Кіріспе

Меланезияның фольклоры, мифтері және діні Меланезия мифологиясы Меланезияның фольклоры, мифтері және діндерін білдіреді. Бұл Оңтүстік-Батыс Океаниядағы аймақ Жаңа Гвинея архипелагін (оның ішінде Индонезияның Жаңа Гвинеясы мен Папуа-Жаңа Гвинея), Торрес бұғазы аралдарын, Соломон аралдарын, Вануату, Жаңа Каледония мен Фиджиді қамтиды. Әртүрлі мифологиялар негізінен Меланезияның әртүрлі халықтарының ауызша әдебиетінің дәстүрлерінен тұрады. Соңғы кездері 20-ғасырда Тынық мұхиты соғысы кезінде пайда болған жүк секталарына жатады.

Барлық нәсілдердің мифологиясы (1916)

1916 жылы Роланд Буррейдж Диксон "Барлық нәсілдердің мифологиясы" атты еңбегінде Меланезия мифологиясының алғашқы жазбасын жазды. Диксонның жинағы сол кездегі кейбір батыс бақылаушыларының бүкіл Меланезия масштабындағы мифологияның бар екендігіне деген сенімін көрсетеді. Сол кезде Оңтүстік Тынық мұхиттың әр түрлі аймақтарындағы мифологиялық дәстүрлерді біріктіру, олар бір "меланезиялық" мәдениеттің үлгілері болғандай, қабылданған практика болды. Қазіргі ғалымдар бұл әдісті тым оңайлату деп айыптайды, әр жергілікті дәстүрді бөлек ұсынуды және ықтимал байланыстарды мұқият ұсынуды жөн көреді.

Диксонның аймақтың халықтарын бөлу туралы ұсынысы

Диксонның айтуынша, Меланезия екі географиялық бөлімге бөлінеді: Жаңа Гвинея және оған іргелес кіші аралдар біріне; және оның солтүстігінде және шығысында орналасқан аралдардың ұзақ қатары, Адмиралтейство тобынан Жаңа Каледония мен Фиджиге дейін, екіншісін құрайды. Антропологиялық тұрғыдан алғанда, Меланезия аймағының халқы бірнеше түрлі тарихи халықтардан тұрады (Диксон "растық типтер" деп атаған). Екінші топты ол папуа деп атады, ол туралы біраз мәлімет бар еді. Үшінші топ Меланезияның австронезиялық тілде сөйлейтін халықтарына сәйкес келеді. Қазіргі заманғы қолданысқа қарама-қайшы, Диксон Меланезия терминін тек үшінші топқа, атап айтқанда Меланезияның папуалық емес халықтарына қатысты қолданды.

Диксон типологиясының негізгі ерекшеліктері

Диксонның айтуынша, меланезиялық мифологияға қатысты материалдар толық емес және бөлшекті болса да, "екі түрлі қабаттың бар екендігін айқын дәлелдейді", олардың біреуін ол "папуалық", екіншісін "меланезиялық" деп атады. Автор тілдерді атамаса да, ауызша әдебиетке негізделген оның ұсынған дихотомиясы, әрине, папуа тілдерін сөйлейтіндер мен австронезиялық (океандық) тілдерді сөйлейтіндер арасындағы лингвистердің айырмашылығына сәйкес келеді. Диксонның "папуалық" қабаты, оның пікірінше, ең жақсы Папуа-Жаңа Гвинеяның солтүстігіндегі Кай тайпалары арасында, сондай-ақ Солтүстік Жаңа Британияның Бейнинг және Сулька өкілдері арасында болды. Оның "Меланезия" деп аталатын бұл санаты кеңінен таралудың орнына жергілікті халықтарда сақталған сияқты. "Меланезия" мифологиясында, екінші жағынан, космогонияға қатысты мифтер, сондай-ақ каннибалистік ертегілер бар және көбінесе бастапқы дуалистік сипатты қамтиды (ақыллы және ақымақ батыры ағайындылардың көптеген әңгімелерінде ашылған). Диксон өзінің "меланезиялық" түрін одан әрі зерттегенде, оның бірліксіз екенін анықтады. Ол келесі топтаманы ұсынды: Жалпы алғанда "Меланезиядан" келген аңыздар; Сол оқиғаның сәл егжей-тегжейлілігі оңтүстік Жаңа Гебридтерде де кездеседі. Бастапқы теңіз ұғымы Орталық Полинезияда, Микронезияда және Индонезияда кеңінен таралған, бірақ Меланезияның солтүстік бөлігінде ғана пайда болады, онда теориялық тұрғыдан меланезиялық емес халықтармен байланыс күтіледі. Полинезиямен әлдеқайда тығыз байланыс шығу мифтерінің басқа класында көрсетілген. Диксон өзінің "меланезиялық" аймағында әлемнің басталуына назар аудармаса да, ол адамзат жаратылысы туралы едәуір және әртүрлі материал тапты. Мифтердің үш түрін тануға болады: біріншісі, адамзатты тікелей қандай да бір құдай немесе бұрыннан бар болмыс жаратады; екіншісі, адам өздігінен немесе сиқырлы түрде пайда болады; үшіншісі, адамзаттың аспаннан жерге түсетіндігі.

