Кіріспе

Орталық келісім (Porozumienie Centrum, PC) - Польшадағы христиандық демократиялық саяси партия. Ол 1990 жылы құрылған және оның тамыры "Солидарность" кәсіподағында және оның саяси бөлімі "Солидарность" Азаматтар Комитеті. Оның басты басшысы Ярослав Качинский болды. Партия бастапқыда Польша президенті Лех Валенсаның таңдауы болды және 1990-1992 жылдар аралығында онымен және оның айналасымен тығыз ынтымақтастық жасады, алғашқы посткоммунистік үкіметтерді басқарды. 1991 жылы Орталық келісімнен Ян Олзевский Валенсаның премьер-министрлікке кандидатурасын қолдап, ПК бастаған үкімет құрды. Алайда, 1992 жылы үкіметтің ішкі қақтығыстары туындап, оған сенімсіздік білдірілді. Содан кейін партияның шетке түсуі күшейіп, 1997 жылы "Солидарлық сайлау іс-әрекеті" партиясының құрамына енді. 2001 жылы партия басшылығы Орталық Агрегатты таратып, партияның тікелей мұрагері Заң және әділдікті құрды.

Тарих

1991 жылғы парламенттік сайлауда ПК Орталық Азаматтық Альянстың құрамына кірді, ол 8,7% дауыс алды. Кейіннен ол Либералдық демократиялық конгресстің Ян Кшиштоф Билецки бастаған үкіметке қосылды, ал 1991 жылдың желтоқсанында ПК-нің Ян Олзевский 1992 жылға дейін созылған үкімет құрды. 1993 жылғы парламенттік сайлауда ПК 4,4% -ға дейін төмендеді және ешқандай депутаттарды сайлай алмады. Партиядан кейін көптеген белсенділер шығып, Орталық келісім Интегративтік бастама, Республика үшін қозғалыс, Польшаны қайта құру қозғалысы және Польша одағы сияқты партияларды құрды. Орталық келісімінің алғашқы кезеңінде ол біртекті құрылым болған жоқ. Оның құрамына басқалармен қатар еркін нарықтық "Гданецк либералдары", христиан-демократиялық бейіні бар бірнеше кішігірім топтар (Христиан-демократиялық еңбек партиясы, Жас христиан-демократтар) немесе Польша халық партиясының шаруалары (Миколаичковские) кірді. Бұл идеологиялық жағынан әртүрлі құрылымдар Тадеуш Мазовецки үкіметінің саясатын сынға алуымен біріктірілді, сондықтан Лех Валенса олардың табиғи одақтасы болды, ол өз кезегінде 1990 жылы 11 маусымда жаңа құрылған партияға қолдау білдірді. Бұл одақ жүйелік өзгерістерді серпінді ету туралы ұрандармен, парламенттік және президенттік сайлауды мүмкіндігінше тезірек өткізуді, сондай-ақ экономиканы қайта құруды талап етумен бірге өтті, бұл олар жекешелендіру мен демонополизацияны білдіреді. Орталық келісімінің құрылуы Валенса мен Солидарлық кабинетке дейінгі қалған адамдар арасындағы "жоғарғы жақтағы соғыс" басталуымен тұспа-тұс келді. Партияның құрылуы туралы хабарланған конференцияның келесі күні Лех Валенса бұрынғы оппозиция ортасында дифференциацияның бар екеніне ризашылығын білдірді. 