Кіріспе

Неміс испанист Хуан Николас Бёль де Фабер (неміс тілінде: Johann Nikolaus Böhl von Faber, né Böhl und Lütkens; Гамбург, 1770 Кадис, 1836) - неміс библиофилі және испан әдебиеті мен мәдениетін жақсы көретін. Ол испандық / швейцариялық романшы Сесилия Бёль де Фабердің әкесі, "Фернан Кабальеро" деп те аталады.

Өмірбаян

Ол Испанияда ата-анасының дүкенінде жұмыс істеген. Дүкен жұмысына қоса, ол өзінің туған қаласы Гамбургтегі Ганза консулы болды, сондай-ақ Сэр Джеймс Дафф пен оның немере інісі Уильям Гордонның Пуэрто-де-Санта-Мариядағы қоймаларын бақылады. Ол Кадисте Фраскита Ларреамен (Франсиска Хавьера Руиз де Ларреа и Ахеран, 1775-1838) кездесті. Ол Франция мен Германияны аралап, олардың тілдерін оңай меңгерген, Шекспирді оқыған, Кант пен Декарттың ойларын жақсы білген, Мадам Стаэльді оқыған және феминист Мэри Вулстонкрафттың шығармашылығына қызыққан жоғары қоғамның католик әйелі. 1790 жылы екеуі үйленді және қысқа уақыт бойы Женева көлінде, Вауд кантонында өмір сүрді, онда олардың қызы, болашақ романист Фернан Кабальеро дүниеге келді. Кейіннен олардың тағы екі баласы болды. Испанияға оралғаннан кейін олар Кадисте өмір сүрді, онда олар алғашқы тертулияларды енгізе отырып, жергілікті мәдени сахнаны байытты. 1805 жылы жұп екінші рет Германияға сапар шегеді, онда олардың одағының алғашқы белгілері көріне бастады. Фраскита Испанияға жалғыз оралды, онда ол Чиклана-де-ла-Фронтерада өмір сүріп жатқан екі қызымен бірге Пенисула соғысын бастан кешірді. Соғыс аяқталғаннан кейін отбасы Кадисте қайтадан кездесті. Бёль де Фабердің испанофилиясы оны көптеген испан әдебиеттерін жинауға және маңызды кітапхана құруға итермеледі. Германияда саяхаттаған кезінде ол ағайынды Аугуст Вильгельм Шлегель мен Фридрих Шлегельдің өнер, әдебиет және ең бастысы Педро Кальдерон де ла Барка туралы көптеген эстетикалық шығармаларын алды. 1814 жылы ол "Размышления Шлегеля о театре в переводе с немецкого" ("Шлегельдің неміс тілінен аударған театрға қатысты ойлары") атты мақаласын El Mercurio Gaditano газетінде жариялады. Бұл мақалада романтизм абсолютизммен бірдейленіп, дәстүрлі және католик ой-пікірлеріне оралуды ұсынады. Ол Ағартушылықты айыптайды және испан ұлтшылдығын жоғарылатады. Кальдерон де ла Барка театры испан рухын бейнелейтін символ ретінде қарастырылады, ал оған деген кез келген жеккөрушілік патриоттық емес деп саналады. Қазіргі заманғы неоклассикалық ағартушылық жазушы Хосе Хоакин де Мора испан мәдениетінің ең нашар заманы Кальдеронның шығармалары болды деп қарсылық білдірді, онда жаман дәм қалыпты жағдай болды. Бұл пікір алмасу екеуінің арасындағы дау-дамайға себеп болды, бұл Мадридтегі газеттерде жарияланды. 1818 және 1819 жылдар аралығында Бёль де Фабер "Diario Mercantil Gaditano" журналында "Siglo de Oro" испан театрын қорғап, мақалалар сериясын жариялады. Бұл жанрды испан неоклассицистері қатты жамандады. Кейіннен қызу романтиктерге айналған либералды жазушылар Мора мен Антонио Алкала Галиано оған қарсы қатты айтысты. Мораның сөздері әсіресе Фабердің әйелі Кальдеронның құрметіне ие болғаны және Кадисте ультра-католиктік тертулияны жүргізгендігіне назар аударды. Сонымен қатар, Фабер Фернандо VII-ді қолдаған болса, Мора мен Алкала Галиано либералдар болды; идеологиялық бөліну одан да көп дау-дамай тудырды және дау-дамай жеке шабуылдарға толы болды. Алайда Бёль Испанияға дәстүрлі романтизмді әкелуде үлкен үлес қосқан белсенді жарнамашы болды. Ол романтизмнен шыққан ағылшын поэзиясы туралы мақалалар жариялады. 1820-ші жылдардағы Триенио Либералды аяқтағаннан кейін Мора мен Алкала Галиано басқа либералды эмигранттармен бірге Испаниядан кетіп қалды, бірақ Боль де Фаберге жақсы қарсы тұру үшін олар Шлегельдің Романцеро мен Сигло де Оро театрына қатысты теорияларын зерттеуге мәжбүр болды. Осылайша Испанияға романтизм енгізілді. Фабер елдегі оның түп атасы болды. Фабер христиан дінін романтизммен байланыстырды және бұл қозғалыстың ортағасырлық Испанияда пайда болғанын және неоклассицизм шынайы жергілікті испан мәдени дәстүрін үзілді деп мәлімдеді. Ол сондай-ақ Лоп де Вега туралы очерктер, Кальдерон де ла Барка туралы эсселер және романстар мен танымал поэзия жинағын жариялады.