Кіріспе

Үндістан саясаткері Пандит Мокшада Чаран Самадхьяи (Мокшада немесе Мокхода Чаран Бхаттачарджи немесе Хаснаби) оны саяси босқындар үшін бас сауғалау орны ретінде атап өтті. 1900 жылы Б. Г. Тилактың сапарынан кейін, содан кейін "Калидас" газетінің шығарылуынан кейін, Бенарес бүлікшіл әрекеттердің қолайлы орнына айналды. Банарестегі бенгалдардың көбі Калькуттадағы революциялық қозғалысқа байланысты болды, негізінен Соманат Бадуридің ұлы Суранат Бадури арқылы: қызық сипаты, ол ақыр соңында Калькуттадағы қастандыққа қатысқан және кейіннен билікке ақпаратты сатуға тырысқан сияқты. Сомнат Бенераста "ұлтшылдықтың ізашарларының бірі" болды және 1309 жылы (1902-03) ол Бенгалияда тұңғыш рет тұтқындалған кезде Моходамен бірге табылған "Гангажал" атты кітапты жариялады. Ол революциялық сабақтарды діннің астарынан өткізді. Жазушы Шри-Кришна құдайына арнап былай дейді: "Млехалар (бұл жерде шетелдіктер үшін қолданылады) Үндістанның байлығы мен ақыл-ойының өз елдеріне алып кетеді, ал Ведалар (қасиетті кітаптар) және Үндістанның діні шетелдік ұлттардың аяғы астында тапталып жатыр. Сен келіп, млехаларды түп-тамырымен құлатып, Үндістанды азаттыққа жеткізесің бе?" Бұған Шри Кришна: "Мен Үндістанға келіп, төмен түсіп отырмын. Жақсылық пен бақыт күтіп тұр, Менің атыммен батыл алға, батырлардай алға! Бұл жерде айтылып отырған Шри Кришнаның "Бхагавад-гита" кітабындағы уәдесі; Суранаттың бұл тармақты Калькуттаның бүлікшіл "Югантар" ("Епоханың соңы") газетінің ұраны ретінде қабылдауына көп қатысы бар. Мохода Суранатхтың серіктесі болды. "Югантар" басылымы Колкатадан шыққанға дейін, 1906 жылдың наурыз айының басында Мохаданың досы Серампурдың Преонатха Карар (кейін Шри Юктесвар Гири деп аталды) Бенареске жетіп, Колката Анушилан Самити мен Суранаттың Хришикеш Канджилалының көмегімен, халық жиналысын және сарапшылардың жиналысын шақырды: индуистік астрология мен астрономиядан үзінділер арқылы күнәкар темір дәуірі аяқталғанын және қазір Югантар немесе Двапара Юганың таңғы сәті екенін жариялады. Хришикеш жаңа дәуірдің пайда болуын жариялау және санньясилерді ағылшынға қарсы көтеріліске шақыру үшін діни сапарға шыққан.

