Кіріспе

Атакпен құлшылық ету синдромы (CWS) немесе атақтыны құлшылық ету бұзылуы (COD) - адам атақтының жеке және кәсіби өмірінің егжей-тегжейіне тым көп араласатын оппозициялық тәуелділік бұзылуы. Психологтар көптеген адамдардың кино, теледидар, спорт және поп-жұлдыздарға деген құмарлықтарына қарамастан, олардың арасындағы жалғыз ортақ фактор - олардың барлығы жұртшылық көзіне түсетін тұлғалар екендігін көрсетті. Атак-даңқтыларды құлшылық ету туралы жазбалар 19 ғасырдан басталады.

Қарапайым маңайлы

Қарапайым оппозициялық аңдып жүру барлық аңдып жүру жағдайларының көпшілігін құрайды, 69-дан 79% -ға дейін, және еркектер басым. Бұл жолмен іздеу, әдетте, құрбандарымен бұрын қарым-қатынаста болған адамдармен байланысты. Алайда, атақтыға табыну синдромын танытатын қарапайым адам мен олардың мазалаған атақты тұлғалары арасында бұл міндетті түрде емес. "Жай мазасыз қудалаушы" деп аталатын критерийлерге сай келетін адамдар өз өмірлерінде табысты жеке қарым-қатынастар орнату қабілетсіздігін, әлеуметтік ұяттылықты, күшсіздік сезімін, қауіпсіз еместікті сезімін және өзін-өзі бағалауды өте төмен бағалайтын сипаттамаларды бөліседі. Осы қасиеттердің ішінде өзін-өзі бағалаудың төмендігі, олардың құрбандарына деген құмарлықта үлкен рөл атқарады, бұл жағдайда, атақты тұлғаға. Егер адам өзінің қызығушылығын тудырған атақты тұлғамен ешқандай байланыс жасай алмаса, оның өзін-өзі бағалау сезімі төмендейді.

Көңіл көтеру-әлеуметтік

Осы таңғаларлық деңгей танымалдардың өз жанкүйерлерінің назарын аударта білуімен байланысты. Көңіл көтерудің әлеуметтік атақты құлшылық етуі салыстырмалы түрде төмен деңгейдегі маңайлануды сипаттау үшін қолданылады. Әдеттегі ойын-сауық әлеуметтік көзқарасының мысалы: "Мен достарыммен сүйікті атақтының не істегенін талқылауды ұнатамын". Бұл танымал тұлғаларды әлеуметтік желілерде маңдайшалап бақылау түрінде де көрінеді, бірақ танымал тұлғаларды құлшылық етудің ең төменгі деңгейі деп саналады. Оның тамақтануға деген бейімділіктері (азық-түлік қоректену бұзылуы), алаңдаушылық, депрессия, дене бейнесінің нашарлауы және өзін-өзі бағалаудың төмендеуі, әсіресе 13 жастан 20 жасқа дейінгі жасөспірімдер арасында бірқатар жағымсыз әсерлері бар екені байқалады. Бұл пікірді 17-20 жастағы қыз-жігіттер тобында жүргізілген зерттеу растайды.

Жеке тұлғалық

Бұл - невротизммен және психотизммен байланысты мінез-құлықпен байланысты маңайланудың аралық деңгейі. Танымал адамға деген зор жеке көзқарастың мысалы: "Мен сүйікті танымал адамымды жаныма жақын деп санаймын" деген сияқты мәлімдемелерді қамтиды. Кейбір косметикалық операцияларда жеке тұлғаға құлшылық етудің дене бейнесінде әсері байқалады. Белгілі тұлғаларды осы деңгейге дейін қызықтырмайтын әйелдерге қарағанда, жоғары деңгейдегі қызығушылықты байқаған әйелдер косметикалық хирургияны көбірек қабылдайды.

Махаббатпен мазалану

Атауынан көрініп тұрғандай, мұндай мінез-құлықты танытқан адамдарда, олармен жеке қарым-қатынасы жоқ адамға деген махаббат сезімі қалыптасады. Сүйіспеншілікпен мазаланған аңдып жүру барлық аңдып жүру жағдайларының шамамен 20-25% құрайды. Мұндай мінез-құлықты танытқан адамдар психикалық бұзылысқа, әдетте шизофренияға немесе паранояға ұшырайды. Махаббатпен мазаланған аңдып жүрген адамдар көбінесе өздерін мазалаған адаммен қарым-қатынаста екеніне сендіреді. Мысалы, Дэвид Леттерменді бес жыл бойы аңдып жүрген бір әйел оның әйелі екенін мәлімдеді, бірақ ол онымен жеке қарым-қатынасы жоқ еді.