Адамзаттың жаратылуы

Амиралиттік аралдарында жалғыздықта жүрген ер адам әйелге ұмтылғандықтан, әйелдің ағаштан жасалған мүсініне өмірге келуін бұйырған. Банктер аралдарында құдай Катты адам баласы алғашқы болып жаратылған деп сипатталады, ол драцена ағашынан ағаш кесу арқылы алты фигураға, үш еркек пен үш әйелге айналды. Үш күн бойы жасырынғаннан кейін, оларды қайта тірілтіп, үш жұпқа бөліп берді. Маруа, қызғанышпен қараған адам, Қаттың жасаған бұйымдарын көріп, басқа ағаш түрін алып, оларға өмір сыйлады. Ол олардың қозғалғанын көріп, құдық қазып, түбін кокостың жапырақтарымен жауып, еркек пен әйелдерін жеті күн бойы көміп қойды. Ол оларды қазып алып, қайтадан өлі күйінде тапты. Сол аймақтағы тағы бір нұсқаға сәйкес, алғашқы адамды қызыл балшықтан Қат жасаған болса, ол алғашқы әйелді сагу пальмаларының бұтақтарымен жабылған таяқтар мен сағалардан жасады, олар киелі билерде қолданылатын биік шапқыштар жасауға қолданылады. Жаңа Гебрид аралдарында жер бетінен адам жаратылуы туралы әңгіме айтылады. Бұл суретте тәңірге ұқсайтын Такароның балшықтан он еркек бейне жасап, оларға өмір бергені туралы айтылған. Содан кейін бірін жемістен лақтырып жіберіп, оны әйелге айналдырды. Жаңа Британияның тағы бір аңызында бір жанның жерге екі еркек бейнесін түсіріп, суреттерге өз қанын бүркіп, оларды жапырақпен жауып, нәтижесінде олар екі адам ретінде өмірге келді, То Кабинана және То Карвуву. Содан кейін ол қоқыс ағашына шығып, екі піспеген кокосты жинап, жерге лақтырып жіберді. Олар жарылып, екі әйелге айналды. Содан кейін Карвуву да солай істеуге тырысты, бірақ ол жаңғақтарды жерге төмен қарай лақтырып жіберді, ал олардан шыққан әйелдердің жалпақ жағымсыз мұрндары болды.

