Кіріспе

Выборгский замок () - Ресейдің Выборг қаласында орналасқан қамал. Оны орта ғасырларда шведтер салған, оның айналасында Выборг қаласы пайда болған. Карелия аймағындағы швед патшалығының бекінісі болды. Бұл қала ғасырлар бойы Ресейге қарсы патшалықтың қорғанышы болды. Орта ғасырдың аяғында оның әскери және стратегиялық мәртебесі бекіністі астана Стокгольмнен кейін екінші орында тұрды. Қазіргі уақытта бұл ғимарат Выборг облыстық мұражайының ғимараты болып табылады.

Шолу

Виборг қамалы Финляндияның үш ірі қамалының бірі болды, бұл үш қамал - Турку (швед тілінде Або) және Хаменлинна (Тавастехус) және Виборг (Виборг). Ол ортағасырлық Швеция Корольдігінің ең шығыс форпосты ретінде салынған: ол Карелия аралдарында, Фин шығанағының ең ішкі бұрышында, Защитная шығанағын Выборг шығанағына жалғастыратын тар боғазында орналасқан. Ол 1290 жылдары үшінші шведтік крест жорығынан кейін Карелия бекінісінің орнында салынған.

Ортағасырлық тарих

Қалдықтың келесі кезеңінің құрылысы 1293 жылы Швецияның Лорд-Гардиандары Торкель Кнутсонның бұйрығымен басталды, ол 1290 жылдары Карелияға қарсы үшінші шведтік крест жорығын жасады. Бұл жорық қазіргі уақытта Новгород республикасының орыстарына қарсы жүргізіліп жатқан швед-новгород соғыстарының бір бөлігі болды. Кнутсон жаңа қамалдың орнын жергілікті тұрғындар ұзақ уақыт бойы пайдаланған сауда орындарымен шектелген Выборг шығанағын бақылау үшін таңдады. Бұғадан кеме жүретін өзен жолы ішкі жаққа қарай өтеді, ақыр соңында бұл жерді бірнеше аудандармен, көлдермен және жанама түрде Портаж арқылы Ладога көліне құятын өзендермен байланыстырады. 1364 жылы Альберт III Мекленбург Швецияның патшасы болып жарияланды және ол неміс үлгісіне сәйкес Финляндияда үлкен болған қамал феондарын кішігірім провинцияларға бөле бастады. Кейбір жағдайларда бұл жаңа, кішігірім провинцияларға сот орындаушыларының жеке резиденциялары берілді, олар кейіннен жоғалып кетті; Порвоодағы (Борга) Линнавуори қамалы және Остроботниядағы Корсхолм қамалы, қазіргі Вааса қаласының маңында, ол кейін құрылды. Бұл жерлерде тек жер өңдеу жұмыстары ғана қалды, бірақ екі жерде әлі де сақталған, бірақ қазір қираған тас бекіністер салынды: Расеборг қамалы, батыс Уусимаада (Хельсинкидің батысында) және Аландтағы Кастелхолм қамалы. Қамал мен оны қоршаған үлкен феодалды аймақ іс жүзінде дербес княздікке айналды. Оның әкімдері, әдетте, округтің табысымен қамсыздандырылды. Виборг феодалы маркграфтық деп аталды. Оның әкімдері әдетте патшалықтың ең қуатты отбасыларынан шыққан. Олар елордадан едәуір қашықтықта үлкен әкімшілік өкілеттіктерге ие болды. Осы жағдай оларды іс жүзінде тәуелсіз билеушілер етті. Савонлинна, Олавинлинна (1470 жылдары салынған) қамалы әдетте Виборгқа бағындырылды. Виборгты феодалды иеленушілердің арасында Бо Джонсон (Грип), Кристир Нильсон Васа (141742), Карл Кнутсон Бонд (144248, болашақ патша), Эрик Аксельсон Тотт (145781), Кнут Посс (149597), Стен Стюре Старший (149799, регенттіктері арасында), Эрик Бильке және Джон Хойя графтары болды. Әсіресе 1440 жылдары және 15 ғасырдың аяғында бекіністер одан әрі кеңейтілді. Финляндиядағы атыс қаруының алғашқы аталуы 1429 жылы Виборг қамалымен байланысты. Орта ғасырларда орыстар бірнеше рет қоршауға алды, ең танымал оқиға 1495 жылы орыс-швед соғысы кезінде (1495-97), Кнут Поссе қамалдың губернаторы болған кезде. Қорғаушылардың жағдайы үмітсіз болып көрінді, бірақ олар 1495 жылы 30 қарашада (Андурей күні) Виборг жарылысынан құтқарылды. Бұл құпия жарылыс орыстарды аспанда Андрейдің айқыш ағашын көргеніне сенгеннен кейін қорқытты.

Қазіргі тарих

XVI ғасырда көп нәрсе қайта жаңғыртылып, қосымша ғимараттар салынды. 17 ғасырда қамалдың құрып кетуіне жол берілді, өйткені орыс қауіп-қатері азайып, шекара шығысқа қарай жылжыды. Виборгты 1710 жылы ресейліктер басып алды, бірақ 1812 жылы бүкіл Ескі Финляндия автономды Финляндия Ұлы Герцогтігіне қосылғанда Финляндияның қолына қайта оралды. Каспий залы 1890 жылдары жүргізілген күрделі қалпына келтіру жұмыстарына байланысты қазіргі көрінісіне ие болды. Ресей империясының әскері қаланы 1918 жылға дейін тұрғын үй әкімшілігі үшін қолданды. Вийпури 1917-1940 және 1941-1944 жылдар аралығында жаңа тәуелсіз Финляндия Республикасына қарады. Екінші дүниежүзілік соғыста шекараны өзгерту нәтижесінде 1944 жылы Совет Одағы оған қосылды.

Сәулет

Басты қамал аралдың шығыс бөлігінде ең биік төбеде орналасқан, оның төрт бұрышындағы орналасуы, ең үлкен бөлігі - Сент-Олавтың (фин тілінде Pyhän Olavin torni) үлкен мұнарасы. Оның биіктігі 3-4 қабат, жері әр түрлі. Сыртқы қорғаныс жұмыстары аралдың жағалау сызықтары бойынша негізгі қаланы қоршап тұрады.