James George Deck

Кіріспе

Джеймс Джордж Дек (1 қараша 1807 14 тамыз 1884) - британдық жаңа Зеландиялық евангелист.

Өмір

Дек Англияның Суфолк штатындағы Бьюри Сент-Эдмундс қаласында почта шебері Джон Дек пен Мэри (туған тегі Уэлш немесе Уэльс) отбасында дүниеге келген. Оның ата-бабалары арасында 1685 жылы Нант жарлығы күшін жойғанға дейін Францияны тастап кеткен гугеноттар болды. Ол жақсы білім алған, француз тілін жетік білген, еврей, грек, латын тілдерін жақсы білген. Ол әйелі мен сегіз баласымен бірге 13 тамызда Веллингтонға келіп, Нельсон провинциясындағы Нгатимотидің Вайверо қаласында сатып алынған 240 гектар жерге көшіп, басқа да бұрынғы үнді әскерінің офицерлеріне қосылды. Бірнеше аптадан кейін әйелі Алисия қайтыс болды, ал 20 жасар қызы Мэри отбасын асырауға кірісті. 1855 жылдың шілдесінде Дек Левна Аткинсонға үйленді, ол бес балаға ие болды. 1863 жылдың бірінші күні Дек Нгатимотиде жергілікті отбасылармен бірге алғашқы "формалды" бауырластардың жиналысын құрды, бірақ тарихшы Питер Линехам бауырластардың жақын маңдағы Мотуекадағы бейресми топтық кездесуі біраз уақыт өткен деп санайды. Нельсон ағайындыларының қауымдары тез дамыды, ал отбасы 1865 жылы Веллингтонға көшіп келгенде, Дектің уағыздауының әсері соншалық болды, сондықтан тағы да көп қауымдар құрылды. Бес жылдан кейін Мотуекаға қайта оралды. Дек британдық бауырластармен аз байланыста болды және Ұлыбританиядан "Ерекше ашық" схизмасын импорттауға дайын емес еді. Бірақ 1875 жылы Англияда болған бөліну туралы жаңалық Жаңа Зеландияда белгілі болды, ал эксклюзивті бауырластардың басшылары Джордж Вигрэм мен Джон Нельсон Дарбидің сапарымен бөліну күшін арттырды, бұл Британ аралдарында болған бөлінуден кейін бір буынға жуық уақыт өткеннен кейін Жаңа Зеландиядағы бауырластар қозғалысын тиімді түрде бөлді. Дарбидің сапарынан кейін Дек, мүмкін, асықпай, Эксклюзивті бауырластар жағына шықты, бірақ өзін Ашық бауырластар жағына шыққан жиналыстардан оқшаулаудан бас тартты. Линехамның айтуынша, Дек Жаңа Зеландиядағы Эксклюзивті және Ашық бауырластардың негізін қалаушы деп есептеледі. Дек схизманың эмоционалды әсерінен қатты зардап шеккен көрінеді, сондықтан ол әнұрандар жазуды тоқтатты, ол халықаралық деңгейде белгілі. 1884 жылы 14 тамызда Мотуека қаласында қайтыс болды.

Deck was born in Bury St Edmunds, Suffolk, England, to John Deck, a postmaster, and Mary (née Welch or Welsh). His ancestors included Huguenots who left France before the revocation of the Edict of Nantes in 1685. Well educated, he could speak fluent French and was literate in Hebrew, Greek, and Latin. With his wife and eight surviving children, he arrived in Wellington on 13 August 1853, and moving to 240 ha of land purchased at Waiwhero, Ngātīmoti, in Nelson Province, joining other former Indian Army officers. Only a few weeks later his wife Alicia died, and his 20 year old daughter Mary began caring for the family. In July 1855 Deck married Lewanna Atkinson, who bore five children before she and her youngest son died of measles in 1865. On the first day of 1863 Deck founded the first "formal" Brethren assembly at Ngātīmoti, along with local families such as the Salisburys, although historian Peter Lineham believes that there had already been an informal group meeting on Brethren lines in nearby Motueka for some time. The Nelson Brethren Assemblies rapidly developed thereafter, and when the family moved to Wellington in 1865 Deck's preaching had such effect that more Assemblies were established. After five years he returned to Motueka. Deck had kept little contact with British Brethren and was unwilling to import the Exclusive Open schism from the United Kingdom. But in 1875 the news of the division that had occurred in England became known in New Zealand, and with visits by Exclusive Brethren leaders George Wigram and John Nelson Darby the division was enforced, effectively splitting the Brethren movement in New Zealand almost a generation after the split had occurred in the British Isles. After Darby's visit Deck, perhaps reluctantly, sided with the Exclusive Brethren, but refused to isolate himself from assemblies that sided with the Open Brethren. According to Lineham, Deck has some claim to be the founder of both the Exclusive and Open Brethren in New Zealand. Deck appears to have been emotionally affected by the schism, so much so that he ceased writing hymns, for which he is internationally known. He died on 14 August 1884 at Motueka.

Әсері

Дектің алғашқы бауырластар кездесуінен кейін 40 жыл ішінде 1900 жылғы санақтан Жаңа Зеландия халқының 2% -ы бауырластар екені анықталды. Жаңа Зеландиядағы Бауырластар қозғалысы Дек ізбасарларының саяси институттардан тыс қалуына қарамастан, Жаңа Зеландияның жылдам әлеуметтік дамуына әсер етті. Мотуэка Ассамблеясында тәрбиеленген, ақсақалдар қауымын тастап, саясатқа араласқан Кит Холиоак ұзақ уақыт бойы қызмет еткен премьер-министр, кейін генерал-губернатор болды.

Отбасы

Дектің он төрт баласы болды, тоғызы Алисиямен, бесеуі Леваннамен. Он екі бала балалық шақтан аман қалды. Левенна қайтыс болғаннан кейін Мэри қайтадан балаларды күтіп-бағуды өз мойнына алды және әпкелерімен бірге Вайверо аңғарындағы отбасылық үйінде қыздар үшін мектеп-интернатты құрды, кейіннен "Сандридж" үйінде, Мотуеканың Торп көшесіндегі үйде Джеймс Джордж Дек 1874 жылдан бастап қайтыс болғанға дейін өмір сүрді. Дектің ұлдары мен ұрпақтары "ашық" және "тек" жиналыстарға қатысты. Оның ұлы Джон әйелі Эмилимен бірге 1877 жылы Австралияда Оңтүстік теңіздер евангелистік миссиясын құруға көмектесті.