Адамзат басқа көздерден пайда болды

Меланезия мифологиясындағы адамзаттың жаратылысының тағы бір басты аңызы - адамдар құстардан пайда болды. Амиралиттік аралдарында бір аңызда көгершіннің екі құс, бір адам баласын дүниеге әкелгені және адамзаттың түп атасы болғаны туралы айтылады. Мифтің басқа нұсқасында бір торғай он жұмыртқа салады, солардан сегіз торғай, бір еркек, бір әйел шығады. Ерлер мен әйелдер үйленіп, ақ терілілер мен қара терілілердің ата-бабалары болды. Фиджиде бір құс екі жұмыртқа салады деп айтылады, оларды Ndengei, жылан, бірінен ұл, екіншісінен қыз шығады. Бұған ұқсас бір түрін Торрес бұғазында кездестіруге болады. Адамдар немесе құдайлар қанның ұюынан пайда болған деген аңыздар Океанияның басқа бөліктерінде, Меланезияда кездеседі. Адмиралтейство аралдарындағы аңыз бойынша ер адамдардың пайда болуы Хиаса есімді әйелдің төгілген қанынан шыққан жұмыртқалардан пайда болған. Жаңа Британия аралында ағайынды То Рабинана мен То Карвувуның шығу тегі ұқсас: Бір қарт әйел теңізде моллюс іздеп жүрді; оның қолдары ауырды, сондықтан ол екі өткір пандаус тасқынын алып, алдымен бір қолын, содан кейін екіншісін сызып, кесті. Екі қанды панда тасқыны кейіннен көбейе бастады, ал ол оларды жою үшін отқа жағуды жоспарлаған кезде оның қанынан екі ұл өсті - оң қолының қанынан - Кабинанаға, сол қолынан - Карвуға. Диксон Папуа-Жаңа Гвинеяның солтүстік бөлігіндегі бірнеше аймақтарда қан ұюынан пайда болған балалар туралы ұқсас әңгімелер тапқан сияқты. Адамзат тұқымының өсімдіктерден пайда болуы Соломон аралдарында ғана кездеседі. Алайда Жаңа Британияда алғашқы әйел екі ер адам отырғызған қант қамысынан пайда болған деген аңыз бар. Шәкәр құмырасы жарылғаннан кейін ер адамдар оны ұстап алып, жұптасты. Кейбір нұсқаларда әйел еркектің біріне үйленіп, бүкіл адамзат содан тараған. Алғашқы әйелдің ағаштан және алғашқы ер адамның жерден пайда болуын Папуа-Жаңа Гвинеяның оңтүстігіндегі Элеманың папуалық тайпалары айтады; Жаңа Гебридтерде алғашқы әйел адам каури қабығынан өзгерді деп айтылады. Адамның тастан пайда болуы туралы Жаңа Британияның Бейнингінде айтылған: Алдымен әлемдегі жалғыз тіршілік иелері Күн мен Ай болды, бірақ олар бірікті, ал олардың одағынан тастар мен құстар туды, біріншісі кейіннен еркекке айналды, екіншісі әйелге айналды. Қаттың өзі Банкс тобында пайда болған, ол жарылып, құдай тудырған тасқа байланысты.

Теңіздің пайда болуы

Диксонның "Меланезия" кітабында әлемнің пайда болуы туралы аңыздар жоқ болса да, теңіздің пайда болуы туралы аңыз кеңінен таралған. Басында теңіз тек кішкентай су бұрқыны болған, одан қарт әйел тамаққа дәмін қосып, тұзды су алатын, оны тапа матасымен жауып сақтаған. Бір күні ұлдары қақпақты қағып, қақпақты қағып алған сайын, судың түбі де кеңейе түсті. Олар үрейленіп, әрқайсысы бір-бір қап киімін көтеріп, қаша жөнелді. Сонда су қаптап, (асты) теңізге айналды. Қарт әйел тездетіп жағаға бұтақшалар отырғызып, мұхиттың барлық нәрсені жоймауына көмектесті.

Күн мен айдың пайда болуы

Күн мен айдың пайда болуын түрлі аңыздар түсіндіреді. Армаралти аралдарында айтылғандай, теңіз құрғағаннан кейін алғашқы екі тіршілік иелері екі саңырауқұлақ жасады. Ер адам бірін аспанға лақтырып, айды, ал екіншісін әйел көкке лақтырып, күнді жаратты. Папуа-Жаңа Гвинеяның оңтүстігінде бір аңыз бойынша, бір адам жер астындағы кішкентай жарық зат ретінде Айды ашқан. Ол оны алып шыққаннан кейін, өсіп, биіктей бастады. Сол сияқты, Папуа-Жаңа Гвинеяның солтүстігінде айды бір қарт әйелдің ыдыста жасырып тұрғанын айтады. Кейбір жігіттер оны тауып алып, жасырын түрде құмыраны ашты. Вудларк аралының тұрғындарының айтымында, күн мен айдың пайда болуы оттың пайда болуымен байланысты: Басында қарт әйел оттың жалғыз иесі болды, және ол тек пісірілген тамақты жей алды, ал басқа адамдар тек шикі тамақты жеді. Әйел отты бөлісуден бас тартты, сондықтан оның ұлы отты ұрлап, қалған адамзатты соған жеткізді. Оның әрекетіне ашуланған қарт әйел оттан қалған бөлігін екіге бөліп, көкке лақтырып жіберді, үлкен бөлігі күн, кіші бөлігі ай болды. Бұл аңыздардың бәрінде күн мен ай тірі емес заттар ретінде қарастырылады. Алайда, басқа бір топ аңыздар оларды тірі жандар деп санайды. Мұндай оқиғалардың бірі Папуа-Жаңа Гвинеяның оңтүстігіндегі Массим ауданындағы тайпалардың бірімен айтылған: Бір әйел мұхит жартасында жүріп, балықпен ойнап жүргенде, балық оның аяғын сүрте бастады, ол іше бастады және ауырды. Әйелдің ісік орнын кескенінде, одан Дудюгера есімді нәресте шығады, оны кейін балық ұстады. Ол кетер алдында анасы мен туыстарына үлкен жартастың астына қашып кетуді ескертті, өйткені ол жақында пандаус ағашына көтеріліп, аспанға күндей көтеріліп, бәрін ыстығымен жояды. Оның алдын ала айтқандай, оның ақыл-кеңесін тыңдаған анасы мен туыстарынан басқа, бәрі дерлік жойылып кетті. Олардың толық жойылуын болдырмау үшін анасы лимонды кальбаш алып, оның бетін шашып, күннің көзін жабады және жылу мөлшерін азайтады. Меланезияның шығу тегі туралы мифологияның басты ерекшелігі - түн ашылғанға дейін немесе адамзаттың назарына жеткізілгенге дейін күннің түнсіз болғаны туралы түсінік. Банкс аралдарында Қат деген құдай түнді жаратпаған. Ол Вава (Торрес аралдары) елінде түн бар екенін естіді, сондықтан ол i Qong ("Түн")мен кездесу үшін сол жерге барды және одан түнді сатып алды. Қат өзінің Вануа Лава аралына түн, әтеш және обсидиан тасын алып оралды. Содан кейін ағаларына жатып, көздерін жабатын болды. Бәрі де ұйықтап қалады. Аспан қараңғыланып, Бірден Қат әтеш шығарып, оны ән салып, бауырларын ояттырды. Сол кезде ол өзінің обсидиан тасын алып, қараңғы аспанды екіге бөлді. Бұл бірінші таң болды.

