Central Bank of Cyprus

Кіріспе

Кипрдің ақша-несиелік органы Кипрдің орталық банкі (Kεντρική Τράπεζα της Κύπρου Kıbrıs Merkez Bankası) - Кипрдің Еурожүйеге мүшелері және Кипр Республикасының ақша-несиелік органы болып табылады 1963 жылдан 2007 жылға дейін, Кипр фунтын шығарады. 2014 жылдан бастап ол Еуропалық банктік қадағалау шеңберінде Кипрдің ұлттық құзыретті органы болды.

Тарих

Кипрдің Орталық банкі Кипрдің Британдық отаршылдық үкіметінен бастау алады, ол 1927 жылы Кипр валюталық кеңесін құрды. Бұл 1914 жылы Кипрді Британ империясының біржақты аннексиялауынан, Лозанна келісімінен, 1923 жылы осы британдық сатып алудың халықаралық құқықтағы заңдылығын орнатудан және 1926 жылы Кипрде заң шығарушы кеңесті құру арқылы отаршылдық үкімет жүйесін толық құрудан кейін болды. Валюталық кеңестің төрағасы қызметін Кипр үкіметінің бас бухгалтері, сондай-ақ бас аудиторы атқарды. Басқарма бастапқыда Кипр фунты, шиллинг және пиастр, ал кейіннен ондық жүйеге енгізілгеннен кейін Кипр фунты мен милінде номенклатуралы банкноттар мен монеталар шығара алды. Алайда жергілікті валюта бір қыпыр фунты бір фунт стерлингке байланысты болды, яғни соңғы фискалдық бақылау әлі де Лондондағы Англия банкі мен Ұлыбритания үкіметінде болды. Бұл байланыс Кипрдің үкіметі Лондондағы Корольдік агенттерде Кипрдің үкіметі Кипрдің валюталық кеңесі шығарған әрбір Кипр фунтына Англия банкі шығарған бір фунт стерлингті сақтауға тиіс деген талаппен сақталды. 1960 жылы Ұлыбританиядан тәуелсіздік алғаннан кейін, 1 сәуірде аралда күшіне енген Кипр Республикасы Конституциясының 118-бабында Кипр президенті мен вице-президентіне жаңа орталық банкті құруға құқық берілді, ол Конституцияда "Банкті шығарушы" деп аталады және оның губернаторын тағайындайды. 119-бапта Банк басшысы мен Банк эмитентінің міндеттері көрсетілген, 120-бапта Банк эмитентінің басшысы Кипр Республикасының болашақтағы тиісті заңдарын сақтайтыны айтылған, ал 121-бапта Кипр Республикасының Үкіметі Банк эмитентін қаласа Орталық банкке айналдыру құқығын береді. Шынында да, эмитент-банк жаңа Республиканың Конституциясы аясында бұрынғы отарлау валюталық кеңесінің жалғасы болды, бірақ Конституция Республикаға оны Орталық банкке айналдыру құқығын берді. Бұл туралы шешім 1963 жылы қабылданды, ал осы жылы эмитент банктің орнын Кипрдің орталық банкі (ЦБ) алды. 2004 жылы Кипр Республикасының Еуропалық Одаққа қосылуынан кейін, Кипр Орталық Банкі 2008 жылы арал Кипр фунтын пайдаланудан евро валютасына ауысқан кезде, Еуроаймақ орталық банктер тобының мүшесі болды. Қыпырдағы қаржы институттарын қадағалауға, Еуропалық Орталық Банк қадағалауға алатын елеулі қадағалауға алынатын субъектілерді қоспағанда, Қыпыр Орталық Банкі жауапты. RCB банкі лицензиясын 2022 жылдың желтоқсан айында алып тастады.

The Central Bank of Cyprus has its origins in the British Colonial Government of Cyprus, which established a Cyprus Currency Board in 1927. This followed on from the unilateral annexation of Cyprus by the British Empire in 1914, the Treaty of Lausanne, establishing the legality in international law of this British takeover, in 1923, and the full establishment of a colonial system of government in Cyprus, with the creation of a Legislative Council, in 1926. The role of the Chairman of the Currency Board was held by the Accountant General, also known as the Auditor General, of the Government of Cyprus. The Board could issue notes and coins, initially denominated in the Cypriot pound, shillings and piastres, and later, following decimalization, in Cyprus pounds and mils. However, the local currency was pegged at one Cyprus pound to one pound sterling meaning ultimate fiscal control still rested with the Bank of England in London and the Government of the United Kingdom. This link was maintained by the requirement that for every Cyprus pound issued by the Currency Board in Cyprus, one pound sterling issued by the Bank of England had to be deposited by the Government of Cyprus with the Crown Agents in London. With independence from Britain in 1960, Article 118 of the Constitution of the Republic of Cyprus, which came into force on the island on 1 April 1960, gave the President and Vice President of Cyprus the right to establish a new central bank, called in the Constitution the 'Issuing Bank' and appoint its Governor. Article 119 sets out the responsibilities of the Governor and the Issuing Bank, Article 120 states that the Governor of the Issuing Bank shall abide by future relevant laws enacted by the Republic of Cyprus, and Article 121 gives the Government of the Republic of Cyprus the right to convert the Issuing Bank into a Central Bank if it wishes. In effect, the Issuing Bank was a continuation of the former colonial Currency Board within the framework of the Constitution of the new Republic, but the Constitution gave the right to the Republic to convert it into a Central Bank if it chose to do so. A decision to do this was taken in 1963, and the Issuing Bank was replaced that year by the Central Bank of Cyprus. Following the accession of the Republic of Cyprus to the European Union in 2004, the Central Bank of Cyprus became a member of the Eurozone group of central banks in 2008, when the island converted from using the Cyprus pound to the euro currency. The Central Bank of Cyprus is responsible for supervising financial institutions in Cyprus, with the exception of significant supervised entities which are supervised by the European Central Bank. As of April 2022 there were three banks deemed significant, Bank of Cyprus Holdings PCL, Hellenic Bank PCL and RCB Bank. RCB Bank had its licence withdrawn in December 2022.

Қыпыр Орталық банкінің басқарушысының рөлі

Кипр Орталық Банкінің губернаторы Кипр Орталық Банкінің ең жоғары лауазымды адамы болып табылады және оны Республика Президенті тағайындайды. Бұл лауазым 1963 жылы Кипрдің Орталық банкі құрылған кезде құрылды. Конвенция бойынша губернатор бес жыл қызмет етеді, бірақ бұл мерзім қайта жаңартылады. Банк басшысы Орталық банкінің Басқарушы кеңесі мен Директорлар кеңесінің отырыстарына төрағалық ету міндетіне ие. Ол Орталық банктің Кипр экономикасына қатысты саясатын белгілеу үшін жауапты болды, бірақ бұл жауапкершілік 2008 жылдың 1 қаңтарында Еуропалық Орталық Банк президентіне өтті, бұл Кипрдің Кипр фунтынан евроға ауысқан күні. Губернатор Еуропалық Орталық Банкінің Басқару кеңесінің мүшесі болып табылады.