Кіріспе
Мұздық үңгір - мұздықтың мұздарында пайда болған үңгір. Мұздық үңгірлер көбінесе мұз үңгірлері деп аталады, бірақ соңғы термин жыл бойы мұз болатын тау жынысы үңгірлерін сипаттау үшін дұрыс қолданылады.
A glacier cave is a cave formed within the ice of a glacier. Glacier caves are often called ice caves, but the latter term is properly used to describe bedrock caves that contain year round ice.
Шолу
Мұздық үңгірлерінің көпшілігі мұздық арқылы немесе астынан ағып жатқан судан басталады. Бұл су көбінесе мұздықтың бетінде еру арқылы пайда болады, мұзға кіреді және мұздықтың тұмсығынан шығады. Судан жылу беру ауа толтырған қуысты құру үшін жеткілікті балқытуды тудырады, кейде сольді флюкция арқылы көмектеседі. Ауа қозғалысы жазда балқу және қыста сублимация арқылы ұлғаюға көмектеседі. Кейбір мұздық үңгірлері вулкандық шаңырақтардан немесе мұз астындағы ыстық бұлақтардан геотермальдық жылудан пайда болады. Оның бір мысалы - Исландиядағы Ватнайокуль мұздықтағы Кверкфьолл мұздық үңгірі. 1980 жылдары ұзақ уақыт бойы өлшенген. Кейбір мұздық үңгірлері балқу және мұздық қозғалысына байланысты салыстырмалы түрде тұрақсыз, олар жергілікті немесе толық құлдырау, сондай-ақ мұздықтардың кері қайтуымен жойылады. Мұздық үңгірлерінің динамикалық табиғатының бір мысалы - АҚШ-тағы Райнер тауында орналасқан бұрынғы Бейбітшілік мұз үңгірлері. 1900 жылдардың басында белгілі болған үңгірлер 1940 жылдардың ортасында мүлдем жоғалып кетті деп ойланған, бірақ 1978 жылы үңгіршілер мұздық үңгірлеріндегі өтпелерді өлшеді, содан кейін ол әлемдегі ең ұзақ мұздық үңгір жүйесі деп саналды. Бейбіт мұз үңгірлері 1990 жылдары құлап, жоғалып кетті, ал бір кездері үңгірлерді қамтитын мұздықтың төменгі жағы 2004 және 2006 жылдар аралығында толығымен жоғалып кетті. Мұздық үңгірлерін мұздықтар ғалымдары мұздықтардың ішкі бөлігіне кіру үшін пайдалана алады. Мұздық үңгірлерін зерттеуді кейде "глациоспелеология" деп атайды.
Some glacier caves are relatively unstable due to melting and glacial motion, and are subject to localized or complete collapse, as well as elimination by glacial retreat. An example of the dynamic nature of glacier caves is the former Paradise Ice Caves, located on Mount Rainier in the United States. Known since the early 1900s, the caves were thought to have disappeared altogether in the mid 1940s, yet in 1978 cavers measured of passageways in glacier caves there, and it was then considered the longest glacier cave system in the world. The Paradise Ice Caves collapsed and vanished in the 1990s, and the lower lobe of the glacier which once contained the caves has also vanished entirely between 2004 and 2006. Glacier caves may be used by glaciologists to gain access to the interior of glaciers. The study of glacier caves themselves is sometimes called "glaciospeleology".