандалин аймағында ата-бабаларына барады, өйткені бұл мандалиндердің арасындағы бауырластық пен бірліктің мықты байланысын сақтау дәстүрі болып табылады. Мандалин тілін әлі күнге дейін Малайзиядағы мандалин иммигранттарының ұрпақтары қолданады, бірақ жас ұрпақ арасында малай тіліне ауысу байқалады.
The Mandailing people are almost entirely Muslims. Opinion varies on when Islam first arrived in the region, where the 19th century, 18th century, or even earlier have been suggested. In the 19th century, a portion of the Mandailing were converted to Islam during the Padri War when Muslim clerics from west Sumatra pressured them to adopt the religion. After conversion, Islam took firm roots in the Mandailing people through integration with the larger Muslim Malay world. The Mandailing people were able to retain many of their native religious practices and adopted an indigenized form of Islam until the modern era, especially in Malaysia where they were forced to conform to state sponsored Islam. There are approximately more than one hundred thousand Mandailings In Malaysia nowadays. Many of the Mandailings in Malaysia are visiting their ancestors in Mandailing Regency in Indonesia as it has been a tradition to keep the brotherhood and strong bond of unity among the Mandailings. The Mandailing language is still used by the descendants of Mandailing immigrants in Malaysia, although language shift to Malay is observed among the younger generation.
Мәдениет
Мандалайлдың классикалық даун уби тумбук немесе пюредегі тапиока жапырақтары, бунга кантан, лимон шөптері мен кокос сүті дәмдерімен мандалайл халқының арасында танымал тағам. Олардың "Горданг Самбилан" атты дәстүрлі домбыра ансамблі бар.
The Mandailing classic of daun ubi tumbuk or mashed tapioca leaves, lush with bunga kantan, lemongrass and coconut milk flavor is a famous food among the Mandailing people. They have a traditional ensemble of drums called Gordang Sambilan.
Дау
Халықтың басым бөлігі өздерін батактардың бір бөлігі деп санайды. Мандалиндердің қан байланыстары, туыстық қатынастары, тілі, жазу жазуы, әлеуметтік жүйелері, өнерлері, әдет-ғұрыптары мен нормалары тоба батактар мен анкола батактарынан ерекшеленеді.
Majority of the population consider themselves as part of Batak as Ethnolinguistic group The Mandailing people has blood ties, kinship, language, writing script, social systems, arts, customs and norms that are different from the Toba Batak and Angkola Batak.