Кіріспе

Тедим () - Мьянмадағы Чин штатындағы Тедим қалашығының әкімшілік орталығы. Ол Хакхадан (Хакха - Чин штатының астанасы) кейін Чин штатының екінші ірі қаласы. Қаланың төрт ірі ауданы (венг): Саколам, Миома, Лавибуал және Лейлум.

Тарих

"Тедим" деген атау күн сәулесінде жарқырап тұратын төбедегі тоғаннан алынған. Сондықтан оны жергілікті тедим тілінде те-дим (жасыл, жарқыраған) деп атаған (осы тілді "тедим пау" деп те атайды). Зомдықтардың жазу жүйесі болмағандықтан, Тедим тарихы ауызша айтылған дәстүрге негізделген. Тедимнің құрылуы сол кездегі аймақтағы Гуаит отбасының күшті әміршісі Гуй Манг II-ге (1600 ж. Алайда, Гуй Лунның (Гуй Ман II-нің бесінші ұрпағы) мерзімінен бұрын қайтыс болуына байланысты Тедим екі ұрпаққа дейін бос қалды. Пум Го кезінде Тедим Гуате отбасының саяси базасы ретінде қайта құрылды. Манг Сум II, Пум Гоның ұлы кезінде Пэвихангтардың одақтас күштері аймақта алға жылжи бастады және Тедимге шабуыл жасады. Тедимде тағы да көптеген адамдар қашып кетті, бірақ кейбір жергілікті тұрғындар Манг Гиннің басшылығымен аман қалды. 1840 жылы бейбітшілікті қамтамасыз ету үшін қалған азаматтар жаңадан пайда болған Сукте әулетінің Муальбемнің Кам Хау басшылығын шақырды, өйткені олардың Пауидің Захау әулетімен жақсы әскери және саяси байланыстары болды. 1824 жылы британдықтар Тедiмге билік құрған кезде, ол ауданның әкiмiнiң жергiлiктi резиденциясы болып таңдалды.

География

Таңмуал тауларының қатарына Кеннеди шыңы, Лунгленкауль, Рих Буал, Хаусапи, Гуллу Муал, Зангмуалли, Туикангпи, Суансуан және Лентангмуал жатады. Бұл жерде бөгеттер, үңгірлер, шыңдар және басқа да көрікті жерлер бар, соның ішінде Леннупа Муал, Твин Фей Хилл және басқа да тарихи орындар бар.