Революциялық байланыстар

1905 жылдың қыркүйегінде Шри Ауробиндоның жетелеуімен индуизм дінінің дінбасылары Бөлімшеге қарсы агитацияны бастады. А.С.Банерджи, Надиядағы Сантипурдан келген заңгер, Джатиндранат Мукерджидің досы, Набадуип пен Госвамилердің көмегін алды: олардың ықпалы бүкіл Үндістанда индустар мен мұсылмандардың тұз мен қант өндірісінің арамдығына қатысты діни наразылығын оятты, сондай-ақ шетелдік тауарларға бойкот жариялады. Мұнда айтылғандай, Мохода Сантипурдан келген Картик Даттаның жақын серіктесі болған. Моходаның басшылығымен 24 Парганадағы Бхатпара пандиттері Үстірт Үндістанға миссионерлер жіберді. Орисса штатындағы Пуриде жүздеген монахтар уағыздаймын деп ант берген. 1905 жылы 28 қыркүйекте 50 мың адам Калькуттадағы Кали ғибадатханасының алдында шетелдік тауарларды сатып алудан бас тартуға ант берді. Рамакришна миссиясы мен Ария қоғамы бұл ілімді таратуға айтарлықтай көмектесті. Моходаның көп жылдар бойы Банаресте санскрит оқығанын және "Самадхьяи" пәндіті атағын алғанын мойындаған Денхам, оның Хугли ауданындағы Уттарпара колледжінде орналасқанын хабарлады. Мохода профессор Чару Чандра Рэй, Преонат Карар (Шри Юктесвар Гири) және Сатиш Сенмен бірге Банким Чандра Чаттерджи (онда өмір сүрген), Йогендра Видьябушан және сол дәуірдің басқа да ойшылдары туралы біліммен аймақтағы клубтар мен қауымдастықтарды жандандырды. Ол "Бхагавад-гита" кітабынан уағыз айтып, бүлік шығаруды ашық түрде уағыздаған революциялық монах Таракшепамен жиі кездесті. Көршілес 24 парғанадағы студенттердің белсенді тобы туралы хабардар болған Мохода Чингиропота, Харинабхи, Кодалияға барды, онда Харикумар Чакраварти, Нарен Бхаттачарья, М.Н. Рой, Сайлешвар Бос, Саткари Банерджи мықты қауымдастық құрды. Харикумар өзінің туыстары Нарен және Фани Чакравартимен байланыста болды, олар Барин Гошпен бірге Деогарда оқыған және Бариннің бомба фабрикасында жұмыс істеген. Серампурда Брахмабандаб Упадхяяй Моходаның білімдері мен саясаттағы идеяларына қызығып, оны "Брахмачарья ашрамды" басқаруға шәкірті ретінде қабылдады. Бариннің туысы, әйгілі журналист Хемендрапрасад Гош, Моходаның да Колкатта Анушилан Самиті жанындағы Упадхяй құрған "Field and Academy" академиясында бір бөлмесі болғанын жазды. Мохода өзінің бөлмесін Нарен Бхаттачарья мен Харикумармен бірге ұйымдастырды, содан кейін олар Анушилан ғимаратының өзінде, Корнуоллис көшесі, 49-үйде баспана тапты. Нареннің туысы Аби Бхаттачарья Баринмен және басқа да ойлы достарымен бірге өздерінің орталығына көшіп барды.