1991 жылғы 27 қазандағы парламент сайлауынан кейін премьер-министр лауазымына кандидат туралы партиялық президенттік даулар басталды, олар екі айға жуық уақытқа созылды. Парламент сайлауынан кейін көп ұзамай Лех Валенса жаңа үкімет құрудың төрт нұсқасын ұсынды. Centee келісімінің бұл ұсынысқа қарсы шығуы нәтижесінде 1991 жылдың 8 қарашасында Валенса үкімет құру тапсырмасын Бронислав Геремекке тапсырды. Оңшыл партиялардың қарсылығы 13 қарашада Геремекті одан әрі келіссөздерден бас тартуға мәжбүр етті. Сол кезде премьер-министрдің кандидатурасы бойынша төрт партия кеңестер өткізді: КЛД, КПН, ПК және ЗЧН. 1991 жылы 13 қарашада оларға "Бес" деп аталатын "Солидарлық халық альянсы" (PL) қосылды. Оның премьер-министрлікке кандидаты - ПК-нің адвокаты Ян Олзевский. Келесі екі аптада президент оның билігін жоюға және Билецкийдің үкіметін мойынсұнуға тырысты. Мәдени салада Орталық келісім Демократиялық одақтан, солтүстік Солидарлықтан қатты әсер етілген, және Христиандық Ұлттық одақтан, анахроникалық деп саналатын, қашықтықты сақтауға тырысты. Бұл туралы ПК басшысы Ярослав Качиньскийдің 1993 жылы Михаль Бичнивич пен Пьотр М. Рудницкийге берген сұхбатында айтқан сөздері дәлелдейді: "Мен ZChN консерваторларының ұсынғандарына, яғни дәстүрлі патриархалды отбасыға оралуға қарсымын. Бұл қазіргі қоғамға ұсына алатын модель емес". ZChN және бұл партияның католикалық ұлтшылдыққа қатысты пікірін Качинский былай деп түсіндірді: "ZChN ұсынған католицизм өзін-өзі белгілі бір формада, католик мемлекеті туралы талап ретінде көрсетеді. Мен саяси католицизмнің мұндай түрін қабылдамаймын. Бірде мен ZChN туралы Польшаны христиандықтан айырудың ең қысқа жолы деп айттым. Мен осы пікірді толықтай қолдаймын" ("). Партия экономика туралы отбасылық және кең қамқорлық мемлекет ретінде айтып, экономиканың басты мақсаты "мұқтаж отбасылардың кедейленуін болдырмау" болуы керектігін және ауыл шаруашылығы реформасын ауыл шаруашылығы корпорациялары мен ірі шаруашылықтардың есебінен отбасылық шаруашылықты насихаттайтын реформаны ұсынды. Ол реформаларға тең салмақты көзқараспен қарауға шақырды, поляк экономикасын бәсекеге қабілетті етіп, батыс нарықтарына кіріктіру туралы үндеулерге қарсы сөйледі. Партия экономикалық ұлттық риториканы қолдана отырып, таңдап алусыз, асығыс жекешелендіру мен реттеуші реформалар Польшаның егемендігіне "алғашқыда экономикалық, содан кейін саяси жағынан" қауіп төндіреді деп ескертті.

Президенттік

Сайлау жылыКандидат1 тур2 тур # жалпы дауыс % жалпы дауыс # жалпы дауыс % жалпы дауыс 1990 Қолдау Лех Валенса 6,569,889 40.0 (#1) 10,622,696 74.3 (#1) 1995 Қолдау Ян Олзевский 1,225,453 6.9 (#4) Қолдау Лех Валенса 2000 Қолдау Мариан Кржаклевский 2,739,621 15.5 (#3)

Сейім

Сайлау жылы # дауыс саны % дауыс саны # барлық орындықтар +/ 1991 977 344 8.7 44 Орталық Азаматтық Альянс коалициясының құрамында. 1993 609,973 4.4 44Орталық келісімнің бөлігі Польша одағы коалициясы, ол ешқандай орынға ие болмады. 1997 4 427 373 33,8 14 201 орын алған "Солидарлық сайлау іс-әрекеті" коалициясының құрамында.

Сенат

Сайлау жылы # барлық орынды жеңіп алды +/ 1991 1993 8 1997 2 51 орын алған "Солидарлық сайлау іс-әрекеті" коалициясының құрамында.