Өрттің шығу тегі

Өрттің пайда болуына қатысты мифтер әртүрлі. Диксон Папуа-Жаңа Гвинеяның оңтүстігінде кең тараған түрден бастады. Моту халықтарының бір нұсқасына сәйкес қазіргі халықтың ата-бабалары отты қолданбай, тамағын шикі жеген, бір күні олар теңізден түтін шығып жатқанын көрген. Бір топ жануарлар түтінді көрді; бір ит оның шығу тегін іздеуге барды, онда ол отпен тамақ пісіретін әйелдерді көрді. Ол жалындаған отты алып, онымен аман-есен құрлықта жүрген халыққа берді. Оңтүстік-шығыс Папуа-Жаңа Гвинеядағы Массим тайпаларының кейбіреулері басқаша шығу тегі бар: отты ашқанға дейін, Гога есімді қарт әйел көптеген адамдарға пісірілмеген тамақ дайындады. Алайда ол отты өз денесінен шығарып, тек өзіне ғана тамақ пісіріп жей алатын. Бір күні бір кісінің тамағына бір үзілген таро кірді. Содан кейін адамдар әйелдің отты жағатынын біліп, ер адам отты ұрлап алады. Ол қарт әйелден қашып бара жатқанда, оның қолы күйді, ол оны құрғақ шөпке тастады, ол от алды, ол жақын маңдағы ағашқа тарады, сол себепті ағаштағы тесікте тұратын жылан отқа ұшырады. Қарт әйел отты сөндіру үшін жаңбыр жаудырғанын айтты, бірақ жыланның құйрығы құрғақ және күйіп тұрды. Олар құйрығын алып, отын үйіндісін отқа жағып, өртеп жіберді. Адмиралтейство аралдарындағы бір аңыз былай дейді: Бір әйел мен жылан үйленіп, ұл мен қыз туады. Жылан балаларды өз билігіне алды да, әйеліне қашып кетуге бұйырды. Бір күні балалар аш болғандықтан балық аулауға барады. Олар жыланға балық әкелді, ол ұлына құрсағына жығылып, одан от алып, тамақ пісіруді тапсырды. Ұлы солай істеді де, отты апарып, әпкесімен бөлісті де, тамақ пісірді. Жаңа Британияда жыланның қатысы бар басқа бір от аңызы пайда болды. Бастапқыда, Сулка отты білмейтін, бірақ бір күні Емаконг есімді адам өзенге құлап түсіп, түбінде үйді тапты, онда көптеген адамдар тұратын, отты және түнді білген және Емаконгты біраз уақытқа тұруды шақырды. Түн түсе, адамдар жыланға айналады. Түнде - шырт, таңертең - құс әндерін естіді. Емаконг кеткенде, үй иелері оған түн, от, шегірткелер мен құстардан тұратын пакет жасады, оны үйіне алып барып, өз адамдарымен бөлісті.

