Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Пили веша (тулу: ಪಿಲಿ ಏಸ) "Тайгер маскасы" - жағалаудағы Карнатакадағы бірегей халық биі. Пиливаша Навратри кезінде құдай Дургаға құрмет көрсету үшін орындалады, оның сүйікті малы - жолбарыс (марнами деп аталады). Маңғыстауда дасара мерекесі кезінде көптеген құмар адамдар қатысады. Бұл әннің пайда болуы Карнатаканың Удупи ауданында болған. Алғашқыда ол Кришна Жанмаштами / Мосарукудике және Ганеша Чатурти кезінде Мангалор, Удупи, Мудабидри, Кундапур және Туллу Надудағы басқа да көптеген жерлерде орындалған.
Pili Vesha in (Tulu: ಪಿಲಿ ಏಸ) "Tiger Masque" is a folk dance unique in coastal Karnataka. Pilivēṣa is performed during Navratri to honour the Goddess Durga, whose favoured animal is the tiger (called mārnemi). Mangalore Dasara is one of the festivals during which large number of enthusiasts participate in this ritual. It was originated in Udupi District of Karnataka and initially performed during the Krishna Janmashtami/Mosarukudike and Ganesha Chaturthi at Mangalore, Udupi, Moodabidri, Kundapur and many other places in Tulu Nadu.
Әскерлер
Әдетте, жас аталар бес-он немесе одан да көп адамнан тұратын әскер құрастырады, онда үш-бес аталар боялған және жолбарысқа ұқсайтын киім киеді, ал тулу тілінде таас деп аталатын екі немесе үш барабаншы бар топ. Бұл топты топтың жетекшісі алып жүреді. Навратрида бұл әскерлер өздерінің қалаларының көшелерінде барабандардың соққысымен жүріп жүреді. Олар үйлер мен сауда орындарында немесе жол жиегінде тоқтап, он минутқа жуық өнер көрсетеді, содан кейін өздерінің өнерлерін көргендерден ақша жинайды. Әскерлер Навратридің соңғы күніне дейін өнер көрсетеді, олардың барлығы дерлік Мангаледеви, Гокарнанатшешвара және Венкатрамана ғибадатханасы сияқты түрлі ғибадатханалар ұйымдастырған Шарада шерулерінің бір бөлігі болып табылады. Қадам аяқталғаннан кейін, қойылымдар тоқтатылады және бояу алынып тасталады.
Typically, young males form troops of five to ten members or more, which will have three to five males painted and costumed to look like tigers, and a band called thaase in Tulu with two or three drummers. This troop is accompanied by the manager of the group. During Navratri, these troops will be roaming the streets of their towns, with the accompanying drum beats of their bands. They stop at homes and businesses or on the roadsides to perform for about ten minutes after which they collect some money from the people who have observed their performance. The troops perform until the last day of Navratri, and almost all of them form part of the Sharada processions organized by various temples such as Mangaladevi, Gokarnanatheshwara and Venkatramana temple. After the procession is over, performances are stopped and the paint is removed.
Киімдер
Пилли тулу тілінде "акула" дегенді білдірсе, бишілер өздерін барс немесе гепард үлгілерімен бояған. Киімдер әр жерге байланысты әр түрлі болуы мүмкін, Маңғол қаласында қолданылатын киімдер Удупи ауданымен салыстырғанда басқаша. Әр адам тек қана кішкентай шорты киіп жүреді, әдетте, оның үстінде жолбарыстың терісі бейнеленген. Оның жалаңаш денесі мен бет-әлпетіне жолбарыстар, гепардтар мен барс бейнелері салынған. Бұл киімнің толықтығын жалған жүннен жасалған бас киім немесе маска, кейде құйрық құрайды. Бояу теріде күйілу сезімін тудырады. Бірақ адамдар бұл жағдайға мерекелік іс-шараларға қатысу үшін және мереке кезінде қосымша ақша табу үшін төтеп береді. Бастапқыда адамдар мұны діни ант ретінде жасайтын. Бояуды денеде бірнеше күн ұстап, қалағандай бояу немесе ретушировка жасалады.
While Pili means "tiger" in Tulu, dancers also painted themselves with leopard or cheetah motifs. The costumes may vary depending on the place, costumes used in Mangalore is different compared to Udupi district. Each person will be wearing just a knicker/shorts, which usually has a tiger skin motif. The rest of his bare body and face is painted with various designs that denote tigers, cheetahs, and leopards. A headgear or mask made of fake fur and sometimes a tail is worn to complete the ensemble. The paint causes a burning sensation on the skin. But this is endured by the persons to be part of the celebrations and also to earn some extra money in the holiday season. Originally people used to do this as a part of a religious vow. The paint is kept on the body for a couple of days and repainted or retouched as desired.
Біліктілік
Бұл әр адамның өзіне тән ерекшелігі, ал ең бастысы - жолбарыстың биін білуі керек. Әдетте суретшілер отты тыныс алу, қолмен жүру, қол ұстап тұру, гимнастика қимылдары, ауыздан ақша алу және аккимудиді көтеру (сарыға байланған күріш, салмағы 42 кг!) тістерінде және кері тастау және т.б.
The skills may vary from person to person and the basic skill required is to know the tiger dance steps which requires one to have enough stamina. Usual skills performed by the artists are Fire breathing, Hand walking, Handstands, gymnastic moves, picking money from mouth by bending backwards and lifting akkimudi (rice tied in straw, weighing 42 kg!) in their teeth and throwing it backwards etc.
Танымал мәдениетте
2014 жылы түсірілген "Улидавару Кандантхе" кинофильмі "Айғырдың биі" ролімен жарық көрді. Сондай-ақ, "Пиливеша биі" атты ән бар, ол толықтай жолбарыстың биіне арналған. 2021 жылы шыққан "Гаруда Гамана Вришабха Вахана" фильмі де қысқаша тарихқа ие болды. Онда Шива кейіпкері (актер Радж Б. Шетті) "Сожугада сужу маллиге" әнін билеп, жолбарыстың биін билеген Пили Веша болды.
The 2014 Kannada movie Ulidavaru Kandanthe featured Tiger dance where one of the character (actor Achyuth Kumar) belongs to the Pilivesha troop. Also, there is a song titled "Pilivesha Beats" completely dedicated to tiger dance. The 2021 movie Garuda Gamana Vrishabha Vahana also had a brief history and featured Pili Vesha where the character of Shiva (actor Raj B. Shetty) danced, the tiger dance, with the song "Sojugada sooju mallige"