Саяси қорқынышты оқиғалар

Мохода, әрине, Үндістан саясатының барлық жаңалықтарымен тығыз байланыста болды және Субход Муллик қаржыландыратын "Академия және өнер клубында" ол жаңа қозғалыстың барлық көшбасшыларымен кездесті. Ол аз жалақыға Ұлттық колледжде санскрит мамандығы бойынша жұмыс істеді және Шри Ауробиндоның әріптесі болды. Денхам Мохода Ховрах пен Андал арасындағы Шығыс Үндістан темір жолындағы ереуілді қозғады деп сенді. Брахмабандав Упадхайя 1907 жылы қазан айында түрмеде қаза тапты. Мохода Упадхяйдың ағылшынға қарсы "Сандья" журналының және оған қосылған жастардың тобының бас директоры және шынайы шебері болды. Осы кезде Суранатх өзінің шәкірті Джатин Банерджи, яғни Нираламба Свами (Үстірт Үндістаннан оралған, Упадхьяға редактор болып алмасты) және Картик Датта; Мохада, Шамсундар Чакраварти, Шри Ауробиндо, Таракшепа, Аннада Кавирадж және тағы басқа мүшелері ретінде Сандхья кеңсесінде орталық комитет құрған. (Терроризм V, 150-бет). 1907 жылы 6 желтоқсанда Бариннің адамдары Нарынғарда губернатордың арнайы пойызын жарылғыш заттармен бұзғысы келсе, сол күні кешке Мохода, Нарен Бхаттачарья, М.Н. Рой, Бушан Митра, Гүлей және Сайлен Басу Чингиропота темір жол вокзалында тонау жасады және тұтқындалды. Джатиндра Мукерджи олардың мүддесін қорғауға досы барристер Ж.Н. Ройді тағайындады. Олар босатылды. Бұған дейін 1907 жылы Индра Нанди Бенераста "Матери Себак Самиті" құру үшін Атмонат Самиті мүшелерін, соның ішінде Пабитра Датта мен Чуни Митраны жіберген. "Бұл әрине, күдікті", - делінген полиция хабарламасында. Югантар және Сандхья тобына қосылған Сураннат 1908 жылы мамыр айында, Худирам мен Прафулла Чаки Музаффарпурға кетерден бірнеше күн бұрын, Судангшу Митра, Бенгалитола орта мектебінің кіру сыныбының студенті Сачин Саньял және оның "Тантрик шәкірті" Дебнараян Мукерджидің көмегімен Бенаресте Анушиланның жергілікті бөлімшесін құру үшін Калькуттадан оралды. Денхамның айтуынша, Сачин "өзін үнемі жасырып, Беннарес жастарын қоздыру үшін Бенгалия анархистерінің талабымен Махараджа Пратападитяның мерейтойына орай Беннарес қаласында бүлікшіл памфлет басып шығарды және кеңінен таратты". "Суранат Джатин Банерджи мен Моходаны Пуджа мерекесі кезінде Бенареске шақырды". Мохода партия мүшелеріне болашақтағы жүріс-тұрыстары туралы кеңес берді. "Мохада және тағы бірнеше белгісіз адам экстремистер мен ұлтшылдарды бір партиялық байланысқа біріктіруге тырысуда", - деп жазды Денхам. "Түркия мен Парсы мұсылмандарын осы елдің сауатсыз мұхаммедшілдерін ағылшындарға қарсы тұтуға және екі-үш ағылшын білімді бенгалдықты мұсылман факирлері ретінде Құранды оқып білуге мәжбүрлеп, оларды Кабулға жіберуге, сондай-ақ Арабиндо Гозді (немесе Шри Ауробиндоны) біраз уақыттан кейін Бенериске немесе басқа жерге әкелуге арналған жоспар қарастырылуда. оның және Сурант арасындағы құпия кеңесу үшін ". Тахирпурдың патшасы Сасишешешвар, "Бхарат Дхарма Махамандалдың" басты адамы, Сураннаттың және Мохаданың іліміне толықтай айналды. Әкесі Соманат Бадури, Дарбанганың Махаражасының жеке хатшысы, "Махамандалдың" бас президенті арқылы Суранат ханзадаға ықпал етуге тырысты. Ол оны Амерендра Чаттерджи арқылы да сынады, оның қайын атасы Преонат Банерджи Махараджаның бас менеджері болды. (Терроризм, том. V, 117 - 119 беттер). 1908 жылы мамыр айында Маниктола тұтқындаудан аз уақыт бұрын Югантарда Бэриннің қолданбалы терроризмге шоғырлануына байланысты, теориялық дайындықты басқаларға қалдырып, бөліну болды: а) Шри Ауробиндоның басшылығымен Әби Бхаттачарья жойылған Навашактиді қолға алды; б) Әби Чакравартидің ықпалымен Никилешвар Рай Маулик Югантарды бақылап, кеңсесін 68 Маниктола көшесіне көшірді, онда Никилешвар мен Картик Датта өмір сүрді. Джатиндраннат Мукерджи осы екі бағыттың арасындағы байланыс құралы болды. Тұтқындалғаннан кейін оның тікелей ықпалындағы Югантар мақалалары одан да күшті болып, бірнеше рет қудалауға әкеліп соқты. Полиция деректері бойынша, Ачарья Прафулла Чандра Раи "Югантар" журналын таратуға қаншалықты құлшыныспен атсалысқан және редакторға оны Джатиндраннатх Мукерджидің жеке таныстығы туралы хабарлаған. 1908 жылдың маусым айында, Маниктоланың заговоршыларын тұтқындағаннан екі айдан аз уақыт өткен соң, Шығыс Бенгал теміржолында "жаңа банда" - жаңа рухтың символы - жұмыс істей бастады. Бұл қақтығыстар пойызға лақтырылған бомбадан басталды. Полиция мамандары бұл оқиғаларда қолданылған бомбалар Барин Гош партиясы дайындаған бомб...

Эпилог

Екі жылдан кейін Мохода Бенаресте сақтандыру алаяқтық ісі деп аталатын іс бойынша сотталды; ол 1914 жылдың ақпан айында айыпты деп танылып, үш жылға бас бостандығынан айырылды. Бұл ғалым туралы кейінгі мәліметтер жоқ.