Кіріспе
Маврикий көк көгершіні (Alectroenas nitidissimus) - бұрын Мадагаскардан шығысқа қарай Үнді мұхитындағы Маскарен аралында мекендеген көк көгершіннің жойылған түрі. Оның Маскарен аралдарында өліп қалған екі туысы бар, ал басқа аралдардан қалған үш туысы бар. Бұл көк көгершіндер тұқымдасының типтік түрі, Alectroenas. Оның басында, мойнында және көкіректерінде ақ түстес, денеде көк түкті, ал құйрығында және бас бөлігінде қызыл түсті. Бұл түстер Голландия туының түстеріне ұқсас деп саналды, бұл ұқсастық оның французша жалпы атауы - Pigeon Hollandais-те көрініс тапты. Жас тұқымдар ішінара жасыл түсті болуы мүмкін. Оның ұзындығы 30 см, басқа көк көгершін түрлеріне қарағанда үлкен және мықты. Ол жемістермен, жаңғақтармен және моллюскалармен қоректенеді және бір кездері Маврикий ормандарында кең таралған. Құс алғаш рет 17 ғасырда айтылған, одан кейін бірнеше рет сипатталған, бірақ тірі даналардың мінез-құлқын сипаттаған мәліметтер өте аз. Бұл түрдің ең көне жазбасы 1601 - 1603 жылдардағы кеме журналынан алынған екі эскиз. 18-19 ғасырларда Еуропаға бірнеше толғанған үлгілер жеткен, ал бүгінде тек үш толғанған үлгілер ғана бар. 1790 жылы Нидерландыда ұсталған тірі құс ұзақ уақыт бойы Маврикий көк көгершіні деп саналды, бірақ оны бейнелейтін суреттерді зерттеу бұл Сейшель көк көгершіні болуы мүмкін екенін көрсетті. Бұл түр 1830 жылдары орманды жою мен жыртқыштардың қоныстануынан жойылып кеткен деп есептеледі.
The Mauritius blue pigeon (Alectroenas nitidissimus) is an extinct species of blue pigeon formerly endemic to the Mascarene island of Mauritius in the Indian Ocean east of Madagascar. It has two extinct relatives from the Mascarenes and three extant ones from other islands. It is the type species of the genus of blue pigeons, Alectroenas. It had white hackles around the head, neck and breast and blue plumage on the body, and it was red on the tail and the bare parts of the head. These colours were thought similar to those of the Dutch flag, a resemblance reflected in its French common name, Pigeon Hollandais. The juveniles may have been partially green. It was 30 cm (12 in) long and larger and more robust than any other blue pigeon species. It fed on fruits, nuts, and molluscs, and was once widespread in the forests of Mauritius. The bird was first mentioned in the 17th century and was described several times thereafter, but very few accounts describe the behaviour of living specimens. The oldest record of the species is two sketches from a 1601–1603 ship's journal. Several stuffed specimens reached Europe in the 18th and 19th centuries, while only three stuffed specimens exist today. A live bird kept in the Netherlands around 1790 was long thought to have been a Mauritius blue pigeon, but examination of illustrations depicting it have shown it was most likely a Seychelles blue pigeon. The species is thought to have become extinct in the 1830s due to deforestation and predation.
Таксономия
Маврикий көк көгершінінің ең көне жазбасы - Голландиялық Гелдерланд кемесінің 1601 1603 жылғы журналында екі эскиз. Құстар жаңадан өлтірілген немесе есірткіден өлген сияқты. Суреттерді голланд суретшісі Жоррис Юстенс Лэрле Маврикийде жасаған, бірақ 1969 жылға дейін жарияланбаған. Бұл синтетикалық үлгілер Париждегі ұлттық табиғи тарих мұражайында сақталған. 1893 жылы олардың тек біреуі, MNHN n ° C үлгісі. G. 2000727, әлі де бар, және күкірт қышқылымен зақымдалған. Сонерат оларды француз тілінде атағандықтан және сипаттағандықтан, құстың ғылыми атауын 1786 жылы тирольдік натуралист Джованни Антонио Скополиге қалдырды, ол өз бетінше бірде-бір дананы байқамаған, бірақ Сонераттың сипаттамасын латыншаға аударған. Ол құсты Columba nitidissima деп атады, яғни "ең ақылды көгершін" дегенді білдіреді. Неміс натуралисі Иоганн Фридрих Гмелин 1789 жылы Франция түрін Франция (Франция) деп атады, ал француз натуралисі Пьер Жозеф Боннатерре 1790 жылы Батавияны атады. 1840 жылы ағылшын зоологы Джордж Роберт Грей Маврикий көк көгершінінің атымен жаңа тұқымға - Алектроэнас деп ат қойды. Alectroenas nitidissima - барлық көк көгершіндерді қамтитын тұқымдастың типтік түрі. 2012 жылы IOC World Bird List-те нақты атау A. nitidissimus-тен A. nitidissima-ға өзгертілді. 1800 жылы Париж мұражайына тағы бір тері келді, оны полковник М. Матье француз орнитологы Луи Дюфрен үшін жинады. Ол 1819 жылы басқа заттармен бірге сатылып, Эдинбургке жіберілді және қазір Шотландияның Ұлттық мұражайында МУ No. 624-ке дейін. Бұл құс 1879 жылы британдық орнитолог Альфред Ньютон оны көргенге дейін Маврикий көк көгершіні деп танылмаған. Соңғы рет 1826 жылы Саваннада түсірілген және Порт-Луистегі Маврикий табиғи тарих мұражайының негізін қалаушы Жулиен Дезжардинге берілген. Тек осы үш дана ғана әлі күнге дейін сақталған. Маврикий көк көгершінінің субфоссильді қалдықтарын 1889 жылы Теодор Созье Mare aux Songes батпағында жинаған. Алдымен 1900 жылы Этьен Тиру жинаған. Олардың Ле-Пусе тауы мен Плейн-де-Рош маңынан табылғаны белгілі.
