Кіріспе

Модтар мен роккерлер – 1950 жылдардың соңынан 1960 жылдардың ортасына дейінгі екі британдық жастар субмәдениетінің қақтығысы. 1964 жылы төбелесіп жатқан екі топ туралы ақпарат құралдарында жарияланған хабарлар британдық жастарға қатысты моральдық паника тудырды, олар зорлық-зомбылық пен тәртіпсіздікке ұшыратушылар ретінде кеңінен танылды. Рокер субмәдениетінің ортасы – мотоциклдер. Рокерлер көбінесе қара былғары күртелер, мотоциклдік аяқ киімдер немесе «жеңіл жүрістілер» деп аталатын аяқ киімдер сияқты қорғаныш киімдерін киеді. Бұл стильге 1953 жылы шыққан «Жабайы» фильміндегі Марлон Брандоның келбеті әсер еткен. Рокерлердің әдеттегі шаш үлгісі – помпадур, ал олардың таңдаған музыка жанры – 1950 жылдардағы рок-н-ролл және R&B, оны Эдди Кокран, Джин Винсент және Бо Диддли, сондай-ақ Билли Фьюри және Джонни Кид сияқты британдық рок-н-ролл музыканттары орындады. Мод субмәдениетінің ортасы – сәске және музыка, көптеген модар паркер киіп, скутерлерде жүрді. Модар костюмдер мен таза киімдер киіп, қазіргі заманғы джаз, соул, Мотаун, ска және британдық блюз сияқты музыка жанрларын тыңдады. The Who тобы 1973 жылы шыққан Quadrophenia альбомы мен фильмнің саундтрегі арқылы осы мәдениеттердің бейнесін жасады.

Физикалық қақтығыстар

BBC News-тің 1964 жылғы мамыр айындағы хабарларында модтар мен рокерлер Оңтүстік Англиядағы теңіз жағалауындағы курортты қалалардағы тәртіпсіздіктерден кейін түрмеге қамалғаны айтылды, мысалы, Кенттегі Маргейт, Сассекстегі Брайтон және Эссекстегі Клэктон. 1964 жылғы Пасха мерекесінде Клэктон мен Гастингсте қақтығыстар болды. Екінші раунд 1964 жылғы 18 және 19 мамыр күндері (Уитсон мерекесі) Англияның оңтүстік жағалауында, әсіресе Брайтон қаласында өтті, онда екі күн бойы төбелес болды және жағалау бойымен Гастингске және кері бағытталды; осыдан "Гастингстің екінші шайқасы" деген атау пайда болды. Брайтон жағажайында аз ғана рокерлер оқшауланды, олар полиция қорғауында болғанына қарамастан, модтармен қоршалып, шабуылға ұшырады. Соңында тәртіп орнатылды және судья ұсталғандарды "қарапайым кесарлар" деп атап, ауыр айыппұл салды. Газеттер модтар мен рокерлердің қақтығыстарын "апаттық деңгейде" деп сипаттап, оларды "паразиттер" және "бұзақылар" деп атады.

Академиялық арамдану

Әлеуметтанушы Стэнли Коэн модтар мен рокерлер арасындағы қақтығысты ретроспективті зерттеуі нәтижесінде "көңіл көтеру паникасы" терминін енгізді. 1972 жылғы "Folk Devils and Moral Panics" еңбегінде ол 1960-шы жылдардағы модтар мен рокерлердің тәртіпсіздіктері туралы БАҚ-тың жарияланымдарын қарастырды. Ол 1960 жылдардың ортасында модтар мен рокерлер арасында бірқатар төбелес болғанын мойындайды, бірақ олардың 1950 жылдар мен 1960 жылдардың басында жастардың теңіз жағалауындағы курорттарда және футбол ойындарынан кейін туындаған кешкі төбелес-жанжалдардан ешқандай айырмашылығы жоқ екенін айтады. Оның пікірінше, Ұлыбритания БАҚ-ы мод субмәдениетін қылмыстық және ауытқушылықтың символына айналдырды. Коэн БАҚ-та пышақ ұстаған модар туралы абыр-сабыр көбейген сайын, былғары жағасы бар анорак пен скутердің бейнесі "жаушылдық және жазалауға ұшталатын реакцияны тудырады" деп санайды. Оның сөзінше, БАҚ "Мік Дикі" сияқты рокерлермен болуы мүмкін жалған сұхбаттарды пайдаланды. БАҚ сондай-ақ мод-рокерлердің зорлық-зомбылығына қатысы жоқ оқиғаларды, мысалы, жасөспірімнің суға батып кетуін пайдаланып, "Мод теңізде қаза тапты" деген тақырыптарды жариялады. Соңында, БАҚ-та нақты төбелес туралы хабарлар таусылғанда, олар "Зорлық-зомбылық" сияқты қосымша тақырыптарды қолданып, тіпті зорлық-зомбылық болмаған жағдайларда да адастыратын тақырыптарды жариялады. Газеттердің жазушылары модтар мен рокерлерді түрлі әлеуметтік мәселелермен байланыстыра бастады, мысалы, жасөспірімдердің жүктілігі, контрацепция, амфетаминдер және зорлық-зомбылық.

Медиа

1948 жылғы "Брайтон Рок" фильмінің 2010 жылғы жаңа түсірілімі модтар мен роккерлер дәуірінде өтеді, онда Брайтонның серуендеу жолдары мен жағажайларында мереке күндері тайпалық ұрыстар болады. Фил Дэниелстің Джимми рөлінде, Лесли Эштің Стеф рөлінде және ағылшын тобы Police-тың жетекші әншісі Стингтің Эйс Фейс рөлінде түскен 1979 жылғы "Квадрофения" фильмі 1964 жылғы Брайтон қақтығысының фонында өтеді, оқиға осы қақтығыста маңызды орын алады.