Өлімнің шығу тегі

Вануату аралындағы Амбримдегі бір нұсқаға сәйкес, жақсы және зұлым құдайлар адам баласы жаратылғаннан кейін оны талқылап отырды. Жақсылық құдайы еркектерге жастық шақтағы мінез-құлқын мәңгілік сақтау үшін терісін тастауды ұсынды. Жаман құдай бұған келіспей, қартайған адамдарды жер астына мәңгіге көмуді ұсынды. "Ақырғы сөзді кім айтса, сол жеңеді" деген сөз бар. Банкс аралдарында айтылатын тағы бір аңыз бойынша, ертеде адамдар өлмейтін, бірақ жастық шағын қалпына келтіру үшін терісін тастай алатын. Бір күні қарт әйел терісін тастап, оның сәбиі оны жас күйінде танудан бас тартты. Ол үнемі жылап жатқан сәбиді тыныштандырмау үшін, қайта оралып, өзінің ескі терісін алып, қайтадан киді. Сол кезден бастап адамдар терісін қайтадан түгелімен жаба бастады. Басқа бір аңыз бойынша, өлім қателікпен байланысты. Банктер аралдарында, мифтер де болды, бастапқыда адамдар мәңгі өмір сүрді және терілерін тастады, бірақ мүлікті бір қолға қалдыру көп қиындықтарға әкелді. Қат Мате ("Өлім") деген адамды шақырып алып, тақтаға отырғызып өлтіреді. Содан кейін ол бір шошқаны сойып, Матедің дүние-мүлкін ұрпақтарына бөліп берді. Бес күннен кейін арбақтарды қуып, Қаттың жамылғысын алып тастады, ал Мате өліп, сүйектері ғана қалды. Сол кезде Қат Тагаро Ақымақты Панойға баратын жолды бақылап, оның төменгі және жоғарғы аймақтарға баратын жолдар бөлінетін жерді бақылап, Мате төменге түспейді деп жіберді. Тагаро қателікпен жоғарыдағы әлемнің алдында отырды, бұл Матеге төменгі әлемге түсуге әкелді, содан кейін барлық адамдар соған ерді. Ал басқа бір түсініктемесінде өлімнің себебі - мойынсұнбаушылық. Жаңа Британиядағы Бейнингтер бір күні Күн барлық жаратылыстарды шақырып, олардың қайсысы мәңгі өмір сүруді қалайтынын сұрады дейді. Адамнан басқалардың бәрі келді, яғни адам өлуге тиіс еді. Егер адам күнді тыңдаса, өлместікке жете алар еді. Ал басқа бір аңыз бойынша өлімнің пайда болуы - алғысты білмеушілікке байланысты. Адмиралтейство тобында бір әңгімеде балық аулап жүрген адамды жын қуып кеткені айтылған. Ол орманға қашып барып, жасырыну үшін ағаштың үстіне шығып кетті. Ағаш рух келгенде жабылып, кеткенде қайта ашылып, одан екі ақ шошқаны сұрап, көмек сұрайды. Ол кісі өз ауылына оралды. Ол қайтып келгенде бір ақ шошқа мен бір қара шошқаны алып келіп, оларды ақ сақинамен бояды. Содан кейін ағаштың қарғысы барлық адамдарға тиді.

Топан су және су тасқыны

Меланезия аймағындағы топан су туралы аңыздар, мысалы христиандықтағы үлкен топан су туралы сілтемелер сияқты, миссионерлік әсердің белгілерінсіз бірнешеуі ғана баяндалған.

Географиялық ағыны

Диксон өзінің жинаған аңыздарынан Меланезияның шығу тегі туралы аңыздар құрама шығу тегінің айқын дәлелін көрсетеді деп санайды. Ол полинезиялық және индонезиялық аңыздарды салыстыру теңіздің пайда болуы туралы аңыздарды, адамзаттың терісін ауыстыру арқылы жастығын жаңарту күші бар екенін және жыландардан немесе олардың көмегімен от алуды негізінен Папуадан деп санайды, өйткені Индонезияда олардың ешқайсысының іздері жоқ, ал Самоада тек біріншісі басқа формада кездеседі, бірақ Полинезияның басқа еш жерінде жоқ. Диксонның айтуынша, адам баласының жұмыртқадан немесе қан ұюынан пайда болуы сияқты басқа тақырыптар Индонезияда және батыс және оңтүстік-батыс Полинезияда кеңінен танымал және мифтер Индонезиядан шығысқа қарай Тынық мұхитқа қарай өтетін тұйық арқылы көшіп келгенін көрсетеді.