Эволюция
Алектроэнаның көк көгершіндері бір-бірімен тығыз байланысты және Үнді мұхитының батысындағы аралдарда кең таралған. Олар аллопатрикалық, сондықтан оларды супертүр ретінде қарастыруға болады. Қазіргі кезде үш түрі бар: Мадагаскар көк көгершіні (A. madagascariensis), Комор көк көгершіні (A. sganzini) және Сейшель көк көгершіні (A. pulcherrima). Үш Маскарин аралдарында әрқайсысында бір түрдің мекені болды, олардың барлығы жойылып кетті: Маврикий көк көгершіні, Родригес көк көгершіні (A. payandeei) және Реюньон көк көгершіні (A. с.с.) Басқа көгершіндерге қарағанда көк көгершіндер орташа және үлкен, қалың, қанаттары мен құйрықтары ұзын. Барлық түрдің басы мен мойындағы қозғалмалы қағы бар. Тибиотарс салыстырмалы түрде ұзын, ал тарсометатарс қысқа. Көк көгершіндер Маскарен аралдарын, Сейшель аралдарын немесе қазір су астында қалған ыстық нүкте аралын "арлдан аралға секіріп" отарлаған болуы мүмкін. Мадагаскарға жеткенге дейін олар өздерінің жеке тұқымына айналған болуы мүмкін. Олардың ең жақын генетикалық туысы - Жаңа Каледонияның екіге бөлінген қауырсын көгершіні (Drepanoptila holosericea), одан олар 8-9 миллион жыл бұрын бөлінді. Олардың ата-бабалары Оңтүстік-Шығыс Азия мен Океанияның жеміс көгершіндері (Птилинопус) болып көрінеді.
Қате анықталған жазбалар
Маврикийден келген көк көгершін 1790 жылы Нидерландыға әкелінді, ол оранждық принц Вильгельм V-нің мал қорасында үш ай бойы өмір сүрді, содан кейін өлімге ұшырады. Бұл түрді көрсететін жалғыз белгілі суреттер осы адамды бейнелейді; оларды голландиялық суретші Гисбертус Хаасбрук тартты және алғаш рет Пит Туййн 1969 жылы жариялады (Гелдерланд эскиздерімен бірге). Суреттерде еркек бауырымен қоян-қолтық ұрық жасап жүргені көрінеді. Бұл басқа көк көгершіндердің де мінез-құлқы, олар да өздерінің қоян-қолдарын тербетуі мүмкін. Менажердің директоры Арноут Восмаер бұл жануардың суреттің артқы жағына "Pavillons Hollandais" деп аталғанын, оның басының қауырсындарын жағадай жоғары қарай бұра алатынын және "баф баф" сияқты дауыстар шығаратынын, сондай-ақ ыңғырау дыбысын шығаратынын жазды. Маврикий көк көгершіндерінің үш терісінен айырмашылығы, Хасбруктың суреті қызыл маңдайды көрсетеді. Сейшел көк көгершінінің екі жынысының да маңдайлары қызыл, ал ағылшын палеонтологы Джулиан П. Юм бейнеде еркек бейнеленгенін айтты, оны 18-ші ғасырдың ортасында Коссиньи әйелге қарағанда "түбегейлі әдемі" деп сипаттады. Сондықтан Юм аман қалған үш терісін әйелдердің терісі деп түсіндірді. 2020 жылы голландиялық зерттеуші және суретші Риа Винтерс суреттелген құстың шын мәнінде Сейшель аралдарындағы көк көгершін екенін атап өтті. Британдық эколог Энтони С. Чек бұл мәселені 2020 жылы (бұл адамның үшінші Хасбрук иллюстрациясы аукционда қайта пайда болғаннан кейін) түсіндірді және Хасбруктың суреттерінің бірі бастапқыда 1969 жылы монохромды түрде жарияланғандықтан, бұл кейінірек зерттеушілерді, тіпті түсті нұсқасы қайта пайда болған кезде де соқырлаған болуы мүмкін. Чекке бұл бояудың Сейшель аралдарындағы көк көгершінге сәйкес келетіндігі анық болды, өйткені оның құйрығы қызыл емес, қара көк, ал тәж ақ емес, қызыл. Чек сонымен қатар Восмаер айтқан "Pavillons Hollandais" атауы - Голландия көгершінінің бұзылуы, бұл Маврикий көк көгершінінің де атауы, өйткені екі түрдің де голландтық туға ұқсас қызыл, ақ және көк түстері бар. Vosmaer-дің Маврикийден келген құс туралы жазбасы адастырушы болса да, ол дұрыс болуы мүмкін, өйткені ол, мүмкін, Маврикий арқылы Сейшель аралдарынан жіберілген, сондықтан осындай деп хабарланған болар еді (Сейшель аралдары сол кезде Маврикийдің тәуелділігі болды).
