Кіріспе
Айви Комптон Бернетттің 1935 жылғы романы "Үй мен оның басы" - Айви Комптон Бернетттің 1935 жылғы романы, 2001 жылы Нью-Йорк Review Books Франсин Проздің сөздерімен және 2021 жылы Пушкин Пресс Хиллари Мантелдің кіріспесімен қайта жарияланды. 1880-жылдардағы жоғары орта класты Викториялық үй шаруашылығына назар аударған роман отбасылық құпиялар мен әйелдердің ерлерге бағындырылуы сияқты тақырыптарды зерттейді. 1962 жылы кімнің романы ең сүйіктісі деп сұрағанда, Комптон Бернет "Мансервант және Қызметші" және "Үй мен оның бастығының алғашқы үштен екісі" деп атады.
A House and Its Head is a 1935 novel by Ivy Compton Burnett, republished in 2001 by New York Review Books with an afterword by Francine Prose and in 2021 by Pushkin Press with an introduction by Hilary Mantel. The novel, which focuses on an upper middle class Victorian household in the 1880s, explores themes such as family secrets and the subordination of women by men. When asked in 1962 which of her novels were her favourites, Compton Burnett referred to Manservant and Maidservant and "the first two thirds" of A House and Its Head.
Сюжет
"Үй және оның басшысы" Виктория дәуіріндегі отбасымен таныстырады: патриарх Дункан Эджворт, оның әйелі Эллен, қыздары Нэнс және Сибил, және немере інісі Грант, олардың үйін мұрагерлікке алуға дайын. Дункан қатыгез және билеуші; ол Гранттың "адепсіз" деп тапқан ғылыми кітабын отқа лақтырады. Элен ауырып, қайтыс болады, содан кейін Дункан тез арада қайтадан үйленеді. Оның жаңа әйелі Алисон әдемі, бірақ жас, балаларынан жасы үлкен емес. Неке апатты болып шығады. Алисон Грантпен қарым-қатынас жасайды, және олар балаға ие болады, Ричард. Ол Ричардтың ата-анасын құпия ұстауға тырысады, бірақ Дункан баланың оның емес екенін отбасының бұрынғы мейірбикесінің хаттарынан біледі, ол Ричардтың шашындағы ақ жолақ туралы айтады. Элисон отбасы досы Алмерик Бодпен бірге қашып кетеді, ал Дункан отбасылық гувернанта Кэссиге үйленеді, ол қаржылық себептермен келіседі. Олардың Уильям есімді ұлы бар. Грант Нэнске ұсыныс жасайды, ол оны қабылдамайды, ал Сибил оны қабылдайды. Сибил, Ричардтың Грант мүлкін мұра етуге дайын екендігіне ашуланып, медбикеге Ричардты газбен өлтіру үшін ақы төлейді; содан кейін ол Дункан мен / немесе Кэсси жауапты болуы мүмкін деген уәделерді таратады. Қатысты Кэссидің анасы Джекилл ханым Сибилдің әмияншасында айыптайтын хатты көрген кезде анықтап алады. Хаттан Сибилдің Дунканға хат жазу үшін медбикеге ақы төлегені де көрінеді. Грант Сибилді тастап кетеді, ол ауру әпкесімен бірге тұрады. Сибил әпкесі қайтыс болғаннан кейін оның байлығын мұра етеді және Гранттан оны кешіруін сұрайды, онымен бөлісуге уәде береді. Грант қарсылық білдіре отырып, келіседі.
Сыни қабылдау
Бірнеше қазіргі заманғы жазушылар мен сыншылар "Үй мен оның басы" романын жоғары бағалады. Ребекка Абрамс, Нью-Стейтсменде жазған, оны ХХ ғасырдағы басылымның ең маңызды романдары қатарына жатқызды, оны Генри Джеймстің шығармаларымен салыстырды. Хиллари Мантел "Телеграф" газетінде жазған хатында бұл кітапты "адамның азғындығы туралы ең көңілді әңгіме деп атады". Проза романның қорытындысын "Жейн Остин жаман дәрілерге толы" деп сипаттады.