Кіріспе
Стероидтық дәрі-дәрмектер Мометазон, сондай-ақ мометазон y 3 s деп аталады, бұл стероидтық (айрықша глюкокортикоидтық) дәрі-дәрмектер, олар кейбір тері ауруларын, көк безгегі мен астманы емдеуде қолданылады. Ол, әсіресе, астма шабуылдарын емдеуге емес, алдын алуға қолданылады. Астмаға қолданылатын жиі кездесетін жанама әсерлерге астма және құрт жатады. Бұл Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының Ерекше дәрілер тізіміне кіреді және жалпы дәрі ретінде қол жетімді. 2021 жылы бұл АҚШ-та 1 миллионнан астам рецептпен ең көп тағайындалатын 266-шы дәрі болды.
Mometasone, also known as mometasone y 3 s, is a steroid (specifically, a glucocorticoid) medication used to treat certain skin conditions, hay fever, and asthma. Specifically it is used to prevent rather than treat asthma attacks. Common side effects when used for asthma include asthma and thrush. It is on the World Health Organization's List of Essential Medicines and is available as a generic medication. In 2021, it was the 266th most commonly prescribed medication in the United States, with more than 1million prescriptions.
Медициналық қолданыстар
Мометазон фуроатын қабынушылық тері ауруларын (мысалы, экзема мен псориаз) (жергілікті түрінде), аллергиялық ринитті (мысалы, сена қызуы) (жергілікті түрінде), аз күшті кортикостероидтарға жауап бермейтін пациенттерде астманы (ингаляциялық түрінде) және пенис фимозын емдеуде қолданады. Стероидтық күш жағынан гидрокортизоннан күштірек, ал дексаметазоннан әлсіреген. Кейбір сапасы төмен деректер аденоид гипертрофиясы бар балаларда симптомдық жақсару үшін мометазонды қолдануды ұсынады. Мометазон псориаз және атопиялық дерматит сияқты глюкокортикоидтармен емделуді талап ететін тері ауруларының қабынуын және қышылуын жеңілдету үшін қолданылады. Назальді мометазон екі жастан асқан адамдарға сена қызуының (маусымды аллергиялық ринит) және басқа аллергиялардың (көпжылдық ринит) симптомдарын азайту үшін, оның ішінде мұрын тығыны, төгілу, қуыру және кекіру, мұрын полиптерін емдеу үшін қолданылады.
Әрекет ету механизмі
Мометазон, басқа кортикостероидтер сияқты, қабынуға қарсы, қабынуға қарсы және тамырларды қысқарту қасиеттеріне ие. Аллергия кезінде кортикостероидтер әртүрлі клеткаларда (мастоциттер мен эозинофилдер) аллергиялық реакцияларға жауапты аллергиялық реакцияларды азайтады. Мометазон және басқа кортикостероидтер қанда оңай айналып, жасушалық мембраналардан өтіп, цитоплазмалық рецепторлармен байланысады, нәтижесінде белоктардың транскрипциясы мен синтезі жүзеге асады. Сонымен қатар, монооксигеназаның белсенділігіне қатысатын цитохром P450 2C8 ферментінің әрекетін тежейді. Жалынды лейкоциттердің гидролаз қышқылдарын босатуын азайту, макрофагтардың қабыну орындарында жинақталуын болдырмау, лейкоциттердің капилляр қабырғаларына жабысуына кедергі келтіру, капилляр мембраналарының өткізгіштігін азайту және содан кейін ойық, комплементар компоненттердің азаюы, гистамин мен кининді босатуды тежеу және жарақат ұлпасының пайда болуына кедергі келтіру арқылы азайтылады. Фибробластардың және коллаген жинақтарының көбеюі де төмендейді. Кортикостероидтық қабынуға қарсы препараттардың әсері фосфолипаза А2 ингибиторлық ақуыздарына, яғни липокортиндерге байланысты деп есептеледі. Липокортиндер, өз кезегінде, простагландиндер мен лейкотриендер сияқты қабынудың күшті медиаторларының биосинтезін бақылайды, арахидон қышқылының молекулалық прекурсорларының босатылуын тежейді. Интраназалды мометазон сулы ринорея, мұрын тығыны, мұрыннан тамшылау, тынығу және фарингеялық қабыну сияқты симптомдарды жеңілдетеді. Теріге жергілікті түрде қолдану созылмалы немесе жедел дерматозбен байланысты қабынуды азайтады. Мометазон фуроатының иммуномодуляциялық әсері болмаса да, оны жергілікті иммунодепрессант ретінде қарастыруға болады, өйткені клиникалық зерттеулер мұрын қабығындағы нейтрофильдер (ақ қан жасушалары) санын азайтатынын көрсетті. Сонымен қатар, оны глюкокортикоидтық әсерімен бірге антигистамин ретінде қарастыруға болады, өйткені ол гистамин мен эозинофилдік катионды ақуыз деңгейін едәуір төмендетеді.