Мінез-құлық және экология
Маврикий көк көгершіндерінің мінез-құлқы туралы аз ғана сипаттамалар белгілі; Дежардиннің жарияланбаған жазбалары қазір жоғалып кетті. Бұл құс, олардың туыстары сияқты, ылғалды, таулық мәңгі жасыл орманда жұппен немесе шағын топпен өмір сүрген болуы мүмкін. Субфоссильді қалдықтар Маврикийдің батысы, шығысы мен оңтүстік-шығысында табылған, бұл құстың бұрын кең таралған болғанын көрсетеді. 1812 жылы француз натуралисі Жак Жерар Милберт өзен аңғарларында жалғызбасты адамдар кездесетінін айтты. Олар Маврикийде француз билігі кезінде (1715-1810) сирек кездесетін шығар, өйткені осы уақыт ішінде аралдың жазық аймақтары толығымен ормансыздалды. Маврикийдің көптеген басқа эндемикалық түрлері адамдар келгеннен кейін жойылып кетті, сондықтан аралдың экожүйесі қатты зақымдалды және оны қалпына келтіру қиын. Адамдар келгенге дейін Маврикийді толығымен орман жауып тұрды, бірақ орманның жойылуынан кейін қазір өте аз қалды. Эндемикалық фаунаның тірі қалған бөлігі әлі де қатерлі. Маврикий көк көгершіні Маврикийдің басқа құстарымен бірге өмір сүрді. Олар: додо, қызыл рельс, Маскарен сұр парақай, кең құйрықты попугай, Маврикийдің соло, Маскарен кут, Маврикийдің шелдукасы, Маврикийдің қамыры және Маврикийдің түнгі құсы. Маврикийдің жойылып кеткен бауырымен жорғалаушыларына атқыштармен сүйенетін Маврикийдің алып торнайы, Маврикийдің күмбезді алып торнайы, Маврикийдің алып скинкісі және Дөңгелек аралдағы бұралы боа жатады. Маврикийдің ұшқыр түлкісі мен тропидофора карината деген шаяндар Маврикий мен Реюньон аралдарында өмір сүрген, бірақ екі аралда да жойылып кеткен. Кейбір өсімдіктер, мысалы Casearia tinifolia және пальма орхидеясы да жойылып кетті.
Диета
Жеміс-жидек пен жаңғақ Маврикий көк көгершінінің негізгі тағамдары болған шығар, және басқа көк көгершіндер сияқты ол жоғары жапырақты алып, тамақ бар жерге маусымдық көшіп-қонып жүрген болуы мүмкін. Коссиньи 18 ғасырдың ортасында бір дананы семіртіп, кейіннен оны асқазанның құрамымен бірге француз ғалымы Рене Антуан Фершо де Реамурға өзінің зерттеулерін баяндаған хатпен бірге жіберді. Жүрекше мен өнімде төрт "жаңғақ" болды, олар Коссиньиге Calophyllum tacamahaca немесе Labourdonnaisia calophylloides тұқымдары деп айтылды. Комор және Сейшел аралдарындағы көк көгершіндер де C. tacamahaca-мен қоректеніп, оның күшті жүректері тұқымдарды қорытуға көмектеседі. 1812 жылы Жак Жерар Милберт құстың жабайы табиғаттағы мінез-құлқының жалғыз сипаттамасын ұсынды: Құстың өзен моллюскаларымен қоректенгендігі туралы мәлімдеме француз зоологтары Альфонс Милн Эдвардс пен Эмиль Остале 1893 жылы сынға алды, кейіннен 1967 жылы американдық орнитолог Джеймс Гринвей келісті, өйткені көк көгершіндер негізінен ағашқа тән. Содан бері басқа да негізінен жеміс жейтін көгершіндер, мысалы, Ptilinopus және Gallicolumba түрлері, кейде моллюскалар мен басқа омыртқасыздарды жейді деп атап өтті. Незонаның екі түрі тұщы сулы шаяндарды жейтіндігі туралы да хабарланған, ал біреуінің шаяндарды аулайтыны байқалды. Милберт кез келген жағдайда ағаш шаяндарды айтқаны мүмкін, өйткені қазіргі көк көгершіндер жерге сирек түседі. Құстар жұмыртқа шығаратын кальцийді шаяндардан жейтін. Преториус жас және ересек Маврикий көк көгершіндерін тұтқында ұстауға тырысты, бірақ оның барлық даналары қайтыс болды. Бұл, мүмкін, түрдің тек қана жеміс жейтіндігіне байланысты, қазіргі көк көгершіндер сияқты.
