Кіріспе

Словакияның грек-католик епискобы Василий Хопко (21 сәуір 1904 жыл, Грабское 23 шілде 1976 жыл) - Словакияның грек-католик шіркеуінің епархы. Ол коммунистік басқыншылық кезінде азап шегуі үшін 2003 жылы 14 қыркүйекте Рим папасы Иоанн Павел II-нің құттықтау сөзін айтты.

Өмір

Базиль Хопко Венгрия Корольдігінің Сарос округінің (қазіргі Словакияның шығысы) Храбске деген русин ауылында дүниеге келген. Оның ата-анасы, Василий және Анна Петренко жерсіз шаруалар болған. Хопконың әкесі сәби кезінде найзағайдың соққысына ұшырап, қайтыс болды. Анасы оны әкесіне қалдырып, жұмыс іздеп АҚШ-қа көшіп кеткен. 7 жасында Хопконы грек-католик діни қызметкері, ағасы Деметер Петренконың үйіне жіберді. Ол 1923 жылы Чехословакиядағы Прешов қаласындағы евангелистік гимназияны үздік бітірді. Хопко Прешов епархиялық семинариясында оқыды. Ол Америкада анасына қосылуды және діни қызметіне сол жерде баруды армандаған, бірақ қайталанатын денсаулық мәселелерінің құны оны саяхатқа шығара алмады. Кейін ол өзінің туған елінде қызмет етуге шешім қабылдағанда, кенеттен сауығып, өзінің шақыруын білдіретін белгі алғандығын түсінді. 1929 жылы 3 ақпанда грек-католик діни қызметкері болып тағайындалды. Ол 1929-1936 жылдары Чехословакия астанасы Прагадағы грек-католик шіркеуінің пасторы болды. Ол кедейлерге, жұмыссыздарға және студенттерге көңіл бөлгенімен танымал болды. Оның анасы 22 жылдан кейін Америкадан оралып, Прагадағы ұлына қосылды, ол оның шіркеудің пасторасында үй шаруасын жүргізді. 1936 жылы Прешов епархиялық семинариясында оқытушылық қызметпен айналысты және монах атағын алды. Ол Прагада жүргенде Карл университетінде аспирантураны бастаған, 1940 жылы Братиславадағы Коменский университетінде теология докторы дәрежесін алған. Прешовте ол епархияның баспа бөлімін басқарды, онда ол ай сайынғы мерзімді басылымға редакторлық қызмет атқарды. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін кеңестік коммунистердің ықпалы артып, Прешов епискобы Павел Петр Гойдич Греко-католик шіркеуін қорғауға көмектесетін көмекші епископты Киелі орыннан сұрауға мәжбүр болды. Хопко 1947 жылы 11 мамырда осы қызметке тағайындалды. Чехословакияны коммунистер басып алғаннан кейін Грекия католик шіркеуіне апат төгілді. 1950 жылы мемлекет оны діни ұйым ретінде ресми түрде жойды, ал оның мүлкі Ресей православие шіркеуіне берілді. Епископ Гёдич тұтқындалып, өмір бойына түрмеде отырды. 1950 жылы 28 сәуірде епископ Хопко тұтқындалып, бірнеше апта бойы аштықпен тамақтанып, азап шекті. Ақырында ол Римге адал болып, "әлеуметтік теріс қылық жасағаны" үшін 15 жылға сотталды. Ол бірнеше рет түрмеден түрмеге ауыстырылды. Оның денсаулығы нашарлап, 1964 жылы қарттар үйіне ауысты. Ол ешқашан денсаулығына қайта оралмады. Прага көктемі кезінде Чехословакия үкіметі 1968 жылы 13 маусымда Хопконы заң жүзінде тазартты және Прешов епархиясы қалпына келтірілді. Алайда белсенділер бұл орынға словак епискобын тағайындауды талап етті, сондықтан Киелі орын словак діни қызметкері Ян Хирканы епископ Хопконың орнын басатын болып тағайындады. Епископ Хопко 1976 жылы 23 шілдеде 72 жасында Прешов қаласында қайтыс болды. 2003 жылы 14 қыркүйекте Папа Иоанн Павел II оны Братиславадағы рәсімде ақылды деп жариялады.