Мәдениет ерлері

Меланезия мифологиясының ең ерекше ерекшеліктерінің бірі - екі мәдениет батыры туралы әңгімелер, олардың бірі дана және қайырымды, ал екіншісі ақымақ және зұлым; немесе ағайындылар тобына, әдетте он немесе он екі адам, олардың екеуі, бір дана және бір ақымақ, ерекше ерекшеленеді. Индонезия мифологиясына қарама-қайшы келетін, полинезиялық және микронезиялық идеялармен байланыс нүктелерін көрсететін дуализмнің бір түрі дамыды.

То-Кабинана және То-Карвуву (Жаңа Британия)

Кабинана мен Карвуву - ерлі-зайыптылар. Әлемдегі көптеген зұлымдықтар мен зиянды істер, мысалы, каннибализм, ақымақ ағайынды То Карвувудың еңбегі деп есептеледі. Ал Қабинанаға ол белсенді түрде қайырымдылық жасайтын адам болып көрінеді, оның адамзаттың игілігі үшін жасаған жақсы ниеттері ағасынан көңілі қалды. Осыған ұқсас оқиғалар Папуа-Жаңа Гвинеяның солтүстік жағалауындағы бір-екі нүктеде жиналған, бірақ олар Жаңа Британияның жағалау тұрғындарына қарағанда әлдеқайда аз таралған сияқты. Оңтүстік Папуа-Жаңа Гвинеядан осы сияқты бірнеше әңгіме жиналған сияқты. Ал, дана және ақымақ бауырластар туралы әңгімелер Соломон аралдары мен Вануатуда өте көп таралған; соңғы жағдайларда екінші типтегі әңгімелер (яғни он немесе он екі топқа қатысты) жиі кездеседі.

Кат (Банк аралдары)

Банкс аралдарында Кат - мифологиядағы басты құдай. Оның он бір ағасы бар, олардың барлығы Тагаро деп аталады, біреуі Тагаро - дана, ал біреуі Тагаро - ақымақ. Мотада айтылған әңгімелерде ағайындылардың бәрі Қатқа қарсы тұрып, оны өлтіруге ниетті болған. Гауада, топтың басқа аралында, Каттың Маравада, Қауранның, Каттың досы және жетекшісі болып көрінетін кейіпкерде өзінің қарама-қайшылығы бар.

Тагаро (Амбай)

Жаңа Гебридтерде Тагаро басты актер ретінде ойластырылған және он екінші ағасы Суке Матаға қарсы тұр. Амбаеде (Вануатудағы бұрынғы алапес аралы) Тагаро мен Суке Мата жаратылысты жасау жұмысына қатысты, бірақ соңғысы не істесе де, ол дұрыс емес еді. Олар әрқашан келіспейді, бірақ Тагароның сөзі басым болды.

Жүректер

Меланезияға тән жын-перілер туралы көптеген әңгімелер бар. Диксон Папуа-Жаңа Гвинеяның солтүстігіндегі папуа тайпасы - кайдың мысалын келтірді.

Адам жегіштер

Меланезиялық аңыздарда жиі кездесетін тақырып - адамдарды адам еместер: арбақтар, рухтар немесе қауіпті жануарлар тірідей жеп кету қаупі. Адамды басқа адам жейтін каннибализм туралы айтылу сирек кездеседі, бірақ олар кейбір әңгімелерде бар.

Жаратылыстар

Меланезияда әңгімелердің жалпы сюжеті - ауыл тұрғындарына үлкен қауіп төндіріп (құрт, алып жануар, жанартау) өз аралын жаппай тастап кетуі, тек бір адам, әдетте жүкті әйел, жалғыз қалады. Сол әйелден туған бала жынды жеңетін батыр болады.

"Қара қыз" аңызы

Полинезияның кейбір жерлерінде және Индонезияда кеңінен тараған лебедь қыз тақырыбы Вануатуда жақсы дамыған сияқты.

Шығуы туралы аңыздар

Этиологиялық аңыздар Меланезияда (оның ішінде австронезиялық әлемнің қалған бөлігінде) және Австралияда жиі кездеседі: бұл біздің білетініміздей әлемнің ерекше ерекшеліктерін түсіндіретін шығу мифтері, соның ішінде жануарлар, өсімдіктер, қоғамдар және т.б.