Эротомандық

Эротоман, эротомания сөзінен шыққан, өз құрбандарын жақсы көретінін шын жүректен сенетін stalkers-ті білдіреді. Бұл жағдайда құрбандар өздерінің қоғамдастығында немесе БАҚ-та жақсы танымал, яғни олар кішігірім қалалардың атақтыларынан бастап Голливудтың танымал тұлғаларына дейін жетуі мүмкін. Эротомандық stalkers барлық stalking жағдайларының 10% -дан азын құрайды, олар ең аз таралған. Қарапайым оппозициялық аңдығандардан айырмашылығы, аңдығандардың көпшілігі әйелдер. Махаббатпен машықталған асыраушыларды сүйгендей, эротоманиялық асыраушылардың мінез-құлқы шизофрения, биполярлық бұзылыс немесе ауыр депрессия сияқты негізгі психологиялық бұзылыстың нәтижесі болуы мүмкін. Эротоманияға шалдыққан адамдар атақтылардың арнайы хабарлар немесе белгілер жіберіп, олармен қарым-қатынас жасау үшін БАҚ-ты пайдаланады деп сенуге бейім. Бұл аңдып жүргендердің нағыз сенімдері болмаса да, олар атақты адаммен бетпе-бет қарым-қатынас жасағысы келмейді, сондықтан олар үшін қауіп төнбейді.

Шекаралық-патологиялық

Бұл классификация атақты құлшылық етудің ең ауыр деңгейі болып табылады. Бұл атақтыларды құлшылық етудің нәтижесінде патологиялық көзқарастар мен мінез-құлықпен сипатталады. Бұл құлшылық етілген атақтының атынан қылмыс жасауға немесе атақты кейде қолданатын салфеткалар сияқты қарапайым заттарға ақша жұмсауды қамтиды.

Психикалық денсаулық

Деректер психикалық денсаулықтың нашарлауы атақтыларды құлшылық етумен байланысты екенін көрсетеді. Зерттеушілер Ұлыбританияда танымал адамдарға табыну мен психикалық денсаулықтың арасындағы байланысты зерттеді. Бір зерттеудің нәтижесіне сүйенсек, атақтыларға құлшылық етудің өзі адамның депрессия мен уайымға ұшырауына себеп болады. 2004 жылы жүргізілген тағы бір зерттеуде атақтыларды құлшылық етудің депрессия мен уайымға ұшырауымен ғана емес, сонымен қатар стресс, жағымсыз әсерлер мен аурулардың да жоғары деңгейімен байланысты екені анықталды. Бұл екі зерттеуде де танымал тұлғаларға табынудың әлеуметтік немесе патологиялық аспектілері мен психикалық денсаулықтың арасында маңызды байланыс жоқ екені дәлелденген. Басқа бір патология дене бейнесінің танымдық пішінін қалыптастыруда атақтылардың рөлін зерттеді. Ұлыбританияның үш жеке үлгісінің (жасөспірімдер, студенттер және қарт адамдар) ішінен адамдар өз жынысына тән тән / фигурасы ұнаған және таңғалған танымал адамды таңдап алды, содан кейін дене бейнесінің екі өлшемімен бірге танымал мінез-құлық шкаласын аяқтады. Белгілі бір байланыс танымал адамдарға деген көзқарастар мен дене бейнесінің арасында тек қыздардың арасында ғана байқалды. Белгілі тұлғаларды құлшылық етудің төмен деңгейлері (әлеуметтік ойын-сауық) ешқандай клиникалық өлшемдермен байланысты болмаса да, атақтыларды құлшылық етудің орташа деңгейлері (жеке жанды) қиялға бейімдікпен байланысты (жалпы ауытқудың шамамен 10%), ал атақтыларды құлшылық етудің жоғары деңгейлері (шекаралық патологиялық) қиялға бейімдікпен (жалпы ауытқудың шамамен 14% -ы) және диссоциациямен (жалпы ауытқудың шамамен 3% -ы, бірақ әсерінің мөлшері аз және ең алдымен ірі үлгі өлшеміне байланысты). Бұл зерттеу "көнекей тұлғаларды құлшылық етудің қарқындылығы арта түсіп, адам сол тұлғамен қарым-қатынас орнатқандай сезінетін сайын, оның қиялға деген бейімділігі арта түсетінін" көрсетеді. Танымал адамдарға табыну синдромы материалдық және сатып алу құмарлығы сияқты зиянды бейімділіктердің пайда болуына әкелуі мүмкін, бұл Роберт жүргізген зерттеу арқылы расталуы мүмкін. А. Ривз, Гэри. А. Бейкер және Крис. С. Трулок. Бұл зерттеудің нәтижелері атақтыларға табынудың жоғары деңгейін материализм мен құмарлықпен сатып алудың жоғары деңгейімен байланыстырады. Бірқатар тарихи, этнографиялық, нетнографиялық және автоэтнографиялық зерттеулер әр түрлі академиялық пәндерінде, мысалы, кинотану, медиатану, мәдени зерттеулер және тұтынушылар зерттеулері, олар McCutcheon және басқалардан айырмашылығы. негізінен студенттер үлгісіне (екі ерекшелікпен) назар аударды іс жүзінде даладағы шынайы жанкүйерлерді зерттеді, Хортон мен Вольдің парасоциалды өзара іс-қимылдың бастапқы тұжырымдамасына немесе Литстің бұрынғы зерттеуіне сәйкес келетін өте басқа қорытындыға келді.