The claim that the bird fed on river molluscs was criticised by the French zoologists Alphonse Milne Edwards and Emile Oustalet in 1893, with the later agreement of the American ornithologist James Greenway in 1967, as blue pigeons are principally arboreal. It has since been pointed out that other mainly frugivorous pigeons, such as species of Ptilinopus and Gallicolumba, do occasionally eat molluscs and other invertebrates. The two species of Nesoenas have also been reported as eating freshwater snails, and one was seen hunting tadpoles. Milbert may in any case have been referring to arboreal snails, as extant blue pigeons rarely land on the ground. A diet of snails would have provided the birds with calcium for egg production. Pretorius attempted to keep juvenile and adult Mauritius blue pigeons in captivity, but all his specimens died. This is probably because the species was almost exclusively frugivorous, like extant blue pigeons.
Құрып кету
Маврикий көк көгершіні адаммен 200 жыл бірге өмір сүрді. Оның азаюы орманның жойылуымен байланысты болуы мүмкін, бұл да көк көгершіндерге төнген басты қауіп. 1859 жылы аралда аздаған жазық орман қалды. Жеміс жейтін құстарға көбінесе азық іздеу үшін үлкен аумақ қажет және әртүрлі азықпен қоректену үшін орман түрлерінің арасында қозғалады, олар ретсіз өседі. Басқа көк көгершіндер жалаңаш бұтақтарда тұрып, аңшыларға осал. Коссиньи құстың 1755 жылы сирек кездесетінін, бірақ 23 жыл бұрын кең таралғандығын атап өтті және құлдық құлдардың құлауына және аңшылыққа байланысты болды. Екінші жағынан, Боннатеррдің айтуынша, олар 1790 жылы әлі де кең таралған. Маврикий көк көгершіні Маврикийде әлі күнге дейін тіршілік ететін қызғылт көгершін сияқты маусымдық уланбайды, бірақ ол уланғаны белгілі болды. Осыған қарамастан, ол азық-түлік үшін аңға түсіп, кейбір ертедегі жазбалар құстың дәмін мақтаған. Қазіргі көк көгершіндер де жақсы тамақ деп саналады және нәтижесінде қатты аңшылыққа ұшырайды, олардың тағы бір популяциясы Фаркуар және Провиденс аралдарынан жойылып кеткенге дейін аңшылыққа ұшыраған сияқты. Маврикий көк көгершінін аралдың қолға үйретуі арқасында оңай ұстауға болады. Соңғы расталған дана 1826 жылы Саванна ауданында атып алынған, бірақ 1832 жылы Дежардиннің есебі кейбіреулерін аралдың ортасындағы шалғай ормандарда әлі де кездестіруге болатындығын көрсетеді. Ұлыбританиялық орнитолог Эдвард Ньютон 1863 жылы Маврикийдің екі тұрғынымен сұхбат құрып, көгершіннің әлі де тірі екеніне көз жеткізді. Бірінші сұхбаттасушы 1826-1837 жылдары аралда болған британдық полковник Джеймс Симпсон екі дана өлтіргенін айтты. Екіншісі - осы уақытқа дейін құсты соңғы рет көрген әйел, ол оны шамамен 1815 жылы Маврикийдің оңтүстік-батысындағы Қара өзен сағаларының маңындағы батпақты аймақта аулаған. Маврикий көк көгершінінің 1830 жылдары жойылып кеткендігі туралы қорытынды жасауға болады. Өркенді жою мен аңшылықтан басқа, еншіге алынған жыртқыш жануарлар, негізінен, рақты жейтін макактар да жауапты болған.
It can be concluded that the Mauritius blue pigeon became extinct in the 1830s. Apart from habitat destruction and hunting, introduced predators, mainly crab eating macaques, were probably also responsible.