Кіріспе

Нгабе (панамалық) бас әмірші Урака немесе Убаррага Мания Тигри (ө. 1531) - қазіргі Панама аймағындағы Нгабе америкалық бас әмірші немесе касик. Ол испан конкистадорларына қарсы тиімді күресті. Испаниялықтар онымен бейбіт келісім жасау үшін кездескенде тұтқынға алып, қамауға алып, Кариб теңізіндегі Номбре-де-Диос портына жіберді. Ол қашып кетіп, "келесі он бір жыл бойы" өзінің ер адамдарымен бірге конкистадорларға қарсы партизандық соғыс жүргізді, тауларда өмір сүрді және жасырылды, ақырында 1531 жылы табиғи себептерден қайтыс болды. Урака Латын Америкасындағы алғашқы "тұрақты партизандық соғыстардың" бірін бастады және ол el caudillo amerindio de Veragua (Верагуаның америкалық көшбасшысы) және испан империясының қарсыласы, Панаманың үлкен қарсылық көшбасшысы ретінде есте қалды. Панаманың ең кіші монетасы - центесимода оның суреті бейнеленген.

Тарих

1519 жылы Панама қаласының негізі қаланғаннан кейін көп ұзамай испан губернаторы капитан Педрариас Давила алтынға бай ауылды табу үмітімен елге көшіп-қонуды бастады. Испаниялықтар алтын кен орындарына аса бай Верагуа провинциясын жаулап алды. Ураканың аумағы қазіргі Ната де лос Кабаллерос қаласының маңында болды, ол 1520 жылы 20 мамырда Орталық Американың қалған бөлігін зерттеу үшін негіз ретінде құрылды. Урака мен оның әскерлері испан экспедициясына тоғыз жылға жуық батыл қарсы шығып, Гаспар де Эспиноза бастаған конкистадорларды бірнеше рет жеңді. Эспиносаны Панама қаласына Педрариас Давила шақырғанда, оның орнына Франсиско де Компаньон тағайындалды. Урака испан жауынгерлеріне шабуыл жасады, бірақ Компанон Панама қаласына көмек сұрауға хабаршы жіберді, ал Педрариас Эрнан Понсе де Леон бастаған көмек батальонын жіберді. Урака испандарды жеңу үшін бірігіп, дәстүрлі жау болған тайпалармен одақ құруға қол жеткізді. Понка, Дюрес, Дурария, Булаба, Гвисия, Гуанияга, Табор, Гуракона, Гуаниягос және басқа да үлкен иелері Верагуаның біріктірілген оның командасы. Понсе де Леон Ната қоршауын бұза алды, оның соңынан Педрариас жаңа күштерді қолға алды, олар испандықтарды Натада күшейтті. Қанды қақтығыстар жалғасып, бірде-бір тарап толық жеңіске жетпеді. Кейінгі шайқаста Ураканың әскерлері капитан Диего де Альбитресті жеңуге қол жеткізді, ол қашып кетіп, Кастилья-дель-Оро губернаторына хабар берді.

Ураканың басып алынуы

Компаньон бастаған испандықтар Урраканы айламен басып алуға тырысты. Олар Ната де лос Кабальероста бейбітшілік келіссөздерін өткізуді ұсынған елшілерін оның аумағына жіберді. Урака шақыруды қабылдады және екі адамымен бірге сайтқа қатысты, бірақ Компанон оны тұтқындап, басшыны Испанияға тасымалдау үшін Нумбе-де-Диосқа жіберді. Урака қашып кетіп, өз халқымен қайта қосылды және он бір жыл бойы испандықтарға қарсы партизан соғысын жүргізе отырып, тауларда өмір сүрді.

Тану

Верагуас провинциясының астанасы Сантьяго қаласындағы Escuela Normal мектебінің қасбетімен қарама-қарсы жерде испан конкистадорларына шабуыл жасауға дайын болғандай, жауынгерлік көрінісі бар Урака мүсіні тұр. Оның құрметіне Панаманың Скауттар Ұлттық Ассоциациясы Скаут Урака деп атайды. Бұл қоғамға ерекше қызмет көрсеткендерге берілетін ең жоғары дәреже.